Ethereum bước vào hai đường đua nâng cấp: Glamsterdam hướng tới Q4/2026, Hegotá vẫn đang thu hẹp phạm vi

Những thay đổi có thể khiến công cụ Ethereum gặp lỗi

Các giả định về gas sẽ thay đổi

Glamsterdam bao gồm một gói điều chỉnh giá gas đồng bộ, hướng tới mức sàn khoảng 200 triệu gas. Điều này có thể khiến các phần mềm dựa trên giới hạn gas tối đa được hardcode gặp vấn đề, bao gồm ví, indexer và công cụ ước tính gas.

Thay đổi không chỉ đơn giản là sửa một hằng số. EIP-8037 bổ sung một chiều state gas riêng cho các thao tác tạo state mới. Theo lịch phí được tách thành nhiều thành phần, giao dịch chuyển ETH tới một tài khoản đã tồn tại vẫn có thể giữ mức 21.000 execution gas; nhưng chuyển tới tài khoản chưa tồn tại sẽ phải trả thêm state gas trong quá trình thực thi.

Vì vậy, nhà phát triển không nên tiếp tục giả định rằng:

• Mọi giao dịch chuyển ETH thông thường đều tiêu tốn chính xác 21.000 gas.
• Mọi giao dịch Ethereum đều có thể được mô tả bằng một chiều gas duy nhất.

Ví và các dịch vụ liên quan nên sử dụng cơ chế ước tính am hiểu giao thức, đồng thời kiểm tra cả giao dịch tới tài khoản đã tồn tại lẫn tài khoản mới trên Platåberget. Ethereum Foundation đã cảnh báo cụ thể rằng các công cụ dựa vào mức trần gas hardcode có thể bị hỏng.

ePBS thay đổi quy trình xây dựng block

Enshrined proposer-builder separation, thường gọi là ePBS, là một trong những thay đổi lớn của Glamsterdam thông qua EIP-7732. Cơ chế này điều chỉnh cách giao thức thể hiện và xác thực trách nhiệm giữa các bên xây dựng block. Vì vậy, hạ tầng validator, builder, relay và node cần kiểm tra nhiều hơn việc gửi giao dịch cơ bản.

Block-level access lists bổ sung dữ liệu thực thi

Block-level access lists, được quy định trong EIP-7928, cũng nằm trong bản nâng cấp. Các danh sách này cung cấp thêm thông tin cho client và hạ tầng về những state dự kiến được truy cập trong toàn bộ block. Điều đó tạo ra yêu cầu tương thích mới đối với công cụ thực thi cũng như các hệ thống phân tích hoặc mô phỏng nội dung block.

Giới hạn contract và initcode sẽ tăng

Glamsterdam cũng đề xuất mở rộng các giới hạn kích thước:

• Kích thước contract tối đa sau khi triển khai: từ 24 KiB lên 64 KiB.
• Kích thước initcode tối đa: từ 48 KiB lên 128 KiB.

Các công cụ triển khai smart contract, hệ thống kiểm tra bytecode, framework dành cho nhà phát triển và nền tảng index dữ liệu nên kiểm thử ở các ngưỡng mới thay vì coi giới hạn hiện tại là cố định vĩnh viễn.

Đội ngũ phát triển nên kiểm tra gì trên Platåberget?

Checklist thực tế quan trọng hơn tên gọi của bản nâng cấp. Các nhóm duy trì phần mềm kết nối với Ethereum nên:

• Loại bỏ giả định về một giới hạn gas tối đa được hardcode.
• Kiểm tra giao dịch ETH tới cả tài khoản đã tồn tại và tài khoản chưa tồn tại.
• Hỗ trợ hạch toán riêng execution gas và state gas khi cần.
• Rà soát công cụ ước tính gas, giao diện hiển thị phí và logic mô phỏng giao dịch.
• Kiểm tra quy trình node, builder và validator liên quan đến ePBS.
• Đối chiếu parser block và indexer với block-level access lists.
• Kiểm thử việc xử lý contract và initcode ở các giới hạn kích thước mới.
• Lặp lại chu kỳ kiểm thử khi Glamsterdam chuyển sang devnet non-finality, Sepolia và Hoodi.

Do đó, Platåberget không chỉ là một mạng xem trước. Giá trị chính của nó là giúp phát hiện lỗi ở các hệ thống phụ thuộc trước khi vẫn còn thời gian cập nhật phần mềm đang vận hành.

Hegotá: 66 đề xuất nhưng mới chỉ chốt một tính năng

Hegotá là bản nâng cấp dự kiến cho năm 2027, song phạm vi vẫn chưa được hoàn tất. Các nhà phát triển đang xem xét 66 đề xuất. Quy trình hiện tại bao gồm danh sách đề xuất dự kiến đưa vào, được kỳ vọng xuất hiện khoảng ngày 27/8, và bảng xếp hạng ưu tiên từ các đội ngũ client, dự kiến gửi trước ngày 10/9. Đây là các mốc ra quyết định, không phải cam kết rằng cả 66 đề xuất sẽ được triển khai.

Cần phân biệt rõ trạng thái của từng đề xuất:

• Scheduled: đã được lên lịch chính thức để đưa vào bản nâng cấp.
• Considered: đang được tích cực đánh giá nhưng chưa được xác nhận.
• Candidate: nằm trong danh sách thảo luận rộng hơn và vẫn cạnh tranh nguồn lực triển khai, kiểm thử.

Hiện tại, FOCIL — Fork-Choice Enforced Inclusion Lists theo EIP-7805 — là tính năng duy nhất được lên lịch chính thức cho Hegotá. Cơ chế này nhằm tăng khả năng chống kiểm duyệt bằng cách cho phép các danh sách giao dịch được chỉ định thực thi thông qua fork choice, qua đó hạn chế khả năng builder loại bỏ những giao dịch đủ điều kiện khỏi block.

Những ứng viên đáng chú ý của Hegotá

Frame Transactions

Frame Transactions, hay EIP-8141, vẫn đang ở trạng thái được xem xét chứ chưa được xác nhận cho Hegotá. Đề xuất này định nghĩa một dạng giao dịch trong đó việc xác thực, thanh toán gas và thực thi có thể được xử lý qua chuỗi frame và các lần gọi contract. Đây có thể là hướng tiếp cận ngay trong giao thức cho account abstraction và các cách thanh toán phí linh hoạt hơn.

Các nhà nghiên cứu Ethereum cũng từng thảo luận Frame Transactions cùng những đề xuất liên quan như một nền tảng cho các tính năng riêng tư tự nhiên hơn. Tuy nhiên, gói tính năng rộng hơn này chưa phải phạm vi Hegotá được phê duyệt.

Quick Slots

Ethlabs đề xuất Quick Slots, EIP-8198, trong một Hegotá có phạm vi gọn, tập trung vào tốc độ tạo block và finality nhanh hơn. Việc rút ngắn thời gian slot vẫn chỉ là đề xuất, chưa phải thông số nâng cấp đã được xác nhận.

Tiếp tục mở rộng Layer 1

Các khuyến nghị của Ethlabs cũng bao gồm việc tiếp tục tăng năng lực Layer 1, bên cạnh chống kiểm duyệt, xác nhận nhanh hơn và account abstraction tích hợp ở cấp giao thức. Đây là các ưu tiên để thảo luận, không đồng nghĩa với quyết định chính thức về việc đưa vào bản fork.

Các đề xuất tăng gas limit, slot 8 giây, mật mã hậu lượng tử cùng nhiều thay đổi khác liên quan đến validator, quyền riêng tư và execution layer vẫn đang được xem xét, chưa thuộc phạm vi Hegotá đã chốt.

Điều các đội ngũ Ethereum cần lưu ý

Glamsterdam là hạn chót kỹ thuật trước mắt. Platåberget cho phép các nhóm phát hiện lỗi do điều chỉnh giá gas, hạch toán state gas, ePBS, access lists và giới hạn kích thước mới trước khi bản nâng cấp tiến tới Sepolia, Hoodi rồi mainnet.

Hegotá lại là một câu chuyện khác: đây vẫn là quá trình ưu tiên và thiết kế. FOCIL hiện là tính năng duy nhất đã được chốt, còn Frame Transactions, Quick Slots, các đề xuất mở rộng năng lực mạng và những sáng kiến khác vẫn phải vượt qua các bước lựa chọn, triển khai và kiểm thử tiếp theo. Vì vậy, nhà phát triển nên xem Glamsterdam là một dự án tương thích cần hành động ngay, còn Hegotá là lộ trình đang tiến hóa — không phải danh sách tính năng năm 2027 đã hoàn thiện.