Italy 'Khai Hỏa' Cuộc Điều Tra DMA Quốc Gia Đầu Tiên: Apple Bị Tố Độc Quyền Sao Lưu iCloud

Vào ngày 16 tháng 6 năm 2026, Cơ quan Cạnh tranh và Thị trường Italy (AGCM) đã chính thức mở một cuộc điều tra nhắm vào Apple, với cáo buộc hãng công nghệ Mỹ đã vi phạm Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (DMA) của Liên minh châu Âu. Lý do? Apple bị nghi ngờ dành đặc quyền cho dịch vụ đám mây iCloud của chính mình trên các tính năng sao lưu của iOS và iPadOS, gây bất lợi cho đối thủ . Đây là lần đầu tiên một cơ quan cạnh tranh quốc gia (NCA) của EU tự mình khởi xướng một cuộc điều tra vi phạm DMA, thay vì chờ đợi Ủy ban châu Âu (EC) hành động .

Trọng tâm của vụ việc là một khiếu nại rất thực tế: các nhà cung cấp dịch vụ lưu trữ đám mây bên thứ ba như Google Drive, Dropbox hay OneDrive không thể thực hiện sao lưu toàn bộ hệ thống cho iPhone hoặc iPad – một chức năng cốt lõi mà Apple "đo ni đóng giày" cho riêng iCloud . Cơ quan quản lý nghi ngờ điều này đã hạn chế quyền tương tác tự do và hiệu quả, vốn là quyền lợi được đảm bảo cho các dịch vụ đám mây cạnh tranh theo Điều 6(7) của DMA .

Vì Sao Cuộc Điều Tra Này Quan Trọng?

Vụ việc mang tính bước ngoặt ở ba khía cạnh: pháp lý, kỹ thuật và chính trị.

1. Phép thử cho Mô hình Thực thi DMA Quốc gia

Theo quy định, DMA trao quyền thực thi chính cho Ủy ban châu Âu, nhưng Điều 38(7) cho phép các cơ quan quản lý cạnh tranh quốc gia tự tiến hành điều tra các hành vi không tuân thủ . Động thái của AGCM – sau khi nhận được khiếu nại qua kênh tố giác ẩn danh – là một phép thử thực tế cho mô hình thực thi phân tán này .

Nếu các phát hiện của AGCM được giữ nguyên hoặc tạo ảnh hưởng lên phán quyết cuối cùng của EC, nó sẽ phát tín hiệu mạnh mẽ tới các cơ quan quản lý khác ở Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Hà Lan rằng họ cũng có thể mạnh tay theo đuổi các "ông lớn" công nghệ mà không cần chờ tín hiệu từ Brussels. Một kết luận vi phạm có thể dẫn đến mức phạt lên tới 10% tổng doanh thu toàn cầu hàng năm của Apple – một trong những biện pháp răn đe mạnh nhất của DMA .

2. 'Mổ xẻ' Quyền Truy cập Cốt lõi vào Nền tảng

Các cáo buộc kỹ thuật rất cụ thể và dễ hiểu. Các phiên bản iOS và iPadOS hiện tại không cho phép các dịch vụ đám mây đối thủ truy cập vào các giao diện (API) phần cứng và phần mềm cấp thấp cần thiết để thực hiện sao lưu toàn bộ thiết bị – kiểu sao lưu có thể khôi phục ứng dụng, cài đặt và dữ liệu hệ thống . Chỉ iCloud mới làm được điều này.

AGCM tuyên bố việc này dường như đã từ chối quyền "truy cập bình đẳng vào các tính năng phần cứng và phần mềm tương tự như những gì có sẵn cho iCloud của Apple" đối với các đối thủ . Nếu Apple bị kết luận vi phạm, hãng có thể bị buộc phải mở toang những điểm tích hợp sâu này, điều mà công ty đã phản đối trong nhiều năm với lý do bảo mật và quyền riêng tư .

3. Khả năng Tương tác Đám mây: Chiến trường DMA Mới

Các nỗ lực thực thi DMA trước đây với Apple thường tập trung vào những lĩnh vực như cửa hàng ứng dụng bên thứ ba, lựa chọn trình duyệt mặc định và quyền truy cập thanh toán NFC . Vụ việc lần này chuyển trọng tâm sang "khả năng tương tác theo chiều dọc" – tức là mức độ mà các dịch vụ cạnh tranh có thể tích hợp sâu vào chính hệ điều hành.

Một phán quyết chống lại Apple sẽ xác lập rằng các tính năng lưu trữ và sao lưu đám mây là những dịch vụ tương tác thiết yếu, chứ không phải tiện ích tùy chọn. Đối với người dùng, một kết quả tích cực cuối cùng có thể mang lại quyền lựa chọn thực sự cấp hệ điều hành cho việc sao lưu trên iOS và iPadOS, tương tự như những gì đã có trên Android hay các nền tảng máy tính.

Apple Sẽ Biện Hộ Như Thế Nào?

Apple nhiều khả năng sẽ lập luận rằng việc hạn chế quyền truy cập sao lưu toàn bộ hệ thống là cần thiết để bảo vệ quyền riêng tư của người dùng và an ninh thiết bị . Hãng đã từng đưa ra những lập luận tương tự trong các tranh chấp tuân thủ DMA khác, coi việc cho phép bên thứ ba truy cập sâu vào hệ thống là "lỗ hổng" cho việc lạm dụng hoặc rò rỉ dữ liệu.

Cuộc điều tra của AGCM sẽ kiểm tra xem liệu lời biện minh đó có thỏa mãn tiêu chuẩn về khả năng tương tác của DMA hay không. Bộ luật không cho phép các "người gác cổng" có toàn quyền viện dẫn lý do bảo mật như một "tấm khiên" để ngăn chặn mọi thứ, nếu Ủy ban hoặc các NCA xác định rằng có thể cung cấp một giải pháp truy cập tương đương về mặt kỹ thuật và an toàn.

Những Kịch Bản Có Thể Xảy Ra

Các phát hiện của cuộc điều tra sẽ được chia sẻ với Ủy ban châu Âu để hỗ trợ vai trò cơ quan thực thi DMA duy nhất . Một số viễn cảnh có thể xảy ra:

• Lệnh tuân thủ đầy đủ: Apple bị yêu cầu cung cấp các API (giao diện lập trình ứng dụng) ổn định và được ghi chép rõ ràng, cho phép các nhà cung cấp đám mây bên thứ ba thực hiện sao lưu toàn bộ iOS và iPadOS trong cùng điều kiện.
• Tiền phạt và các biện pháp khắc phục cấu trúc: Ngoài mức phạt lên đến 10% doanh thu toàn cầu, AGCM hoặc EC có thể yêu cầu những thay đổi kỹ thuật cụ thể đối với iOS và iPadOS.
• Dàn xếp hoặc tự nguyện thay đổi: Apple có thể chủ động mở các giao diện liên quan trước khi có kết luận chính thức, giống như những gì họ đã làm với một số điều chỉnh tuân thủ về NFC và lựa chọn trình duyệt.

Ý Nghĩa Sâu Rộng

Đối với thị trường lưu trữ đám mây, một kết quả có lợi cho cạnh tranh sẽ hạ thấp rào cản cho các dịch vụ muốn cạnh tranh sòng phẳng với iCloud trên nền tảng của Apple. Đối với hoạt động thực thi DMA, đây sẽ là một khoảnh khắc mang tính bước ngoặt: bằng chứng đầu tiên cho thấy các cơ quan quản lý quốc gia có thể độc lập gia tăng áp lực tuân thủ lên các "gã khổng lồ" công nghệ, có khả năng tạo ra một cục diện thực thi đa mặt trận.

Tuy nhiên, điều này cũng mang đến một rủi ro phân mảnh nhất định. Nếu nhiều NCA theo đuổi các cuộc điều tra DMA riêng rẽ với những diễn giải khác nhau, các "người gác cổng" có thể phải đối mặt với những nghĩa vụ mâu thuẫn tại các quốc gia thành viên EU . Cuộc điều tra của Italy sẽ được theo dõi sát sao như một trường hợp thử nghiệm để xem sự căng thẳng này được quản lý ra sao.