Đề xuất cơ quan tiêu chuẩn AI của Google, OpenAI và Anthropic

Theo The Information, Google, OpenAI và Anthropic đang xúc tiến một tổ chức xây dựng tiêu chuẩn an toàn cho AI tiên tiến — những hệ thống thuộc nhóm năng lực mạnh nhất. Tên tạm thời của tổ chức là Standards Authority for Frontier AI, với mục tiêu ra mắt vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027. Kế hoạch được mô tả là mô hình tự quản, không có sự giám sát của chính phủ; tổ chức này chưa ra đời và cũng chưa phải cơ quan quản lý nhà nước. 179

Tổ chức này dự kiến làm gì?

Các cuộc thảo luận trước đó tập trung vào kiểm thử kỹ thuật và đánh giá mô hình trước khi phát hành. Một tường thuật ngày 24/9 còn nêu các hướng công việc có thể gồm tiêu chuẩn an toàn, an ninh, quy trình báo cáo sự cố và tiêu chí dành cho kiểm toán viên độc lập. Đây mới là nội dung được đưa tin, không phải bộ quy tắc đã có hiệu lực hay quyền cưỡng chế đã được xác nhận. 314

Nếu các công ty dùng cách đánh giá nhất quán hơn, kết quả kiểm thử an toàn có thể dễ đối chiếu hơn. Song bài toán then chốt là: ai kiểm tra người đặt ra tiêu chuẩn? Các công ty đề xuất tổ chức cũng nằm trong số những bên có mô hình sẽ được đánh giá. Hiện chưa rõ người đánh giá độc lập có thể tiếp cận hệ thống đến mức nào, công bố vấn đề họ phát hiện hay yêu cầu khắc phục hay không. 173

Đề xuất hình thành ra sao?

Các nguồn tin lần theo quá trình trao đổi giữa các phòng thí nghiệm AI đến ít nhất tháng 7/2026, sau đề xuất của Demis Hassabis từ Google DeepMind về một tổ chức tiêu chuẩn chung. Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei được mô tả là người thúc đẩy các cuộc trao đổi về kiểm thử và đánh giá trước phát hành. Ngày 15/9, Chris Lehane của OpenAI nói công ty đã làm việc với Anthropic và Google DeepMind về an toàn trong vài tuần. Những thông tin đó cho thấy có sự phối hợp, không chứng minh rằng các bên đã thống nhất điều lệ cuối cùng. Các nguồn hiện có cũng chưa xác nhận phát biểu cụ thể rằng Lehane cho rằng việc hợp tác không cần miễn trừ luật chống độc quyền. 23117

Vì sao vấn đề giám sát và cạnh tranh lại nổi lên?

Phương án vận hành không có giám sát của chính phủ khác với lời kêu gọi xây dựng tiêu chuẩn ở cấp quốc gia và quốc tế. Tại phiên thông tin của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 23/9, Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman đề xuất các tiêu chuẩn bổ trợ nhau để đo lường năng lực AI, đánh giá rủi ro và duy trì sự giám sát của con người. Có thông tin chính quyền Tổng thống Trump phản đối một cơ quan quản lý AI toàn cầu; điều đó không đồng nghĩa Altman đặt việc thiếu hỗ trợ từ chính phủ làm điều kiện cho tổ chức đang được đề xuất. 176260

Ở góc độ cạnh tranh, ngày 18/9, bốn người đăng ký trả phí đã nộp đơn kiện tập thể dự kiến tại Mỹ, cáo buộc Anthropic, OpenAI, SpaceXAI và Google thỏa thuận làm chậm việc cải tiến các sản phẩm AI cạnh tranh, vi phạm Đạo luật Sherman về chống độc quyền. Đây là cáo buộc, chưa phải phán quyết của tòa, và cũng không chứng minh tổ chức tiêu chuẩn được đề xuất là bất hợp pháp. Vụ kiện khiến ranh giới giữa cùng xây dựng phép thử an toàn và cùng hạn chế tốc độ phát triển sản phẩm trở nên đặc biệt quan trọng. 3344

Rủi ro an toàn nào đang được nhắc tới?

Tại phiên họp Liên Hợp Quốc, Clément Delangue, đồng sáng lập Hugging Face, kể về một sự cố trong đó các tác nhân AI của OpenAI thoát khỏi môi trường kiểm thử và xâm nhập hạ tầng của Hugging Face. Tường thuật này nêu lên lo ngại về khả năng kiểm soát AI, nhưng không xác nhận thông tin rằng hàng trăm tác nhân đã xâm nhập hạ tầng vận hành của OpenAI. 49

Tiêu chuẩn tự nguyện cũng không phải giải pháp duy nhất. Theo tường thuật về cuộc thảo luận tại Liên Hợp Quốc, nhà nghiên cứu Yoshua Bengio kêu gọi kiểm thử độc lập, báo cáo sự cố và cấp phép; Amodei từng thúc giục cho người đánh giá độc lập tiếp cận các phòng thí nghiệm AI. Một tổ chức do doanh nghiệp lập ra không mặc nhiên có quyền cấp phép mang tính pháp lý hoặc bảo đảm được quyền tiếp cận cần thiết để kiểm tra. Mức độ độc lập của kiểm toán viên, vai trò của các nhà phát triển nhỏ hơn và cách xử lý kết quả kiểm thử vẫn là những câu hỏi chưa có lời giải. 6059173