Châu Âu khủng hoảng vì đợt nắng nóng thứ năm: Cháy rừng kỷ lục, ngành năng lượng kiệt quệ, thiệt hại kinh tế hàng trăm tỷ USD

• Tây Ban Nha: Cháy rừng đã thiêu rụi gần 180.000 ha - gấp khoảng sáu lần diện tích bị cháy so với cùng kỳ năm 2025 - buộc khoảng 200.000 người phải sơ tán .
• Pháp: Ghi nhận 1.000 ca tử vong vượt mức chỉ trong một đợt nắng nóng hồi tháng Sáu . Hàng chục đám cháy rừng đã bùng phát ở phía đông nam, và ba lò phản ứng hạt nhân đã bị đóng cửa vì nước sông dùng để làm mát quá ấm .
• Italy: Nắng nóng kỷ lục vào cuối tháng Sáu gây ra hàng trăm ca tử vong vượt mức, với một đám cháy rừng lớn bùng phát trên đảo du lịch Vis .
• Anh: Vương quốc Anh ghi nhận tháng Bảy khô hạn nhất trong gần 200 năm, với hơn 2.700 ca tử vong vượt mức ở Anh liên quan đến nắng nóng . Miền nam nước Anh hiện đang chịu rủi ro cháy rừng 'cực kỳ nghiêm trọng' .
• Slovakia: Nằm trong danh sách các khu vực có nguy cơ cháy rừng 'cực kỳ nghiêm trọng' của EFFIS vào ngày 9 tháng 8 .

Con người gánh chịu: Các ca tử vong vượt mức

Chi phí nhân mạng của những đợt nắng nóng liên tiếp là rất lớn. Dữ liệu chính thức từ EuroMOMO ghi nhận hơn 10.000 ca tử vong vượt mức chỉ trong đợt nắng nóng cuối tháng Sáu, với hơn 9.000 trường hợp trong số đó là người từ 65 tuổi trở lên . Các ước tính rộng hơn còn cao hơn nhiều:

• Wikipedia ước tính tổng số khoảng ~28.006 ca tử vong trên khắp châu Âu trong các đợt nắng nóng năm 2026, trong đó riêng Đức có hơn 11.900 ca .
• Một phân tích của Politico đã xác định 14.000 ca tử vong vượt mức chỉ ở sáu quốc gia trong đợt nắng nóng tháng Sáu .
• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính có khoảng 200.000 người đã thiệt mạng vì nắng nóng cực đoan ở châu Âu trong bốn năm qua, gọi những cái chết này là 'hoàn toàn có thể ngăn ngừa được' .

Khoa học quy trách nhiệm đã đổ lỗi trực tiếp cho biến đổi khí hậu. Tổ chức World Weather Attribution phát hiện rằng sự nóng lên toàn cầu khiến thời tiết nóng, khô và nhiều gió - vốn gây ra cháy rừng - trở nên phổ biến hơn ít nhất 20 lần ở Tây Ban Nha và hai lần ở Pháp .

Hậu quả Kinh tế: Một Rủi ro Hệ thống

Tác động tài chính đang chuyển từ vấn đề theo mùa thành rủi ro kinh tế vĩ mô có tính hệ thống . Một loạt các nghiên cứu và cảnh báo từ các ngân hàng mô tả thiệt hại nhiều tỷ đô la:

Suy giảm GDP ước tính:

• Allianz Research ước tính mức giảm GDP trên toàn châu Âu là -0,5 điểm phần trăm từ các đợt nắng nóng gần đây, dao động từ -0,1pp ở Đức đến -1,4pp ở Tây Ban Nha .
• Một bài báo chung của Đại học Mannheim & Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ước tính rằng nắng nóng, hạn hán và lũ lụt đã làm giảm sản lượng kinh tế của châu Âu 0,3% vào mùa hè năm ngoái, với tổn thất tích lũy dự kiến sẽ tăng lên 0,8% vào năm 2029 .
• Deutsche Bank cảnh báo rằng sự gián đoạn chỉ riêng đối với sông Rhine có thể cắt giảm 0,2% khỏi tăng trưởng GDP của Đức trong năm 2026 .
• Một quan chức cấp cao của ECB trước đó đã cảnh báo rằng thời tiết khắc nghiệt có thể gây ra mức giảm 5% GDP của khu vực đồng euro trong vòng năm năm .

Chi phí Tích lũy Dài hạn:
Theo một kịch bản căng thẳng, trong đó những năm nóng nhất được lặp lại, Allianz dự báo tổn thất GDP tích lũy từ 5% đến 7% đối với các nền kinh tế lớn nhất châu Âu vào năm 2030. Con số này tương đương:

• Pháp: 240 tỷ USD
• Italy: 147 tỷ USD
• Đức: 131 tỷ USD
• Tây Ban Nha: 120 tỷ USD
• Tổng cộng: 638 tỷ USD

Nguồn cung Năng lượng bên bờ vực

Nắng nóng cực đoan đã đẩy cơ sở hạ tầng năng lượng của châu Âu đến giới hạn chịu đựng:

• Nhà máy hạt nhân Paks của Hungary chỉ cách một vụ ngừng hoạt động bắt buộc 'vài mm' do mực nước sông Danube xuống thấp .
• Ba lò phản ứng hạt nhân của Pháp đã bị đóng cửa vì nước sông dùng để làm mát quá ấm .
• Romania đã sử dụng chất nổ để phá một tảng đá ở sông Danube nhằm tăng lưu lượng nước làm mát cho nhà máy điện hạt nhân .
• Các hãng xe hơi Dacia và Ford đã tạm thời đình chỉ sản xuất tại Romania trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng liên quan đến hạn hán .
• Sông Rhine, một huyết mạch quan trọng cho ngành công nghiệp Đức, đã xuống mức nước thấp đáng lo ngại, đe dọa giao thông vận tải .

Ứng phó Cháy rừng: Lục địa bốc cháy

Các nhà chức trách mô tả mùa hè này là mùa cháy rừng thảm khốc nhất trong lịch sử hiện đại . Lính cứu hỏa trên khắp châu Âu đang chiến đấu với các đám cháy lớn:

• Ở Tây Ban Nha, lính cứu hỏa với sự hỗ trợ của 30 máy bay đã chiến đấu với một đám cháy rừng có diện tích bằng thành phố San Francisco, buộc hơn 1.000 người phải sơ tán .
• Hàng trăm nghìn người đã được sơ tán khắp Pháp, Tây Ban Nha, Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ .
• Ở Hy Lạp, các vụ cháy rừng nghiêm trọng đã cướp đi sinh mạng của năm người .

Nắng nóng không ngừng và thiếu mưa đã biến những vùng rộng lớn thành 'ổ bột lửa'. Đợt nắng nóng mới nhất được dự báo sẽ duy trì rủi ro cháy rừng 'cực kỳ nghiêm trọng' ít nhất cho đến ngày 12 tháng 8, và hầu như không có dấu hiệu thuyên giảm .