Liên minh châu Âu (EU) đưa một chủ đề nghiên cứu về điều chỉnh bức xạ Mặt trời (solar radiation modification, viết tắt là SRM) vào chương trình Horizon Europe. Chủ đề này có khoản đóng góp dự kiến khoảng 10 triệu euro, với hạn nộp hồ sơ ngày 16/2/2027. Mục tiêu là xây dựng năng lực giám sát và đánh giá tác động, chứ không thử nghiệm hay triển khai công nghệ nhằm phản xạ ánh sáng Mặt trời.
1
14
32
SRM là gì, và EU muốn nghiên cứu điều gì?
SRM là thuật ngữ chung chỉ các phương án được đề xuất nhằm phản xạ nhiều ánh sáng Mặt trời hơn trở lại không gian hoặc để nhiều bức xạ hồng ngoại thoát ra ngoài, qua đó tạo hiệu ứng làm mát khí hậu. Tác động và rủi ro tiềm tàng của các phương án này vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn.
18
19
Chủ đề HORIZON-BRIDGING-2027-04-11 hướng đến việc tăng cường khả năng phát hiện, theo dõi và xác định hoạt động nghiên cứu, đổi mới hoặc triển khai liên quan đến SRM. Chủ đề cũng kêu gọi cải thiện mô hình khí hậu để đánh giá liệu thay đổi quan sát được trong cân bằng bức xạ của Trái đất có bắt nguồn từ một sự can thiệp hay không, đồng thời xem xét tác động lên khí hậu và hệ sinh thái.
1
2
Nói cách khác, việc giám sát có thể giúp ghi nhận hoạt động; mô hình hóa và xác định nguyên nhân có thể hỗ trợ phân biệt tác động của một can thiệp với những cách giải thích khác. Đây là cơ sở có thể phục vụ công tác giám sát và quản lý, nhưng lời kêu gọi không bảo đảm rằng mọi hoạt động đều sẽ được phát hiện hoặc ngăn chặn.
1
2
Vì sao không phải toàn bộ 35 triệu euro đều dành cho SRM?
Con số 35 triệu euro là ngân sách dự kiến chung của lời kêu gọi Horizon Europe liên quan. Chủ đề SRM được liệt kê riêng, với khoản đóng góp dự kiến khoảng 10 triệu euro. Vì vậy, không nên hiểu toàn bộ 35 triệu euro là ngân sách chỉ dành cho việc giám sát SRM.
1
32
Hạn nộp hồ sơ cho chủ đề SRM là 16/2/2027.
14
Những gì khoản tài trợ không hỗ trợ
Quy định của chủ đề loại trừ các thử nghiệm SRM ngoài trời, cũng như nghiên cứu kỹ thuật hoặc vận hành SRM. Khoản tài trợ cũng không được dùng để cổ súy, quảng bá hay hỗ trợ phát triển SRM. Trọng tâm là tìm hiểu hoạt động và tác động, không phải tiến hành hoặc tạo điều kiện cho một can thiệp.
2
Giới hạn này nằm trong bối cảnh tranh luận rộng hơn về quản lý SRM. EU từng tài trợ nghiên cứu về quản trị nghiên cứu SRM, trong đó có các câu hỏi về rủi ro và cách cơ quan công quyền có thể giám sát những thử nghiệm ngoài trời được đề xuất.
5 Một bản thông tin năm 2026 của Nghị viện châu Âu cho biết hiện chưa có khuôn khổ quốc tế toàn diện để quản lý SRM, trong khi các đề xuất về quản trị và lệnh tạm hoãn vẫn đang được tranh luận.
17
Nghiên cứu không đồng nghĩa với triển khai
Các cố vấn khoa học của Ủy ban châu Âu cho rằng cần có nghiên cứu có trách nhiệm về tác động của SRM, đồng thời cảnh báo công nghệ này chưa sẵn sàng và không thể thay thế việc cắt giảm phát thải.
19 Đánh giá của họ cũng nhấn mạnh những bất định về rủi ro và tác động có thể xảy ra đối với khí hậu, hệ sinh thái cùng các lĩnh vực khác.
18
20
Vì vậy, việc nghiên cứu hoạt động có thể xảy ra và hệ quả của chúng khác với việc cho phép hoặc tiến hành triển khai SRM. Các giới hạn của lời kêu gọi xác định loại nghiên cứu được tài trợ; bản thân chúng không giải quyết toàn bộ tranh luận về cách quản trị công nghệ này.
2
17