Tính đến đầu tháng 6 năm 2026, liên lạc vẫn tiếp tục thông qua các trung gian, với việc Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận cả hai nước đang xem xét các văn bản đã trao đổi và hướng tới những gì ông gọi là "công thức cuối cùng" cho một sự hiểu biết tiềm năng . Kênh ngoại giao đang hoạt động nhưng bị chi phối bởi sự ngờ vực sâu sắc và những ranh giới đỏ bất di bất dịch.

'Công thức cuối cùng' của Araghchi và kênh liên lạc gián tiếp

Phát biểu với đài truyền hình Liban Al-Mayadeen vào ngày 3 tháng 6 năm 2026, Araghchi cho biết Tehran và Washington đang xem xét các văn bản được trao đổi qua trung gian để xây dựng một "công thức cuối cùng" cho một thỏa thuận . Ông thận trọng làm rõ rằng những thông điệp này không cấu thành một cơ chế đàm phán chính thức: "Hiện tại không có cơ chế đàm phán nào được thiết lập, nhưng các thông điệp đang được trao đổi với người Mỹ" .

Kênh trao đổi thông điệp đang hoạt động nhưng không rõ ràng. Araghchi trước đó đã xác nhận việc trao đổi thông điệp trực tiếp và gián tiếp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, đồng thời luôn hạ thấp các cuộc trao đổi này, cho rằng chúng chưa phải là đàm phán chính thức . Cách nói "công thức cuối cùng" của ông báo hiệu rằng cả Tehran và Washington đều coi cánh cửa ngoại giao hiện tại là rất quan trọng — nhưng cũng cho thấy những bất đồng cốt lõi đã thu hẹp phạm vi những gì một thỏa thuận có thể đạt được.

Điều quan trọng là, Araghchi đã gắn bất kỳ thỏa thuận nào với việc chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch trên tất cả các mặt trận, đặc biệt đề cập đến cuộc chiến của Israel ở Lebanon. Ông cảnh báo rằng một cuộc tấn công của Israel vào Beirut sẽ làm sụp đổ hoàn toàn lệnh ngừng bắn . Điều kiện này đặt ra một yếu tố phức tạp nằm ngoài mối quan hệ trực tiếp giữa Iran và Mỹ.

Khuôn khổ 60 ngày được đề xuất: Thỏa thuận có những gì?

Theo các quan chức Mỹ và các nguồn tin được Axios, Anadolu và các hãng khác trích dẫn, thỏa thuận tạm thời bao gồm một số bước đi cụ thể :

• Gia hạn ngừng bắn: MoU 60 ngày sẽ kéo dài thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đã có hiệu lực từ đầu tháng 4 năm 2026, với khả năng gia hạn nếu hai bên đồng thuận .
• Mở lại Eo biển Hormuz: Việc vận chuyển sẽ không bị hạn chế, không bị thu phí hay quấy rối. Iran sẽ phải rà phá tất cả thủy lôi mà nước này đã triển khai ở eo biển trong vòng 30 ngày, khôi phục lưu lượng hàng hải về mức trước chiến tranh .
• Dỡ bỏ phong tỏa hải quân Mỹ: Hoa Kỳ sẽ dần dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran được áp đặt vào ngày 13 tháng 4 năm 2026, sau sự thất bại của Đàm phán Islamabad .
• Nới lỏng trừng phạt có giới hạn: Iran sẽ được phép bán dầu tự do và một phần tài sản bị đóng băng của nước này — ước tính khoảng 25 tỷ USD ở nước ngoài — sẽ được giải phóng .
• Khởi động đàm phán hạt nhân: Giai đoạn 60 ngày được thiết kế một phần để tạo không gian cho các cuộc đàm phán chính thức nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và đàm phán một thỏa thuận hòa bình dài hạn .

Thỏa thuận này được xác định rõ ràng là một thỏa thuận tạm thời — một nền tảng cho các cuộc đàm phán nghiêm túc chứ không phải là một hiệp ước hòa bình toàn diện .

Những trở ngại còn lại: Lebanon, hạt nhân và lòng tin

Bất chấp những tiến bộ kỹ thuật trên giấy tờ, một số vấn đề đang ngăn cản sự phê chuẩn cuối cùng.

1. Lebanon là điều kiện tiên quyết

Iran đã nhiều lần tuyên bố rằng sẽ không có thỏa thuận nào với Mỹ nếu chiến dịch quân sự của Israel ở Lebanon không kết thúc và lệnh ngừng bắn ở đó được tôn trọng hoàn toàn . Đây là một ranh giới đỏ cứng rắn đối với Tehran, và mặt trận Lebanon không nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp của Washington. Araghchi đã nói rõ rằng Iran nhấn mạnh vào việc "chấm dứt hoàn toàn chiến tranh trên toàn khu vực" thay vì một lệnh ngừng bắn rời rạc .

2. Bế tắc hạt nhân

Câu hỏi trọng tâm chưa được giải quyết là số phận của kho uranium đã làm giàu và năng lực làm giàu của Iran. Hoa Kỳ đã đề xuất đình chỉ mọi hoạt động làm giàu trong 20 năm, trong khi Iran phản đối với đề xuất tạm dừng 3 đến 5 năm . Một bất đồng nữa liên quan đến việc xử lý: Washington muốn uranium có độ giàu cao được chuyển hoàn toàn ra khỏi Iran, trong khi Tehran đề xuất pha loãng nó hoặc giữ lại dưới sự giám sát của IAEA .

Trump thừa nhận khoảng cách này vào ngày 24 tháng 5, tuyên bố thỏa thuận "thậm chí còn chưa được đàm phán đầy đủ" và nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng không được trao cho Iran "một con đường rõ ràng và cởi mở tới Vũ khí Hạt nhân" . Các nhà đàm phán Mỹ được cho là đã yêu cầu chuyển 400 kg uranium sang Mỹ và giới hạn hoạt động hạt nhân chỉ được phép diễn ra tại một cơ sở duy nhất .

3. Thỏa thuận tạm thời hay toàn diện?

Sau khi Đàm phán Islamabad sụp đổ vào giữa tháng 4 năm 2026, cả hai bên đều hạ thấp tham vọng từ một thỏa thuận hòa bình toàn diện xuống còn một bản ghi nhớ tạm thời, chính xác là vì hồ sơ hạt nhân không thể được giải quyết . Các điều kiện được báo cáo của Washington bao gồm: không bồi thường thiệt hại chiến tranh do Mỹ gây ra, giữ lại các cơ chế trừng phạt quan trọng, đặt điều kiện ngừng bắn toàn khu vực phụ thuộc vào tiến triển trong đàm phán hạt nhân và mở rộng các hạn chế đối với chương trình tên lửa đạn đạo của Iran . Iran đã nhấn mạnh vào việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt và bác bỏ các điều khoản mà họ coi là nhượng bộ đơn phương mà không có sự đảm bảo ràng buộc .

4. Sự ngờ vực lẫn nhau

Araghchi đã nhiều lần tuyên bố rằng "hoàn toàn không có lòng tin vào Mỹ" . Lập trường đó định hình sự khăng khăng của Tehran về các cuộc đàm phán gián tiếp, xây dựng lòng tin theo từng giai đoạn và các đảm bảo trước khi chuyển sang các vấn đề cốt lõi. Ngược lại, lập trường của Mỹ nhấn mạnh rằng thời gian đang đứng về phía Washington và việc phong tỏa sẽ vẫn "có hiệu lực đầy đủ" cho đến khi một thỏa thuận được "đạt được, chứng nhận và ký kết" . Những bất đối xứng này khiến ngay cả một MoU tạm thời cũng có thể gây bất ổn về mặt chính trị ở cả hai thủ đô.

Điều gì tiếp theo?

Khuôn khổ 60 ngày tạm thời đại diện cho một điểm dừng chân thực tế — một cơ chế để đóng băng tình trạng đối đầu quân sự trong khi trì hoãn những câu hỏi khó khăn nhất. Việc mở lại Eo biển Hormuz sẽ khôi phục một huyết mạch năng lượng toàn cầu quan trọng, hiện đang khiến Iran thiệt hại ước tính 400 triệu USD mỗi ngày từ doanh thu bị mất . Việc nới lỏng phong tỏa của Mỹ và cho phép bán dầu sẽ mang lại cho Tehran sự cứu trợ kinh tế ngay lập tức . Đối với Washington, thỏa thuận này sẽ khóa chặt một tiến trình hạ nhiệt, loại bỏ mối đe dọa trước mắt đối với hoạt động vận chuyển ở Vịnh Ba Tư và tạo ra một kênh chuyên dụng cho các cuộc đàm phán hạt nhân .

Nhưng khả năng tồn tại của thỏa thuận phụ thuộc vào hai người chưa ký duyệt. Việc Araghchi nhắc đến 'công thức cuối cùng' khi các văn bản đang được lưu hành cho thấy cả hai bên đều nhận ra đây là lối thoát hiểm hợp lý cuối cùng trước khi ngoại giao cạn kiệt. Bản thân khuôn khổ không còn là khoảng cách chính nữa; việc phê chuẩn và sắp xếp thứ tự ưu tiên cho những sự đánh đổi khó khăn nhất — Lebanon, mức độ làm giàu, các lệnh trừng phạt — vẫn là thử thách thực sự để xem liệu một thỏa thuận tạm thời có thể đứng vững hay cuộc chiến sẽ bước vào một giai đoạn mới.

Tính đến đầu tháng 6 năm 2026, liên lạc vẫn tiếp tục thông qua các trung gian, với việc Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận cả hai nước đang xem xét các văn bản đã trao đổi và hướng tới những gì ông gọi là "công thức cuối cùng" cho một sự hiểu biết tiềm năng . Kênh ngoại giao đang hoạt động nhưng bị chi phối bởi sự ngờ vực sâu sắc và những ranh giới đỏ bất di bất dịch.

'Công thức cuối cùng' của Araghchi và kênh liên lạc gián tiếp

Phát biểu với đài truyền hình Liban Al-Mayadeen vào ngày 3 tháng 6 năm 2026, Araghchi cho biết Tehran và Washington đang xem xét các văn bản được trao đổi qua trung gian để xây dựng một "công thức cuối cùng" cho một thỏa thuận . Ông thận trọng làm rõ rằng những thông điệp này không cấu thành một cơ chế đàm phán chính thức: "Hiện tại không có cơ chế đàm phán nào được thiết lập, nhưng các thông điệp đang được trao đổi với người Mỹ" .

Kênh trao đổi thông điệp đang hoạt động nhưng không rõ ràng. Araghchi trước đó đã xác nhận việc trao đổi thông điệp trực tiếp và gián tiếp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, đồng thời luôn hạ thấp các cuộc trao đổi này, cho rằng chúng chưa phải là đàm phán chính thức . Cách nói "công thức cuối cùng" của ông báo hiệu rằng cả Tehran và Washington đều coi cánh cửa ngoại giao hiện tại là rất quan trọng — nhưng cũng cho thấy những bất đồng cốt lõi đã thu hẹp phạm vi những gì một thỏa thuận có thể đạt được.

Điều quan trọng là, Araghchi đã gắn bất kỳ thỏa thuận nào với việc chấm dứt hoàn toàn các hành động thù địch trên tất cả các mặt trận, đặc biệt đề cập đến cuộc chiến của Israel ở Lebanon. Ông cảnh báo rằng một cuộc tấn công của Israel vào Beirut sẽ làm sụp đổ hoàn toàn lệnh ngừng bắn . Điều kiện này đặt ra một yếu tố phức tạp nằm ngoài mối quan hệ trực tiếp giữa Iran và Mỹ.

Khuôn khổ 60 ngày được đề xuất: Thỏa thuận có những gì?

Theo các quan chức Mỹ và các nguồn tin được Axios, Anadolu và các hãng khác trích dẫn, thỏa thuận tạm thời bao gồm một số bước đi cụ thể :

• Gia hạn ngừng bắn: MoU 60 ngày sẽ kéo dài thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đã có hiệu lực từ đầu tháng 4 năm 2026, với khả năng gia hạn nếu hai bên đồng thuận .
• Mở lại Eo biển Hormuz: Việc vận chuyển sẽ không bị hạn chế, không bị thu phí hay quấy rối. Iran sẽ phải rà phá tất cả thủy lôi mà nước này đã triển khai ở eo biển trong vòng 30 ngày, khôi phục lưu lượng hàng hải về mức trước chiến tranh .
• Dỡ bỏ phong tỏa hải quân Mỹ: Hoa Kỳ sẽ dần dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran được áp đặt vào ngày 13 tháng 4 năm 2026, sau sự thất bại của Đàm phán Islamabad .
• Nới lỏng trừng phạt có giới hạn: Iran sẽ được phép bán dầu tự do và một phần tài sản bị đóng băng của nước này — ước tính khoảng 25 tỷ USD ở nước ngoài — sẽ được giải phóng .
• Khởi động đàm phán hạt nhân: Giai đoạn 60 ngày được thiết kế một phần để tạo không gian cho các cuộc đàm phán chính thức nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và đàm phán một thỏa thuận hòa bình dài hạn .

Thỏa thuận này được xác định rõ ràng là một thỏa thuận tạm thời — một nền tảng cho các cuộc đàm phán nghiêm túc chứ không phải là một hiệp ước hòa bình toàn diện .

Những trở ngại còn lại: Lebanon, hạt nhân và lòng tin

Bất chấp những tiến bộ kỹ thuật trên giấy tờ, một số vấn đề đang ngăn cản sự phê chuẩn cuối cùng.

1. Lebanon là điều kiện tiên quyết

Iran đã nhiều lần tuyên bố rằng sẽ không có thỏa thuận nào với Mỹ nếu chiến dịch quân sự của Israel ở Lebanon không kết thúc và lệnh ngừng bắn ở đó được tôn trọng hoàn toàn . Đây là một ranh giới đỏ cứng rắn đối với Tehran, và mặt trận Lebanon không nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp của Washington. Araghchi đã nói rõ rằng Iran nhấn mạnh vào việc "chấm dứt hoàn toàn chiến tranh trên toàn khu vực" thay vì một lệnh ngừng bắn rời rạc .

2. Bế tắc hạt nhân

Câu hỏi trọng tâm chưa được giải quyết là số phận của kho uranium đã làm giàu và năng lực làm giàu của Iran. Hoa Kỳ đã đề xuất đình chỉ mọi hoạt động làm giàu trong 20 năm, trong khi Iran phản đối với đề xuất tạm dừng 3 đến 5 năm . Một bất đồng nữa liên quan đến việc xử lý: Washington muốn uranium có độ giàu cao được chuyển hoàn toàn ra khỏi Iran, trong khi Tehran đề xuất pha loãng nó hoặc giữ lại dưới sự giám sát của IAEA .

Trump thừa nhận khoảng cách này vào ngày 24 tháng 5, tuyên bố thỏa thuận "thậm chí còn chưa được đàm phán đầy đủ" và nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng không được trao cho Iran "một con đường rõ ràng và cởi mở tới Vũ khí Hạt nhân" . Các nhà đàm phán Mỹ được cho là đã yêu cầu chuyển 400 kg uranium sang Mỹ và giới hạn hoạt động hạt nhân chỉ được phép diễn ra tại một cơ sở duy nhất .

3. Thỏa thuận tạm thời hay toàn diện?

Sau khi Đàm phán Islamabad sụp đổ vào giữa tháng 4 năm 2026, cả hai bên đều hạ thấp tham vọng từ một thỏa thuận hòa bình toàn diện xuống còn một bản ghi nhớ tạm thời, chính xác là vì hồ sơ hạt nhân không thể được giải quyết . Các điều kiện được báo cáo của Washington bao gồm: không bồi thường thiệt hại chiến tranh do Mỹ gây ra, giữ lại các cơ chế trừng phạt quan trọng, đặt điều kiện ngừng bắn toàn khu vực phụ thuộc vào tiến triển trong đàm phán hạt nhân và mở rộng các hạn chế đối với chương trình tên lửa đạn đạo của Iran . Iran đã nhấn mạnh vào việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt và bác bỏ các điều khoản mà họ coi là nhượng bộ đơn phương mà không có sự đảm bảo ràng buộc .

4. Sự ngờ vực lẫn nhau

Araghchi đã nhiều lần tuyên bố rằng "hoàn toàn không có lòng tin vào Mỹ" . Lập trường đó định hình sự khăng khăng của Tehran về các cuộc đàm phán gián tiếp, xây dựng lòng tin theo từng giai đoạn và các đảm bảo trước khi chuyển sang các vấn đề cốt lõi. Ngược lại, lập trường của Mỹ nhấn mạnh rằng thời gian đang đứng về phía Washington và việc phong tỏa sẽ vẫn "có hiệu lực đầy đủ" cho đến khi một thỏa thuận được "đạt được, chứng nhận và ký kết" . Những bất đối xứng này khiến ngay cả một MoU tạm thời cũng có thể gây bất ổn về mặt chính trị ở cả hai thủ đô.

Điều gì tiếp theo?

Khuôn khổ 60 ngày tạm thời đại diện cho một điểm dừng chân thực tế — một cơ chế để đóng băng tình trạng đối đầu quân sự trong khi trì hoãn những câu hỏi khó khăn nhất. Việc mở lại Eo biển Hormuz sẽ khôi phục một huyết mạch năng lượng toàn cầu quan trọng, hiện đang khiến Iran thiệt hại ước tính 400 triệu USD mỗi ngày từ doanh thu bị mất . Việc nới lỏng phong tỏa của Mỹ và cho phép bán dầu sẽ mang lại cho Tehran sự cứu trợ kinh tế ngay lập tức . Đối với Washington, thỏa thuận này sẽ khóa chặt một tiến trình hạ nhiệt, loại bỏ mối đe dọa trước mắt đối với hoạt động vận chuyển ở Vịnh Ba Tư và tạo ra một kênh chuyên dụng cho các cuộc đàm phán hạt nhân .

Nhưng khả năng tồn tại của thỏa thuận phụ thuộc vào hai người chưa ký duyệt. Việc Araghchi nhắc đến 'công thức cuối cùng' khi các văn bản đang được lưu hành cho thấy cả hai bên đều nhận ra đây là lối thoát hiểm hợp lý cuối cùng trước khi ngoại giao cạn kiệt. Bản thân khuôn khổ không còn là khoảng cách chính nữa; việc phê chuẩn và sắp xếp thứ tự ưu tiên cho những sự đánh đổi khó khăn nhất — Lebanon, mức độ làm giàu, các lệnh trừng phạt — vẫn là thử thách thực sự để xem liệu một thỏa thuận tạm thời có thể đứng vững hay cuộc chiến sẽ bước vào một giai đoạn mới.