Máy bay quân sự Trung Quốc tăng vọt gần Đài Loan: 29 lần xuất kích trong một ngày, áp lực 'vùng xám' leo thang cuối tháng 5/2026

Hiện chưa có bản tin chính thức được xác nhận từ MND cho ngày 27/5, do đó, mọi tuyên bố về việc đợt tăng cường này tiếp tục sang ngày thứ ba không thể được xác minh bằng dữ liệu chính thức.

Để dễ hình dung: một ngày có 29 máy bay là một sự kiện lớn. Đầu tháng, MND ghi nhận các mức độ khiêm tốn hơn nhiều—22 máy bay ngày 7/5 , 12 chiếc ngày 10/5 , và 8 chiếc ngày 9/5 . Việc nhảy vọt lên 29 chiếc vào ngày 26/5 cho thấy một sự phá vỡ rõ ràng nhịp độ giữa tháng và quay trở lại kiểu hoạt động cường độ cao từng thấy trong các cuộc tập trận quy mô lớn như 'Sứ mệnh Chính nghĩa' hồi tháng 12/2025 .

Cảnh báo từ Bắc Kinh: Tuyên bố chưa được xác minh về 'can thiệp'

Câu hỏi đặt ra có đề cập đến một tuyên bố của Bộ Quốc phòng Trung Quốc vào khoảng ngày 28/5/2026, kêu gọi Đài Loan không "can thiệp" vào các hoạt động của Không quân PLA. Một nguồn trong bộ tài liệu có báo cáo rằng Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã đưa ra "lời khuyến cáo nghiêm khắc yêu cầu Đài Loan không can thiệp vào các hoạt động quân sự của họ", khẳng định những hoạt động này diễn ra trong không phận Trung Quốc . Tuy nhiên, các nguồn tài liệu hiện có không chứa bản ghi chép nguyên văn, trực tiếp từ một tài liệu chính thức của chính phủ Trung Quốc. Độc giả nên coi ngôn ngữ được báo cáo này là hợp lý về mặt bối cảnh nhưng chưa được xác nhận từ nguồn sơ cấp của chính phủ Trung Quốc trong phân tích này.

Tuy nhiên, thông điệp rộng hơn—rằng Bắc Kinh coi các hoạt động của PLA gần Đài Loan là các chiến dịch thường lệ trong lãnh thổ của mình và bác bỏ sự can dự từ bên ngoài—là hoàn toàn nhất quán với các lập trường chính thức lâu nay của Trung Quốc.

Bức tranh toàn cảnh: Ép buộc 'vùng xám' kể từ tháng 9/2020

Đợt tăng đột biến hiện tại không phải là một sự kiện đơn lẻ. Nó nằm trong một chiến dịch kéo dài nhiều năm gây sức ép kiểu 'vùng xám', mà các nhà phân tích và tổ chức quân sự mô tả là một chiến lược có chủ đích, hoạt động ngay dưới ngưỡng xung đột vũ trang.

Nghiên cứu của Viện Brookings mô tả cách tiếp cận của Trung Quốc ít nhất từ tháng 9/2020 là hoạt động cưỡng ép 'vùng xám' bao gồm các vụ xâm nhập gần như hàng ngày của máy bay chiến đấu PLA, tàu chiến mặt nước và máy bay không người lái vào không phận và vùng biển gần Đài Loan . Mục tiêu, như Brookings lập luận, là bào mòn đều đặn an ninh và khả năng phục hồi chính trị của Đài Loan mà không gây ra một phản ứng quân sự toàn diện có thể lôi kéo Hoa Kỳ vào cuộc .

Mô hình này không đồng nhất. Số vụ xâm nhập không phận hàng tháng của PLA vào ADIZ của Đài Loan đạt trung bình hơn 300 lần mỗi tháng sau khi Tổng thống William Lại Thanh Đức nhậm chức vào tháng 5/2024 . Nhưng con số đó bắt đầu giảm: đến tháng 1 và tháng 2/2026, tổng số hàng tháng đã giảm xuống dưới 200 lần lần đầu tiên kể từ tháng 4/2024, chạm mức 147 lần chỉ riêng trong tháng 2 . Tháng 4/2026 chứng kiến sự phục hồi một phần, với 169 vụ xâm nhập .

Đợt tăng đột biến vào cuối tháng 5 này do đó đánh dấu một bước ngoặt quan trọng—nếu nó được duy trì, nó có thể báo hiệu rằng giai đoạn tạm lắng tương đối đầu năm 2026 đã kết thúc, và Bắc Kinh một lần nữa đang tăng cường áp lực thông qua các chiến dịch không quân cường độ cao hơn.

Những gì chúng ta biết về tổng số lũy kế tháng 5/2026

Câu hỏi yêu cầu tổng số máy bay và tàu lũy kế cho cả tháng 5/2026. Một con số chính thức tổng kết cuối tháng không có sẵn trong bộ nguồn được sử dụng ở đây. Các báo cáo của Taiwan News cung cấp những bức ảnh chụp nhanh hữu ích giữa tháng: tính đến ngày 12/5, MND đã theo dõi máy bay quân sự Trung Quốc 103 lần và tàu 87 lần ; đến ngày 15/5, số máy bay đã tăng lên 108 lần, với số tàu là 109 lần . Những con số giữa tháng này đã cho thấy một tháng bận rộn, và việc cộng thêm đợt tăng vọt cuối tháng 5—bao gồm cả những ngày có 9 và 29 máy bay—sẽ đẩy tổng số cuối cùng của tháng lên cao hơn đáng kể khi các số liệu chính thức cuối cùng được công bố.

Tại sao đợt tăng vọt này quan trọng

Một ngày có 29 lần xuất kích của máy bay vào cuối tháng 5/2026 không phải là con số cao nhất mà Đài Loan từng báo cáo—các cuộc tập trận lớn có tên gọi đã tạo ra những con số lớn hơn nhiều, bao gồm 130 máy bay trong cuộc tập trận 'Sứ mệnh Chính nghĩa 2025' vào tháng 12/2025 . Nhưng đây là một con số đáng kể bởi vì nó đến sau một giai đoạn tưởng chừng như áp lực đã giảm bớt kéo dài kể từ đầu năm, và vì thời điểm của nó.

Bối cảnh luôn quan trọng với hoạt động 'vùng xám'. Trung Quốc đã nhiều lần sử dụng các cuộc tập trận quân sự như một phản ứng trực tiếp đối với các diễn biến chính sách đối ngoại liên quan đến Đài Loan . Ví dụ, cuộc tập trận 'Sứ mệnh Chính nghĩa' tháng 12/2025 diễn ra sau một gói vũ khí lớn của Mỹ dành cho Đài Bắc . Liệu đợt tăng vọt cuối tháng 5/2026 có liên quan đến một yếu tố kích hoạt chính trị cụ thể nào đó hay thể hiện sự quay trở lại rộng rãi hơn với nhịp độ hoạt động cao hơn là một câu hỏi mà các nguồn hiện có không thể trả lời dứt khoát, nhưng đó chính là biến số then chốt mà các nhà quan sát sẽ theo dõi trong những tuần tới.