Iran tố Qatar giam giữ ba phi công Su-24 bị bắn hạ từ tháng 3/2026

Bộ Ngoại giao Qatar đưa ra một phiên bản khác về vụ việc, cho biết các máy bay Iran đã xâm phạm không phận Qatar và không trả lời nhiều nỗ lực liên lạc qua radio trước khi bị tiêm kích F-15 Qatar đánh chặn và bắn hạ . Đây là lần đầu tiên trong lịch sử quân sự Qatar, không quân nước này thực hiện thành công các vụ tiêu diệt mục tiêu trên không .

Iran tuyên bố các phi công đã bị giam giữ biệt lập gần sáu tháng, không được tiếp xúc với gia đình, luật sư hay đại diện ngoại giao của Iran . Tehran cáo buộc Doha đã từ chối các quyền của họ theo Công ước Geneva thứ ba dành cho tù binh chiến tranh .

Danh tính phi công và số phận của thành viên tổ lái thứ tư

Danh tính các phi công vẫn còn là điểm gây nhầm lẫn và mâu thuẫn giữa các nguồn tin. Trong khi một số hãng thông tấn đưa tin Tướng Bagherzadeh đã nêu tên ba phi công bị bắt là Javad Salehi, Abdolmajid Dashtian và Omran Behraveshian , các tổ chức tin tức lớn khác, bao gồm New York Times, cho biết cả Iran và Qatar đều không công khai danh tính của họ .

Số phận của thành viên tổ lái thứ tư cũng không rõ ràng. Vì mỗi máy bay Su-24 có tổ lái gồm hai người (phi công và sĩ quan hệ thống vũ khí), hai máy bay bị bắn hạ sẽ có tổng cộng bốn người. Iran trước đó đã báo cáo một phi công thiệt mạng trong vụ việc và những người khác mất tích . Đến ngày 15/8, Iran tuyên bố ba người bị bắt sống, để ngỏ số phận của một thành viên chưa được xác nhận .

Lời kêu gọi của Iran tới ICRC

Ngày 15/8/2026, Tướng Bagherzadeh đã gửi một lá thư tới Chủ tịch ICRC, bà Mirjana Spoljaric Egger, yêu cầu can thiệp khẩn cấp. Bức thư đề nghị ICRC xác định số phận và nơi ở của ba phi công, đảm bảo quyền liên lạc với gia đình và quan chức Iran, cũng như đảm bảo họ được hưởng quy chế và đối xử tù binh chiến tranh theo Công ước Geneva thứ ba .

Truyền thông Iran đưa tin bức thư bày tỏ "mối quan ngại sâu sắc" về số phận của các phi công .

Phản ứng của Qatar: Một lời phủ nhận hoàn toàn

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar, ông Majed Al Ansari, đã đưa ra lời phủ nhận cứng rắn vào ngày 15/8/2026. "Chúng tôi hoàn toàn bác bỏ những cáo buộc lan truyền liên quan đến việc giam giữ các phi công Iran và rất ngạc nhiên trước những tuyên bố sai lệch này vào thời điểm đặc biệt này, giữa những nỗ lực và sáng kiến ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực," tuyên bố viết .

Qatar tuyên bố đã thu hồi được hài cốt của một phi công tại hiện trường vụ tai nạn và mời Tehran kiểm tra lại hồ sơ tìm kiếm . Doha không trực tiếp đề cập đến cáo buộc cụ thể của Iran về việc từ chối các quyền theo Công ước Geneva, vì họ phủ nhận việc giam giữ bất kỳ phi công nào còn sống .

Bối cảnh rộng lớn hơn: Khu vực căng thẳng (tháng 8/2026)

Tranh chấp phi công nổ ra trong bối cảnh khu vực bất ổn dữ dội:

• Bế tắc eo biển Hormuz: Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với tàu thuyền không được phép từ tháng 7/2026 và đang tấn công tàu thuyền. UAE cáo buộc Iran tấn công một tàu chở dầu trong eo biển vài ngày trước cáo buộc về phi công . Eo biển hầu như vẫn đóng cửa, với các quan chức Mỹ và Qatar báo cáo tiến triển trong các cuộc đàm phán ngừng bắn nhưng chưa có thỏa thuận nào .
• Tấn công tàu chở dầu của UAE: UAE báo cáo một cuộc tấn công của Iran vào một tàu ở eo biển Hormuz vào khoảng ngày 14-15/8, liên quan trực tiếp đến cuộc xung đột đang diễn ra .
• Các cuộc tấn công của Houthi: Lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen leo thang các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Saudi Arabia và UAE, cũng như tàu thuyền ở Biển Đỏ và Vịnh Aden .
• Vai trò kép của Qatar: Qatar là nhà trung gian chính giữa Mỹ và Iran. Các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã có mặt tại Doha vào cuối tháng 6/2026 để đàm phán . Tuy nhiên, Qatar cũng hứng chịu các cuộc tấn công trực tiếp từ Iran vào tháng 7, với các báo cáo về thương tích do mảnh đạn ở Doha, và cảnh báo sẽ không làm trung gian khi đang bị tấn công .
• Mặt trận Lebanon: Các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Hezbollah và các mục tiêu liên quan đến Iran ở Lebanon gia tăng trong cùng thời kỳ .

Lưu ý chính

Tường thuật của hai bên hoàn toàn mâu thuẫn: Iran nói ba phi công còn sống và bị giam giữ; Qatar nói chỉ thu hồi được một thi thể và không giam giữ phi công nào còn sống. Không có bên thứ ba nào xác minh được tuyên bố nào, và danh tính các phi công, mặc dù đã có một số báo cáo, vẫn chưa được tất cả các hãng tin lớn xác nhận chính thức.

Nguồn tham khảo

1. New York Times. "Iran Says Qatar Captured Three of Its Pilots Early in War With U.S." August 15, 2026.
2. Daily Sabah. "Iran accuses Qatar of holding 3 pilots as POWs, turns to ICRC." August 15, 2026.
3. Times of Israel. "Iran says Qatar captured 3 fighter jet pilots that crashed earlier during war, calls for their release." August 15, 2026.
4. Hurriyet Daily News. "Iran says Qatar captured three pilots, calls for their release." August 15, 2026.
5. Iran International. "Qatar rejects Iran's claim it captured three Su-24 pilots alive." August 15, 2026.
6. i24NEWS. "Téhéran affirme que trois de ses pilotes sont détenus au Qatar." August 15, 2026.
7. Jerusalem Post. "Three Iranian military pilots held captive in Qatar for six months without contact." August 15, 2026.
8. India Today. "Iran seeks release of 3 pilots captured in Qatar, urges Red Cross to intervene." August 15, 2026.
9. Tehran Times. "Military official: Three Iranian pilots held captive in Qatar for nearly six months." August 15, 2026.
10. CryptoBriefing. "Qatar reports Iranian pilots breached airspace, ignored contact." August 15, 2026.
11. India Today. "Iran war strain deepens as Qatar, UAE, Lebanon and Yemen flashpoints flare." August 15, 2026.
12. YouTube (Hindustan Times). "'RELEASE OUR PILOTS OR ELSE...': Iran FUMES After U.S. Ally Qatar 'CAPTURES' 3 Su-24 Pilots." August 15, 2026.
13. Press TV. "Iran says Qatar captured three pilots during recent war; urges ICRC to pursue their case." August 15, 2026.
14. BBC. "US envoys in Doha to meet mediators but not Iranians, Qatar says." June 30, 2026.
15. Reuters. "Iran expands attacks on Gulf states after US strikes, says Strait of Hormuz closed." July 11, 2026.
16. India Today. "Iran says Qatar holds missing pilots as West Asia tensions flare." August 16, 2026.
17. Anadolu Agency. "Qatar categorically denies detaining downed Iranian pilots." August 15, 2026.
18. The Guardian. "US and Qatar report progress on Iran ceasefire and reopening Hormuz strait." August 4, 2026.