AI agent có thể dùng stablecoin để mua dữ liệu và năng lực tính toán?

Báo cáo The Machine-Native Economy của BlackRock phác họa một bước tiếp theo có thể có của thương mại số: các AI agent tự động mua dữ liệu, quyền truy cập phần mềm và năng lực tính toán từ những dịch vụ khác. Tài sản số có thể giúp các giao dịch ấy được khởi tạo và thanh toán bằng phần mềm. Đây là một hướng phát triển khả dĩ của hạ tầng thanh toán, nhưng dữ liệu hiện có chưa cho thấy thương mại giữa các agent đã phổ biến ở quy mô lớn. 211

Vì sao stablecoin được xem là lựa chọn phù hợp?

Khi hoàn thành một tác vụ, AI agent có thể cần trả những khoản nhỏ để gọi API hoặc truy cập một luồng dữ liệu. BlackRock cho rằng hệ thống thanh toán được thiết kế để phần mềm có thể sử dụng sẽ giúp các giao dịch này được khởi tạo và quyết toán tự động. Điều đó không đồng nghĩa các phương thức thanh toán truyền thống bị loại bỏ: báo cáo cũng đề cập khả năng điều chỉnh chúng cho quy trình do agent thực hiện. 11

Stablecoin được cân nhắc vì mục tiêu giữ giá trị ổn định hơn các đồng tiền mã hóa biến động mạnh, trong khi vẫn có thể sử dụng trên mạng blockchain. Nhờ vậy, phần mềm có thể dễ dàng xác định chi phí của một giao dịch hơn. Tuy nhiên, stablecoin không phải không có rủi ro: rủi ro từ đơn vị phát hành, quy định pháp lý và blockchain vẫn hiện hữu. 15

Vì thế, lập luận không đơn giản là “blockchain dùng được, thanh toán truyền thống thì không”. Báo cáo nhắc đến cả các giao thức blockchain mới lẫn việc điều chỉnh hệ thống thanh toán truyền thống. Luận điểm rộng hơn là thương mại giữa máy móc có thể cần hạ tầng mà phần mềm tự truy cập và sử dụng, không phải chờ con người xử lý từng giao dịch. 11

Ethereum, Arc và x402 có thể đảm nhiệm vai trò gì?

Đây là những thành phần hạ tầng tiềm năng, chưa phải danh sách những bên chắc chắn sẽ thắng cuộc.

• Ethereum được nêu như một mạng blockchain có thể hỗ trợ quyết toán lập trình được và tài sản số. 7
• Arc của Circle là một lựa chọn hạ tầng khác, hướng đến thanh toán bằng stablecoin. Việc được nhắc đến không có nghĩa Arc chắc chắn sẽ trở thành mạng lưới thống trị. 7
• x402 của Coinbase tận dụng cơ chế “Payment Required” của web để phần mềm có thể yêu cầu tài nguyên và thanh toán ngay trong quy trình đó. Đây là một ví dụ về cách gắn việc truy cập API hoặc dữ liệu với khoản thanh toán do máy khởi tạo. 1012

Báo cáo cũng xem năng lực tính toán là một ứng dụng tiềm năng của tài sản số. Nếu quyền sử dụng năng lực tính toán được chuẩn hóa và token hóa, chúng có thể được mua, huy động vốn hoặc quyết toán bằng phần mềm. Đây là một cấu trúc thị trường được đề xuất, không phải khẳng định rằng doanh thu của các nhà cung cấp đám mây sẽ được token hóa. 911

Những con số thị trường nói gì — và không nói gì?

BlackRock dẫn số liệu vốn hóa thị trường stablecoin vượt 300 tỷ USD và khối lượng giao dịch stablecoin đã điều chỉnh vượt 11.000 tỷ USD trong năm 2025. Các con số này cho thấy stablecoin đã có hoạt động thị trường đáng kể. Nhưng khối lượng đã điều chỉnh không thể so sánh trực tiếp với tổng chi tiêu qua các mạng lưới thanh toán truyền thống; và cả hai số liệu đều không đo lường khoản thanh toán do AI agent thực hiện. 213

Báo cáo cũng nhắc đến dự báo doanh thu kết hợp của AWS, Google Cloud và Microsoft Intelligent Cloud đạt khoảng 1.100 tỷ USD vào năm 2030. Con số này cho thấy quy mô của lĩnh vực đám mây mà các thị trường năng lực tính toán trong tương lai có thể dựa vào. Nó không cho biết AI agent sẽ mua bao nhiêu năng lực tính toán, hay bao nhiêu phần trong số đó có thể được token hóa. 613

Khoảng cách bằng chứng: thanh toán do agent thực hiện vẫn còn hạn chế

Các tin tức về x402 và hạ tầng thanh toán bằng stablecoin cho thấy doanh nghiệp đang thử nghiệm cách hỗ trợ giao dịch do phần mềm thực hiện. Một số báo cáo về agent trên XRP Ledger sử dụng Ripple USD (RLUSD) cũng minh họa lý do agent có thể thích tài sản giữ giá ổn định hơn một đồng tiền mã hóa gốc biến động mạnh khi thanh toán. Tuy nhiên, những báo cáo đó chưa chứng minh việc sử dụng đã phổ biến trên toàn bộ AI agent hay các mạng thanh toán. 523

Một phép thử trực tiếp hơn đến từ phân tích hoạt động x402 của TRM Labs. Công ty ước tính các agent có khả năng tự chủ chiếm khoảng 0,6%–7,5% giá trị thanh toán x402 được sàng lọc. Đây là tỷ lệ trong hoạt động của một giao thức, không phải phép đo mọi khoản thanh toán của AI agent; dù vậy, con số cho thấy phần lớn luận điểm rộng hơn vẫn chưa được kiểm chứng. 30

Cách đọc thận trọng nhất về báo cáo của BlackRock là xem đây như dự báo về loại hạ tầng thanh toán có thể hữu ích nếu AI agent bắt đầu giao dịch rộng rãi. Stablecoin, quyết toán trên blockchain, các giao thức như x402 và năng lực tính toán được token hóa đều có thể phục vụ viễn cảnh đó. Số liệu thị trường hiện nay cho thấy hạ tầng liên quan đã tồn tại và ngành đám mây có quy mô lớn; chúng chưa chứng minh thương mại giữa các agent đã phát triển ở quy mô lớn.