Chuyến công du Nga–Pháp của Tô Lâm có ý nghĩa gì?

Chuyến công du từ ngày 7 đến 12/9/2026 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt Nga, Pháp và hợp tác không gian trong cùng một chương trình đối ngoại. Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Nga đầu tiên của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam kể từ năm 1991, đồng thời tiếp nối khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam–Pháp được nâng cấp năm 2024. 414

Điểm cần lưu ý về thời điểm: đoàn đã rời Hà Nội ngày 7/9, nhưng các kết quả cụ thể của phần làm việc tại Nga chưa thể được coi là kết quả đã hoàn tất nếu chưa có thông cáo sau các cuộc gặp. 3

Lịch trình: Nga, Pháp và hội nghị không gian tại Paris

Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, phu nhân Ngô Phương Ly và đoàn đại biểu cấp cao thăm cấp Nhà nước Liên bang Nga, thăm chính thức Cộng hòa Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Vũ trụ tại Paris từ 7 đến 12/9/2026. Chuyến đi được thực hiện theo lời mời của Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. 36

Chặng Pháp diễn ra từ 10 đến 12/9. Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Vũ trụ tại Paris là sáng kiến do Tổng thống Macron khởi xướng, tổ chức ngày 9–10/9, với mục tiêu thúc đẩy đối thoại và định hình hợp tác quốc tế cũng như các chuẩn mực quản trị trong lĩnh vực không gian. 2

Vì sao chặng Nga mang tính lịch sử

Việc một lãnh đạo đồng thời đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Nga lần đầu kể từ năm 1991 tạo cho chặng Moscow ý nghĩa biểu tượng và chính trị đặc biệt. Phía Việt Nam mô tả chuyến đi là cơ hội tạo dấu mốc mới trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Nga. 4

Về thực chất, chuyến thăm là dịp để hai bên rà soát các khuôn khổ hợp tác hiện có và xác định định hướng, biện pháp cụ thể cho giai đoạn tiếp theo. Đại sứ Nga tại Việt Nam cho biết hai bên dự kiến trao đổi về toàn bộ các mặt hợp tác song phương và những định hướng dài hạn. 5

Các lĩnh vực từng nằm trong chương trình hợp tác Nga–Việt gồm đối thoại chính trị, thương mại và kinh tế, quốc phòng, khoa học–công nghệ, giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân. 3845 Tuy nhiên, danh mục văn kiện ký kết, các mục tiêu thương mại mới hay quyết định cụ thể về hợp tác hạt nhân chỉ nên được xác nhận dựa trên công bố chính thức sau hội đàm.

Thương mại và năng lượng: bối cảnh của các cuộc trao đổi

Trong cuộc trao đổi hồi tháng 6, Tổng thống Putin cho biết kim ngạch thương mại song phương của năm trước tăng khoảng 5,7–5,8%, vượt 6 tỷ USD, và đà tăng tiếp tục trong năm 2026. Ông cũng nêu năng lượng là một trụ cột của quan hệ hợp tác, với Rosatom, Gazprom và Zarubezhneft là các doanh nghiệp Nga hoạt động tại Việt Nam. 32

Con số này là bối cảnh quan trọng, nhưng không phải là một chỉ tiêu mới được xác nhận cho chuyến thăm. Tương tự, khả năng hợp tác liên quan đến dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 có giá trị chiến lược nếu được hai bên công bố, song các nguồn tiền chuyến đi được cung cấp không đủ để xác nhận một cam kết hoặc thỏa thuận cuối cùng.

Các thông tin về việc trao Giải Hòa bình Quốc tế Lev Tolstoy cho ông Tô Lâm cũng chưa được các tài liệu chính thức trước chuyến đi trong bộ nguồn này xác nhận về thời điểm, địa điểm hay nội dung vinh danh. Vì vậy, không nên trình bày đây như một sự kiện đã diễn ra.

Chặng Pháp: đưa quan hệ chiến lược vào các lĩnh vực mới

Việt Nam và Pháp đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện trong chuyến thăm Paris của ông Tô Lâm vào tháng 10/2024. Khi đó, hai bên nhất trí tăng cường hợp tác ở các lĩnh vực Pháp có thế mạnh, gồm hạ tầng, hàng không vũ trụ, khoa học–công nghệ và năng lượng tái tạo. 14

Chuyến thăm tháng 9/2026 vì thế không chỉ mang tính lễ tân. Đây là cơ hội để chuyển khung quan hệ đã nâng cấp thành các chương trình hợp tác trong những lĩnh vực chiến lược, theo đánh giá của Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet. 1

Hội nghị Không gian Vũ trụ bổ sung điều gì?

Sự hiện diện tại hội nghị ở Paris bổ sung một trục đa phương và công nghệ cao cho chuyến đi. Theo thông tin công bố trước hội nghị, các ưu tiên gồm an ninh không gian, đổi mới, phát triển bền vững và quản trị không gian quốc tế. 2

Với Việt Nam, đây là diễn đàn để kết nối hợp tác quốc tế về ứng dụng không gian, công nghệ vệ tinh và khoa học–công nghệ, đồng thời tham gia thảo luận về các quy tắc đang định hình lĩnh vực này. Điều quan trọng là phân biệt giữa cơ hội đối thoại tại hội nghị và các dự án hợp tác cụ thể: dự án chỉ có thể được xem là thành quả khi có xác nhận chính thức.

Điều cần theo dõi sau chuyến đi

Chuyến công du thể hiện cách tiếp cận đa hướng: củng cố quan hệ lâu dài với Nga, làm sâu sắc hợp tác với một đối tác châu Âu là Pháp, và tiếp cận nghị trình quản trị công nghệ toàn cầu qua hội nghị không gian.

Kết quả đáng chú ý nhất sẽ không chỉ là các tuyên bố về quan hệ hữu nghị hay đối tác chiến lược. Cần theo dõi liệu có văn kiện, cơ chế tài chính, dự án khoa học–công nghệ, thỏa thuận thương mại hoặc cam kết năng lượng có lộ trình thực hiện rõ ràng được công bố hay không.