Cơ chế hoạt động: Đề xuất không thay đổi cách tính phần thưởng validator. Mỗi kỷ nguyên (epoch), phần thưởng cho attestation, đề xuất block và tham gia sync committee vẫn được trả như hiện tại. Sau đó, một phần phần thưởng lý tưởng của mỗi validator sẽ bị đốt. Tỷ lệ đốt b được tính theo công thức b = (D / 60.250.000)^1,5, trong đó D là tổng lượng ETH đã gửi . Nếu stake giảm xuống dưới 50%, tỷ lệ đốt thu hẹp và lợi suất tăng lên, tự động thu hút stake trở lại mà không cần giới hạn cứng .
Lập luận ủng hộ: Những người ủng hộ cho rằng đề xuất này giải quyết rủi ro pha loãng — khi stake ở mức ~33% nguồn cung ETH và có xu hướng tiến tới 50%, phần thưởng phát hành không được kiểm soát tạo ra áp lực bán ngày càng tăng và làm pha loãng những người không stake . Họ cũng cho rằng nó bảo tồn các động lực bảo mật: validator vẫn nhận được tổng phần thưởng và có thể kiếm được tiền boa từ tầng thực thi (execution-layer tips) và MEV, do đó việc xác thực trung thực vẫn có lợi nhuận .
Lập luận phản đối: Các nhà phê bình tính toán rằng lợi suất stake ròng sẽ giảm xuống còn khoảng 1,2% ngay cả ở tỷ lệ stake 33% hiện tại, thấp hơn nhiều so với mức ~1,75% mà các đề xuất trước đó từng gây tranh cãi . Điều này có thể đẩy các solo staker nhỏ và các giao thức staking lỏng nhỏ ra khỏi thị trường, củng cố vị thế của Lido và các sàn giao dịch tập trung lớn . Một số người cũng cho rằng việc loại bỏ lợi suất staking sẽ loại bỏ một trong những lợi thế chính của ETH so với Bitcoin như một tài sản sinh lời, có khả năng làm giảm nhu cầu .
Tranh cãi về thời điểm: Đề xuất được đưa ra ngay trước chu kỳ đánh giá hard-fork "Hegotá", khiến nhiều bên liên quan bất ngờ và vấp phải chỉ trích vì sự vội vàng .
Cuộc tranh luận của Solana liên quan đến một số Solana Improvement Documents (SIMD) đã tiến xa hơn tới các cuộc bỏ phiếu trên chuỗi:
SIMD-0228 (phát hành dựa trên thị trường): Được đề xuất bởi các đối tác của Multicoin Capital, đề xuất này sẽ thay thế lịch trình giảm lạm phát cố định của Solana bằng một hệ thống động, nơi lạm phát giảm khi tỷ lệ tham gia stake cao và tăng khi tỷ lệ này thấp. Các ước tính cho thấy nó có thể cắt giảm lạm phát từ ~4,7% xuống chỉ còn ~0,87–1,5% tùy thuộc vào điều kiện staking . Nó đã được đưa ra bỏ phiếu validator vào đầu năm 2025 nhưng đã không thông qua vào thời điểm đó .
SIMD-0550 (tăng tốc giảm phát): Tăng gấp đôi tỷ lệ giảm phát hàng năm của Solana từ 15% lên 30%, đưa mức sàn lạm phát 1,5% cuối cùng về sớm hơn từ ~2032 xuống ~2029 và loại bỏ khoảng 18,9 triệu SOL (~1,36 tỷ USD) khỏi nguồn phát hành trong sáu năm .
SIMD-0553 (đốt phí dựa trên tài nguyên): Kết hợp với SIMD-0550 để tăng lượng SOL bị đốt hàng ngày lên tới 14 lần (từ ~47.000 USD lên ~650.000 USD) thông qua các điều chỉnh về cách tính phí dựa trên tài nguyên .
Cả SIMD-0550 và SIMD-0553 đang tiến gần đến ngưỡng 15% số phiếu cần thiết để tiến hành quản trị trên chuỗi chính thức tính đến tháng 8 năm 2026 .
| Khía cạnh | EIP-8363 (Ethereum) | SIMD-0228 / SIMD-0550/0553 (Solana) |
|---|---|---|
| Cơ chế | Đốt % phần thưởng đồng thuận tăng dần khi tỷ lệ stake tăng | Lịch trình lạm phát động (SIMD-0228) hoặc giảm phát tăng tốc + đốt phí (SIMD-0550/0553) |
| Mục tiêu | Giới hạn lợi suất stake ròng ở mức 0 khi tỷ lệ stake trên 50%; hạn chế pha loãng | Giảm lạm phát token tổng thể và đạt tỷ lệ cuối thấp nhanh hơn |
| Cách tiếp cận | Đốt phát hành dựa trên ngưỡng cứng | Giảm phát hành theo thị trường / lịch trình, không có giới hạn cứng |
| Trạng thái (T8/2026) | Bản thảo mới; tranh luận cộng đồng giai đoạn đầu | SIMD-0228 đã thất bại; SIMD-0550/0553 đang tiến gần ngưỡng bỏ phiếu |
| Rủi ro tập trung hóa | Cao hơn — lợi suất thấp có thể đẩy solo staker đến các nhà cung cấp staking lỏng lớn | Thấp hơn — validator đã nhận được chia sẻ phí ưu tiên (SIMD-0123) để bù đắp phát hành giảm |
| Triết lý | "Ít ETH hơn là tốt hơn" — dùng đốt để làm ETH khan hiếm hơn | "Phát hành hiệu quả" — chỉ phát hành những gì thị trường cần; dùng đốt + giảm phát để đạt được đặc tính tiền tệ lành mạnh |
Sự khác biệt về triết lý cơ bản là: Đề xuất của Ethereum sử dụng đốt token như một cơ quan điều tiết stake — việc đốt chỉ xảy ra khi stake cao, hoạt động như một phanh hãm stake thêm. Các đề xuất của Solana nhằm mục đích giảm lạm phát tổng hợp trên diện rộng thông qua lịch trình giảm phát nhanh hơn và tăng đốt phí, mà không nhắm mục tiêu rõ ràng vào tỷ lệ stake.
Cả hai đều phản ánh sự đồng thuận ngày càng tăng trên cả hai hệ sinh thái rằng tỷ lệ phát hành hiện tại cần phải giảm, nhưng chúng khác nhau rõ rệt về cách thức và chi phí cho người stake. Cuộc tranh luận của Ethereum đang ở giai đoạn đầu; cuộc tranh luận của Solana đã tiến xa hơn, với các cuộc bỏ phiếu quản trị cụ thể đang đến gần.