Cuộc chiến mới của Hollywood: Ông lớn Disney, New York Times và Adobe thành lập liên minh định đoạt luật chơi AI

Bà Furniss tuyên bố mục tiêu của liên minh "không phải là làm chậm AI mà là đảm bảo nó có thể duy trì hệ sinh thái rộng lớn hơn trong dài hạn" . Cách diễn đạt này phân biệt ARIAM với một nhóm vận động hành lang chống AI; liên minh tự định vị mình là đối tác trong đổi mới có trách nhiệm chứ không phải là một chướng ngại vật.

Bộ nguyên tắc AARTTS: Lời tuyên chiến với cách vận hành của AI

ARIAM đã pháp điển hóa các yêu cầu chính sách của mình thành Bộ nguyên tắc AARTTS, một khuôn khổ gồm sáu phần được công bố trên trang web của họ . Các nguyên tắc bao gồm:

• Trách nhiệm giải trình (Accountability): Các khuôn khổ trách nhiệm pháp lý rõ ràng để các nhà phát triển AI không thể núp sau sự phức tạp về công nghệ khi hệ thống của họ gây ra tổn hại.
• Ủy quyền (Authorization): Một môi trường cấp phép linh hoạt, nơi chủ sở hữu quyền có thể cho phép—hoặc từ chối—việc sử dụng nội dung và tài sản trí tuệ của họ.
• Thù lao (Remuneration): Quyền hợp pháp để đàm phán và nhận thanh toán khi các nhà cung cấp AI sử dụng nội dung được bảo vệ.
• Minh bạch (Transparency): Công bố bắt buộc từ các hệ thống AI về cách chúng thu thập và khai thác thông tin, mục đích của các trình thu thập dữ liệu web, và khi nào nội dung tổng hợp được tạo ra và phân phối.
• Tin cậy (Trust): Các biện pháp bảo vệ ở cả giai đoạn đầu vào và đầu ra của hệ thống AI nhằm bảo vệ tính toàn vẹn thương hiệu và ngăn chặn tổn hại cho người tiêu dùng—đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên—cũng như người sáng tạo và toàn xã hội.
• Bảo mật (Security): Các biện pháp bảo vệ kỹ thuật và vận hành đầy đủ để ngăn chặn lạm dụng, bảo vệ dữ liệu và che chắn cho người dùng và khán giả.

Những nguyên tắc này đại diện cho một lập trường đàm phán chi tiết nhắm thẳng vào quy trình thu thập dữ liệu, huấn luyện mô hình và tạo nội dung của các công ty AI lớn. Đây là lần đầu tiên một liên minh trải rộng trên nhiều lĩnh vực sáng tạo như vậy đưa ra được một khuôn khổ chính sách thống nhất và công khai cho quản trị AI.

Bà Furniss: "Kiến trúc sư trưởng" đứng sau ARIAM

Sự nghiệp của Victoria Furniss đi theo một quỹ đạo rõ ràng khiến ARIAM trở thành một bước đi hợp lý tiếp theo. Bà gia nhập Netflix vào năm 2015 với tư cách Phó Chủ tịch Chính sách Công Toàn cầu và trước đó từng là Phó Chủ tịch Bảo vệ Nội dung và Sở hữu Trí tuệ tại Warner Bros . Trong nhiệm kỳ của mình tại Netflix, bà là người có công lớn trong việc thành lập Liên minh Sáng tạo và Giải trí (ACE) vào năm 2017, một liên minh chống vi phạm bản quyền toàn cầu hiện có hơn 50 công ty giải trí và hãng phim tham gia . Mô hình của ACE—đoàn kết các công ty để chống vi phạm bản quyền kỹ thuật số thông qua hành động pháp lý phối hợp—đã chứng minh rằng các ngành công nghiệp sáng tạo vốn phân mảnh có thể hành động tập thể một cách hiệu quả.

ARIAM áp dụng chính chiến lược xây dựng liên minh đó cho lĩnh vực AI. Thay vì triệt phá các hoạt động phát trực tuyến lậu, mục tiêu bây giờ là kiến trúc pháp lý và kỹ thuật chi phối cách các công ty AI huấn luyện mô hình của họ trên các tác phẩm có bản quyền.

Sau khi rời Netflix và trước khi ra mắt ARIAM, bà Furniss đã đồng sáng lập AiPhelion, một công ty tư vấn tập trung vào giao điểm của luật pháp, công nghệ và sở hữu trí tuệ trong kỷ nguyên AI . Sứ mệnh của AiPhelion là "xây dựng sự hiểu biết và hợp tác giữa các nhà sáng tạo AI và các chuyên gia sáng tạo," và công ty vận hành một sản phẩm công nghệ có tên Thelonious, được bà Furniss mô tả là đang được sử dụng trong cả công việc tư vấn của AiPhelion lẫn trong chính liên minh ARIAM . Điều này tạo ra một đường ống vận hành trực tiếp: AiPhelion cung cấp lời khuyên chiến lược và công cụ, còn ARIAM chuyển hóa điều đó thành đòn bẩy tập thể của ngành và ảnh hưởng chính sách.

ARIAM và "cuộc đua" của các liên minh

ARIAM gia nhập một sân chơi vốn đã có Liên minh SPUR (Tiêu chuẩn cho Quyền Sử dụng của Nhà xuất bản), được ra mắt vào tháng 2 năm 2026 bởi BBC, Financial Times, Guardian Media Group, Sky News và Telegraph Media Group . Hai tổ chức này bổ trợ cho nhau nhưng lại khác biệt rõ rệt.

SPUR là một liên minh của các nhà xuất bản tin tức tập trung cụ thể vào việc thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật về đo lường từ xa và các điều khoản cấp phép công bằng cho nội dung báo chí được sử dụng trong huấn luyện AI . Liên minh này rõ ràng không đàm phán giấy phép thay mặt cho các thành viên; họ đặt ra các điều kiện kỹ thuật và thương mại mà theo đó các cuộc đàm phán đó sẽ diễn ra.

ARIAM có phạm vi rộng hơn nhiều. Nó cắt ngang qua giải trí, xuất bản học thuật, âm nhạc, trò chơi và tin tức—một cách tiếp cận liên ngành mà chưa có liên minh AI nào trước đây từng thử . Quan trọng hơn, hoạt động vận động của ARIAM mở rộng ra ngoài vấn đề bồi thường, bao gồm cả trách nhiệm pháp lý, an toàn cho trẻ em, tính minh bạch của phương tiện truyền thông tổng hợp và các rào chắn hệ thống. Việc BBC là thành viên của cả hai liên minh cho thấy hai nỗ lực này chồng chéo nhưng không xung đột.

ARIAM đại diện cho nỗ lực tham vọng nhất từ trước đến nay của nền kinh tế sáng tạo nhằm lên tiếng bằng một giọng nói duy nhất về AI. Liên minh mang trong mình kinh nghiệm vận hành sâu sắc từ các cuộc chiến chống vi phạm bản quyền trong thập kỷ trước, một bộ yêu cầu chính sách chi tiết và khả thi, cùng một nhà lãnh đạo đã từng xây dựng thành công các liên minh công nghiệp trước đây. Liệu các nhà phát triển AI có thực sự tham gia nghiêm túc với Bộ nguyên tắc AARTTS hay không có thể sẽ quyết định tốc độ mà các quy định pháp lý sẽ được áp đặt từ hướng ngược lại.