Đàm phán Mỹ - Iran chững lại sau tín hiệu 'suýt đạt thỏa thuận', ông Trump giữ nguyên phong tỏa Hormuz

Sự thay đổi này cho thấy các cuộc đàm phán có thể đang tiến gần đến một khuôn khổ chính trị hơn là một thỏa thuận đã được ký kết, với các vấn đề kỹ thuật và thực thi vẫn đang được thảo luận.

Phong tỏa như một đòn bẩy đàm phán

Một trong những nguồn đòn bẩy quan trọng nhất của Washington là chiến dịch phong tỏa hải quân đang diễn ra đối với các cảng và tàu thuyền của Iran.

Ông Trump đã tuyên bố lệnh phong tỏa sẽ duy trì "toàn bộ hiệu lực cho đến khi một thỏa thuận đạt được, được chứng nhận và ký kết".

Chiến dịch bắt đầu vào tháng 4 năm 2026 và đã mở rộng đáng kể kể từ đó. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết:

• Hơn 15.000 quân nhân Mỹ đã tham gia vào nhiệm vụ phong tỏa.
• Các lực lượng Mỹ đã chuyển hướng khoảng 100 tàu thương mại đang cố gắng tiếp cận các cảng của Iran.
• Bốn tàu đã bị vô hiệu hóa trong các hoạt động cưỡng chế.
• 26 tàu viện trợ nhân đạo đã được phép đi qua.

Các bản cập nhật vào đầu tháng 5 đã báo cáo 48 tàu bị chuyển hướng trong khoảng 20 ngày, cho thấy chiến dịch đã được tăng cường khi các cuộc đàm phán tiến triển.

Bằng cách duy trì lệnh phong tỏa trong suốt cuộc đàm phán, Washington dường như đang duy trì áp lực kinh tế và chiến lược thay vì đưa ra các biện pháp giảm nhẹ trước khi có một thỏa thuận cuối cùng.

Một thỏa thuận tiềm năng có thể bao gồm những gì

Mặc dù các điều khoản cuối cùng vẫn chưa được giải quyết, các quan chức và nguồn tin khu vực đã vạch ra một số thành phần khả dĩ của một thỏa thuận khung:

• Chấm dứt cuộc xung đột đang diễn ra giữa Mỹ và Iran.
• Mở lại Eo biển Hormuz, một hành lang hàng hải chiến lược mà qua đó một phần lớn các chuyến hàng năng lượng toàn cầu thường đi qua.
• Khởi động các cuộc đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân của Iran.

Một số báo cáo cho biết khuôn khổ này có thể hoạt động như một điểm khởi đầu chính trị, với các cuộc đàm phán chi tiết về các vấn đề hạt nhân sẽ tiếp tục sau đó thay vì được hoàn tất ngay lập tức.

Vấn đề chưa được giải quyết lớn nhất: Uranium làm giàu của Iran

Chủ đề nhạy cảm nhất trong các cuộc đàm phán là kho dự trữ uranium được làm giàu ở cấp độ cao của Iran.

Các quan chức khu vực đã nói rằng một thỏa thuận khả dĩ có thể yêu cầu Tehran từ bỏ hoặc xử lý kho dự trữ đó, mặc dù các chi tiết cụ thể vẫn chưa rõ ràng.

Một quan chức Mỹ nói với CBS News rằng Iran đã đồng ý "về nguyên tắc" với một thỏa thuận bao gồm việc xử lý uranium làm giàu ở cấp độ cao, nhưng cam kết này vẫn cần được chuyển thành các cơ chế cụ thể.

Các câu hỏi lớn chưa có lời giải đáp bao gồm:

• Số uranium đã làm giàu cuối cùng sẽ được đưa đi đâu.
• Nó sẽ được loại bỏ hoặc vô hiệu hóa nhanh đến mức nào.
• Những hệ thống thanh sát và xác minh nào sẽ xác nhận sự tuân thủ.

Bởi vì những chi tiết kỹ thuật này rất phức tạp và nhạy cảm về mặt chính trị, chúng có khả năng đòi hỏi các cuộc đàm phán tiếp theo sâu rộng.

Câu hỏi về mốc thời gian cho các cuộc đàm phán hạt nhân

Một yếu tố chưa được giải quyết khác là mốc thời gian cho việc đàm phán một thỏa thuận hạt nhân toàn diện.

Một số báo cáo cho thấy rằng một khi một thỏa thuận chính trị đạt được, cả hai bên có thể tham gia vào các cuộc đàm phán hạt nhân chi tiết trong vòng khoảng 30 đến 60 ngày.

Tuy nhiên, mốc thời gian đó chưa được xác nhận đầy đủ trên tất cả các báo cáo và các quan chức nhấn mạnh rằng nhiều khía cạnh - bao gồm trình tự, các bước xác minh và dỡ bỏ trừng phạt - vẫn đang được thảo luận.

Điểm mấu chốt hiện tại

Bất chấp các tín hiệu ban đầu về một thỏa thuận sắp xảy ra, các cuộc đàm phán Mỹ-Iran dường như đang ở trong một giai đoạn tạm dừng thận trọng.

• Một thỏa thuận khung có thể đã gần kề, nhưng một thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa được ký kết.
• Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ vẫn đang hoạt động và đang được sử dụng làm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán.
• Các câu hỏi hạt nhân then chốt - đặc biệt là điều gì sẽ xảy ra với uranium đã làm giàu của Iran và các cuộc đàm phán hạt nhân sẽ tiến hành nhanh đến mức nào - vẫn chưa được giải quyết.

Cho đến khi những chi tiết đó được giải quyết, các cuộc đàm phán có khả năng sẽ tiếp tục di chuyển chậm, ngay cả khi cả hai bên đều phát tín hiệu rằng tiến triển hướng tới một thỏa thuận rộng lớn hơn là khả thi.