Nga chính thức thành lập lữ đoàn Spetsnaz từ tù binh Ukraine: Hành vi phạm tội chiến tranh

Ngày 6/8/2026, Bộ Quốc phòng Nga chính thức công bố thành lập 'Lữ đoàn Spetsnaz Tình nguyện Ukraine số 1'. Đây là một đơn vị chiến đấu mới gồm toàn bộ tù binh chiến tranh (POW) Ukraine và các quân nhân Ukraine cũ mà Nga tuyên bố đã đào tẩu . Lữ đoàn được hình thành bằng cách hợp nhất năm tiểu đoàn và biệt đội bất quy tắc mà Moscow đã xây dựng từ cuối năm 2022: Tiểu đoàn Maxim Krivonos, Tiểu đoàn Alexei Berest, Biệt đội Alexander Matrosov, Biệt đội Martyn Pushkar và Biệt đội Slobozhanshchyna .

Động thái này không phải một sự cố đơn lẻ mà là sự thể chế hóa một hành vi đã diễn ra từ lâu. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đã theo dõi việc Nga ép các binh sĩ Ukraine bị bắt vào các vai trò chiến đấu kể từ năm 2022 . Bằng cách hợp nhất các đơn vị lẻ tẻ này thành một lữ đoàn Spetsnaz chính quy, Nga đang mở rộng quy mô và hợp thức hóa một chính sách mà các nhà giám sát độc lập và quan chức Ukraine cho là dựa trên sự cưỡng ép và đe dọa .

Tại sao điều này lại quan trọng: Ý nghĩa của lữ đoàn mới

Leo thang một hành vi có hệ thống. Nga đã tuyển mộ tù binh Ukraine vào các đơn vị kiểu hình sự trong nhiều năm, nhưng việc chính thức thành lập một lữ đoàn trực thuộc Quân đoàn Tình nguyện của Bộ Quốc phòng đánh dấu một bước ngoặt đáng kể. Nó chuyển hành vi này từ các đội hình bất quy tắc thành một đơn vị quân sự chính thức, có tên gọi, biến sự cưỡng ép thành một chính sách có tính thể chế thay vì một chiến thuật tạm thời trên chiến trường .

Vũ khí hóa tâm lý và tác chiến. Việc ép các binh sĩ Ukraine bị bắt phải chiến đấu chống lại chính đồng bào của mình phục vụ nhiều mục đích cho Nga. Nó cung cấp nguồn nhân lực cho lực lượng Nga, hoạt động như một công cụ tuyên truyền (Nga gọi đơn vị này là 'tình nguyện'), và tạo ra sự cưỡng ép tâm lý khi đặt tù binh vào tình thế buộc phải làm hại đồng đội của mình để sống sót .

Xói mòn các biện pháp bảo vệ POW toàn cầu. Điều này tạo ra một tiền lệ nguy hiểm. Nếu các binh sĩ bị bắt có thể bị ép buộc chiến đấu cho quốc gia giam giữ mà không phải chịu hậu quả, thì các biện pháp bảo vệ cơ bản được đảm bảo bởi quy chế tù binh sẽ bị xói mòn. Công ước Geneva tồn tại chính xác để ngăn chặn các nước giam giữ sử dụng tù nhân làm binh lính, và lữ đoàn chính thức của Nga đang thách thức trực tiếp các chuẩn mực đó.

Hành vi này vi phạm luật pháp quốc tế như thế nào

Công ước Geneva (III) về đối xử với tù binh chiến tranh, Điều 130 nêu rõ rằng tù binh 'không thể bị ép buộc phải phục vụ trong lực lượng vũ trang của quốc gia giam giữ.' Việc ép buộc tù binh phục vụ trong lực lượng vũ trang của thế lực thù địch là một hành vi vi phạm nghiêm trọng của công ước . Theo Quy chế Rome của Tòa án Hình sự Quốc tế, những hành vi vi phạm nghiêm trọng như vậy cấu thành tội ác chiến tranh.

Vấn đề 'sự đồng thuận'. Nga gọi các tù binh trong lữ đoàn là 'tình nguyện viên.' Tuy nhiên, ISW và nhiều nguồn độc lập đánh giá rằng có sự cưỡng ép và đe dọa trong quá trình tuyển mộ. Theo luật pháp quốc tế, sự cưỡng ép làm vô hiệu mọi tuyên bố đồng thuận. Một người lính bị bảo rằng hãy gia nhập nếu không sẽ bị trừng phạt, hành quyết hoặc tiếp tục bị tra tấn thì không thể được coi là đã tình nguyện một cách tự do .

Bằng chứng hiện có về sự cưỡng ép. Chính quyền Ukraine đã ghi nhận các trường hợp tù binh bị gây áp lực phải ký hợp đồng với Bộ Quốc phòng Nga. Cơ quan Điều phối Xử lý Tù binh Chiến tranh Ukraine tuyên bố vào tháng 11/2025 rằng họ đã xác minh thông tin về ít nhất 62 hợp đồng được ký bởi tù binh Ukraine để chiến đấu chống lại Ukraine . Hành vi tuyển mộ cưỡng ép có hệ thống này làm suy yếu tuyên bố về tính tự nguyện của Nga.

Bối cảnh rộng hơn: Việc Nga sử dụng các đơn vị hình sự và tù binh

Việc Nga sử dụng tù nhân làm binh lính không phải là điều mới. Kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022, Moscow đã tuyển mộ từ 140.000 đến 180.000 tù nhân vào các đơn vị quân sự thông qua các chương trình như dòng Storm-Z . Tuy nhiên, việc sử dụng tù binh – những người được hưởng các biện pháp bảo vệ đặc biệt theo Công ước Geneva – đại diện cho một hành vi vi phạm riêng biệt và nghiêm trọng hơn. Trong khi tù nhân thông thường không được bảo vệ như tù binh, thì các chiến binh địch bị bắt lại được bảo vệ, và việc ép họ chiến đấu là một hành vi vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế.

Việc thành lập Lữ đoàn Spetsnaz Tình nguyện Ukraine số 1 đại diện cho một sự leo thang có chủ đích của hành vi này. Bằng cách chính thức hóa cấu trúc đơn vị và đặt tên nó là một lữ đoàn Spetsnaz (lực lượng đặc nhiệm), Nga đang báo hiệu rằng đây không phải là một giải pháp tạm thời trên chiến trường mà là một chính sách bền vững. Cộng đồng quốc tế, bao gồm ISW và chính quyền Ukraine, đã lên án động thái này như một tội ác chiến tranh rõ ràng theo Công ước Geneva .