Bên trong bước ngoặt của Nga: Từ chiến dịch trên bộ thất bại sang một mùa đông khủng bố hạ tầng

Lần đầu tiên Nga bị mất ròng lãnh thổ kể từ tháng 8 năm 2024. ISW đánh giá rằng các lực lượng Nga đã mất quyền kiểm soát 116 km vuông trong tháng 4 năm 2026 . Một phân tích của AFP dựa trên dữ liệu của ISW đã xác nhận đây là sự đảo ngược đầu tiên như vậy kể từ giữa năm 2023 . Tốc độ tiến quân của Nga sau đó đã sụp đổ so với cùng kỳ năm ngoái; ISW báo cáo rằng trong tháng 5 năm 2026, các lực lượng Nga chỉ giành được 7,87% diện tích lãnh thổ so với tháng 5 năm 2025 .

Sự thay đổi mạnh mẽ này được thúc đẩy bởi các cuộc phản công mặt đất liên tục của Ukraine, các cuộc tấn công tầm trung hiệu quả vào hậu cần Nga, và lệnh chặn Nga sử dụng thiết bị đầu cuối Starlink ở Ukraine bị chiếm đóng vào tháng 2 năm 2026 . Kết quả là một mặt trận được định hình bởi thế chủ động của Ukraine thay vì sức ép của Nga.

Kế hoạch cho Mùa đông: Phá hoại hạ tầng cưỡng chế

Dù thất bại trên chiến trường, Nga không có kế hoạch dừng lại. Bằng chứng cho thấy một chiến dịch mùa đông, nhưng tính chất của nó đã thay đổi căn bản từ một cuộc tấn công trên bộ sang thứ mà Tổ chức Nghiên cứu Chiến lược Pháp (FRS) gọi là "sự xuống cấp nhà nước mang tính cưỡng chế" .

Tình báo Ukraine xác nhận kế hoạch này. Vào ngày 3 tháng 4 năm 2026, Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố rằng các tài liệu tình báo thu được cho thấy Nga đang tích cực lên kế hoạch cho một "giai đoạn hai" của chiến dịch mùa đông nhắm vào "các cơ sở cấp nước, hồ chứa, đập, hậu cần" và hơn thế nữa . Sau đó, ông đã cảnh báo về "khủng bố hậu cần" khi Nga tấn công cơ sở hạ tầng đường sắt .

Phạm vi mục tiêu đang mở rộng ra ngoài năng lượng. Các nhà phân tích từ RBC Ukraine đưa tin vào ngày 11 tháng 6 năm 2026 rằng Điện Kremlin sẽ mở rộng danh sách mục tiêu trong mùa đông này sang bao gồm các hệ thống đường sắt và nước . Hội đồng Đại Tây Dương đánh giá vào tháng 2 rằng chiến lược của Putin đang chuyển sang "phá hủy cơ sở hạ tầng của Ukraine và khiến đất nước này không thể sống nổi" . Bài báo của FRS đã đặc biệt xem xét việc vũ khí hóa các cuộc tấn công hạ tầng vào mùa đông, ghi nhận sự chuyển dịch từ tiêu hao chiến trường sang trừng phạt xã hội dân sự .

Đây không chỉ là suy đoán. ISW đã quan sát thấy vào cuối tháng 2 năm 2026 rằng một gói tấn công lớn của Nga dường như đã chuyển các mục tiêu ưu tiên từ hạ tầng năng lượng sang hệ thống nước và đường sắt lần đầu tiên . Mục đích không phải là một cuộc đột phá trên mặt trận Donbas; mà là làm tê liệt, khiến các thành phố Ukraine mất nước và bị cô lập nhiều tháng trước khi tuyết rơi.

Vấn đề Dự bị: Liệu Nga có thể thực thi?

Câu hỏi quan trọng nhất là liệu Nga có đủ năng lực để thực hiện bất kỳ chiến dịch mùa đông quy mô lớn nào hay không.

Đánh giá ngày 6 tháng 2 năm 2026 của ISW chứa đựng một cảnh báo rõ ràng: bộ chỉ huy quân sự Nga khi đó đang lên kế hoạch cho chiến dịch tấn công mùa hè 2026, nhưng các nhà phân tích kết luận rằng họ "có lẽ thiếu lực lượng dự bị cần thiết để vừa chuẩn bị đầy đủ cho một cuộc tấn công như vậy vừa đạt được các mục tiêu của cuộc tấn công đó" . Đánh giá này tỏ ra có tầm nhìn xa khi chiến dịch mùa xuân dần sụp đổ. Giờ đây, chính lực lượng dự bị hạn chế và các đơn vị kiệt quệ đó phải tái thiết cho một nỗ lực mùa đông.

Dữ liệu do người dùng cung cấp về thâm hụt ngân sách của Nga (5,8 nghìn tỷ rúp/81 tỷ đô la từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2026, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, với cảnh báo của Ngân hàng Phần Lan về bảy năm thâm hụt cao liên tiếp) không thể xác minh trực tiếp trong các nguồn được cung cấp. Tuy nhiên, bức tranh tài khóa phù hợp với áp lực được ghi nhận rộng rãi từ các lệnh trừng phạt, doanh thu năng lượng giảm và chi tiêu quân sự tăng vọt. Căng thẳng chiến lược then chốt là liệu một quân đội đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu mùa xuân hạn chế của mình với lực lượng dự bị sẵn có, giờ đây có thể tổ chức một chiến dịch ném bom hạ tầng mùa đông bền vững, đa mặt trận hay không – điều đòi hỏi nguồn cung ổn định vũ khí chính xác cao, chứ không chỉ bộ binh.

Chiến dịch Mùa xuân của Nga: Phán quyết từ Mặt trận

Sự chuyển đổi từ một cuộc tấn công trên bộ thất bại sang một mùa đông khủng bố là một điều chỉnh chiến lược sinh ra từ sự cần thiết. Các lực lượng Ukraine đã chặn đứng bước tiến. Họ đã giành lại đất. Họ đã phơi bày sự bất lực của quân đội Nga trong việc chọc thủng các tuyến phòng thủ kiên cố. Kết quả, như ISW và sự đồng thuận của các nguồn chuyên gia hiện xác nhận, là một giai đoạn mới của cuộc chiến: nơi Nga sẽ cố gắng giành chiến thắng bằng cách bẻ gãy ý chí chịu đựng của Ukraine, thay vì bằng cách chiếm giữ lãnh thổ.