Toyota thực sự dự tính gì với con số 400.000 robot?

Thông tin Toyota sẽ đưa vào hoạt động 400.000 robot dễ tạo cảm giác hãng sắp đặt mua một đội quân robot hình người. Nhưng cách hiểu sát với các chi tiết được công bố hơn là: đây là một kịch bản hiện đại hóa dài hạn cho toàn bộ hệ thống sản xuất, chứ không phải đơn hàng chắc chắn cho 400.000 robot ELEY hay 400.000 robot biết đi.

Từ năm 2028, Toyota đã đề cập khả năng chi hơn 1 nghìn tỷ yên mỗi năm để nâng cấp khoảng 60 nhà máy toàn cầu và làm mới ước tính 400.000 robot tại Toyota, các công ty trong Toyota Group và mạng lưới nhà cung ứng. Khoản tiền này bao gồm việc nâng cấp cả nhà máy lẫn robot, không chỉ dành cho robot. 185

400.000 là quy mô làm mới đội robot, không phải 400.000 ELEY

Theo thông tin từ sự kiện dành cho nhà đầu tư của Toyota, tổng số này gồm khoảng 150.000 robot do Toyota và các công ty Toyota Group vận hành, cùng khoảng 250.000 robot ở các nhà cung ứng. Chương trình được mô tả là nâng cấp đồng thời nhà máy và robot; vì vậy, con số đầu tư phải được hiểu là chi phí cho cả một hệ thống nhà xưởng rộng lớn. 18

Điểm phân biệt này rất quan trọng. Một số tin tức ban đầu đã diễn giải kế hoạch như cuộc triển khai đại trà robot hình người. Tuy nhiên, phạm vi được nêu bao gồm robot công nghiệp thông thường, tự động hóa logistics và các hệ thống thế hệ mới có thể làm việc gần con người. ELEY là một ví dụ của nhóm sau, không phải bằng chứng rằng toàn bộ 400.000 đơn vị đều sẽ cùng một kiểu robot. 517

Vì sao đây vẫn là dự báo, chưa phải cam kết nhiều năm?

Toyota được cho là đã trình bày con số này dưới dạng nhu cầu ước tính trong tương lai và mức chi thường niên tiềm năng từ năm 2028. Hãng chưa xác nhận khoản đầu tư chắc chắn sẽ được thực hiện, cũng chưa nêu chương trình sẽ kéo dài bao nhiêu năm. 5

Quy mô cuối cùng do đó vẫn phụ thuộc vào nhiều quyết định phía trước: nhà máy nào được cải tạo hoặc xây dựng lại, nhà cung ứng tham gia đến đâu, thiết bị nào cần thay mới, và năng lực robot nào đủ độ chín để vận hành trong môi trường sản xuất. Những thông tin hiện có cho thấy định hướng chiến lược và một con số ước tính, chưa phải kế hoạch mua sắm chi tiết với lịch trình cố định. 518

Lắp robot khi nhà máy vốn đã cần nâng cấp

Cách triển khai được đưa tin là gắn việc lắp robot với các đợt cải tạo, tái thiết nhà máy, ra mắt mẫu xe mới hoặc tăng công suất. 818

Cách làm này giúp tự động hóa trở thành một phần của quá trình thiết kế lại dây chuyền, thay vì phải dừng vận hành chỉ để bổ sung robot. Nó cũng phù hợp với định hướng “nhà máy kết nối” của Toyota: robot và nhà máy được đổi mới như một hệ thống tích hợp, với dữ liệu sản xuất có thể được chia sẻ trong toàn mạng lưới. 18

ELEY: thử nghiệm lưu giữ kỹ năng của thợ lành nghề

ELEY là viết tắt của Embodied Learning robot for Enhanced Yield, có thể hiểu là robot học hành vi trong môi trường thực nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Nền tảng được trình diễn nặng khoảng 50 kg, di chuyển bằng bánh xe thay vì chân, có hai tay dùng kẹp hai ngón, và có thể chạy bằng pin hoặc nguồn điện bên ngoài. 1710

Tại sự kiện dành cho nhà đầu tư ở châu Âu, Toyota đã cho ELEY học thao tác gấp áo phông bằng Large Behavior Model (LBM), tức mô hình hành vi quy mô lớn: một người thực hiện thao tác mẫu, sau đó robot tự làm lại. Đây không phải màn trình diễn lắp ráp ô tô, mà là minh họa cho phương pháp huấn luyện robot thực hiện các công việc trong nhà máy. 18

Mô hình Toyota nêu ra là robot cùng tồn tại và làm việc với người lao động, thay vì một chương trình thay thế nhân sự được tuyên bố công khai. Các báo cáo mô tả robot có thể hoạt động trong cùng khu vực với con người và học từ phần hướng dẫn của những lao động giàu kinh nghiệm. 846

Mục tiêu chiến lược là biến một phần tri thức thực hành được truyền dạy thành hành vi có thể tái sử dụng cho robot về sau, đồng thời có thể trở thành nguồn tư liệu đào tạo nhân viên mới. Câu hỏi then chốt vẫn là liệu các mô hình hành vi này có chuyển hóa đáng tin cậy từ màn trình diễn sang thực tế sản xuất ô tô — nơi có biến động lớn và yêu cầu an toàn nghiêm ngặt — hay không. 1718

So với Hyundai, BMW, Mercedes-Benz và Tesla

Điểm nổi bật của Toyota trước hết nằm ở độ bao phủ của kế hoạch, chứ không phải hãng đã xác lập đội robot hình người lớn nhất. Con số 400.000 trải trên hệ sinh thái sản xuất rộng hơn, gồm cả nhà cung ứng lẫn các thiết bị không phải robot hình người. 518

• Hyundai Motor Group: Các báo cáo cho biết tập đoàn đặt mục tiêu đưa hơn 25.000 robot hình người Atlas vào các nhà máy toàn cầu trước năm 2030. Đây là mục tiêu tập trung vào robot hình người, trong khi tổng số của Toyota là chỉ số rộng hơn nhiều về cả đội robot tự động hóa. 29
• BMW: BMW đã dùng robot Figure tại nhà máy Spartanburg trong một chương trình thử nghiệm hỗ trợ công việc sản xuất. Đây là ứng dụng nhà máy có phạm vi hẹp hơn so với ý tưởng hiện đại hóa toàn mạng lưới của Toyota. 31
• Mercedes-Benz: Mercedes-Benz đã thử nghiệm robot Apollo của Apptronik trong logistics sản xuất và kiểm tra linh kiện — cũng là một trường hợp sử dụng cụ thể, thay vì kế hoạch làm mới toàn hệ thống được công bố. 31
• Tesla: Tesla đang phát triển Optimus để dùng trong các nhà máy nội bộ, nhưng các thông tin sẵn có mô tả công việc tại nhà máy vẫn còn giới hạn và có giám sát, chưa phải triển khai đại trà được kiểm chứng độc lập. 41

Kết luận

Kế hoạch được đưa tin của Toyota đáng chú ý vì kết hợp tái thiết nhà máy, tự động hóa truyền thống, AI vật lý và phương pháp thu nhận kỹ năng từ lao động lành nghề. Tuy nhiên, phiên bản giật gân rằng Toyota đã đặt 400.000 robot hình người biết đi không được các chi tiết được báo cáo ủng hộ.

Cách đọc chính xác hơn: từ năm 2028, Toyota có thể tiến hành hiện đại hóa khoảng 400.000 robot trong mạng lưới công nghiệp của mình. ELEY và LBM là ví dụ dễ thấy về cách hãng muốn robot học từ con người trong tiến trình đó. 51718