Quyết định của Sony chấm dứt sản xuất đĩa cho các game PlayStation mới đang trở thành một vấn đề quan hệ với người tiêu dùng, chứ không còn chỉ là cuộc tranh luận trên mạng. Khẩu hiệu “no disc, no buy” — “không có đĩa, không mua” — liên tục xuất hiện dưới các bài đăng của PlayStation, trong khi người tham dự Gamescom tại Cologne đã kêu gọi tẩy chay và chỉ trích việc người chơi mất đi cảm giác sở hữu bản game vật lý.
51
52
Tuy nhiên, thông tin cốt lõi vẫn không thay đổi: theo kế hoạch Sony đã công bố, hãng sẽ ngừng sản xuất đĩa vật lý cho các tựa game PlayStation mới từ tháng 1/2028. Game mới vẫn được bán trên PlayStation Store và tại các cửa hàng bán lẻ, nhưng sản phẩm bán tại cửa hàng sẽ ở dạng kỹ thuật số, chẳng hạn mã tải game, thay vì đĩa.
17
18
53
Người chơi thực sự đang phản đối điều gì?
Làn sóng phản đối không đơn thuần bắt nguồn từ nỗi nhớ những chiếc hộp game. Với nhiều người chơi, mô hình hoàn toàn kỹ thuật số làm suy giảm khả năng:
- bán lại hoặc cho người khác mượn game;
- tự bảo quản game mà không phụ thuộc vào cửa hàng trực tuyến của một công ty;
- chơi game mà không phải tải toàn bộ dữ liệu hoặc phụ thuộc vào các máy chủ trong tương lai; và
- tiếp tục truy cập game nếu tựa game bị gỡ khỏi cửa hàng hoặc tài khoản bị hạn chế.
Những lo ngại này càng rõ rệt khi một số game kỹ thuật số biến mất khỏi các cửa hàng trực tuyến. NPR lấy trường hợp Evil Dead bị gỡ bán làm ví dụ cho lý do một bộ phận người chơi xem đĩa là một dạng bảo đảm quyền truy cập lâu dài, thay vì chỉ là lựa chọn mua sắm yêu thích.
50 Các nhà phân tích cũng cảnh báo sự chuyển đổi này có thể ảnh hưởng đến hoạt động trao đổi, cho mượn và bán lại game — một thị trường mà CNBC ước tính trị giá khoảng 7 tỷ USD.
58
Sony đưa ra lý do mang tính kinh tế và dựa trên hành vi người dùng: hãng cho rằng thị hiếu của khách hàng cũng như toàn ngành giải trí đang chuyển sang phân phối kỹ thuật số. Reuters cho biết lượt tải kỹ thuật số chiếm khoảng 80% doanh số phần mềm game trọn gói của Sony trong năm tài chính 2025. Trong khi đó, các báo cáo tại Gamescom dẫn con số gần 82% đối với doanh số game PS4 và PS5 vào đầu năm 2026.
18
51
Các số liệu này lý giải hướng đi của Sony, nhưng chưa giải quyết được những câu hỏi về quyền sở hữu và bảo tồn game từ nhóm người chơi vẫn muốn có phương tiện vật lý.
Từ bình luận trên mạng xã hội đến lời kêu gọi tẩy chay tại Gamescom
Phản ứng dữ dội đầu tiên thể hiện rõ trên mạng. Theo các bài đưa tin, những tài khoản chính thức của PlayStation bị phủ kín bởi bình luận “no disc, no buy” cùng nhiều lời chỉ trích liên quan.
52 Đến Gamescom 2026 tại Cologne, tranh luận đã bước ra khỏi không gian mạng. Người tham dự lên tiếng phản đối và kêu gọi tẩy chay quyết định mà họ cho rằng sẽ làm biến mất những bản game có thể bán lại và lưu giữ lâu dài.
51
Diễn biến này đáng chú ý vì biến một khẩu hiệu trên mạng xã hội thành vấn đề hình ảnh mà Sony phải đối diện trước công chúng. Dù vậy, nó chưa chứng minh phần lớn chủ sở hữu PlayStation phản đối thay đổi, cũng chưa cho thấy lời kêu gọi tẩy chay đã tác động đáng kể đến doanh số. Những gì các nguồn hiện có xác nhận là sự chỉ trích có tổ chức và các cuộc phản đối dễ nhận thấy — không phải một cuộc đảo chiều thương mại đã được chứng minh.
Dấu hiệu hiện tại cho thấy Sony đang triển khai kế hoạch, không rút lui
Bằng chứng mạnh nhất hiện nay nghiêng về khả năng Sony đang thực hiện kế hoạch đã công bố. Thông báo ban đầu của hãng nêu rõ thay đổi này không ảnh hưởng đến các game đã phát hành hoặc những tựa game đã được lên lịch phát hành kèm đĩa trước thời điểm tháng 1/2028.
53 Một cảnh báo được phát hiện trên bao bì các mẫu PS5 có ổ đĩa mới cũng cho biết game PlayStation phát hành từ tháng 1/2028 sẽ chỉ được bán dưới dạng kỹ thuật số, còn đĩa của các game ra mắt trước thời điểm đó vẫn tiếp tục hoạt động trên máy.
19
Dòng cảnh báo trên bao bì chưa đủ để khẳng định mọi sản phẩm bán lẻ trong tương lai sẽ có hình thức giống nhau. Tuy nhiên, nó phù hợp với việc Sony đang chuẩn bị khách hàng cho quá trình chuyển đổi, thay vì phát tín hiệu cho thấy hãng sắp lùi bước.
Một số tuyên bố đang lan truyền xoay quanh vụ việc cần được tiếp nhận thận trọng hơn. Các nguồn được cung cấp chưa độc lập xác nhận rằng làn sóng phản đối đã làm gián đoạn hoạt động marketing của Sony, gây tổn hại quan hệ với các nhà phát hành bên thứ ba, hay khiến một giám đốc tài chính nói hoạt động kinh doanh không bị ảnh hưởng trong lúc công ty “thận trọng” tiến lên. Cũng chưa có xác nhận đáng tin cậy rằng Sony đang xem xét lại thời hạn vì Microsoft được đồn đoán sẽ hỗ trợ phương tiện vật lý trên các máy chơi game Project Helix. Những bài viết và suy đoán của giới phân tích về thiết kế máy console tương lai không đồng nghĩa với một cam kết thay đổi chính sách từ Sony.
20
26
28
Vì sao The Witcher 3 và GTA 6 bị kéo vào cuộc tranh luận?
Các sản phẩm khác khiến sự tương phản trở nên rõ ràng hơn. CD Projekt Red đã công bố The Witcher 3: Wild Hunt Remastered sẽ là bản nâng cấp miễn phí cho người sở hữu game, phát hành ngày 29/9/2026. Người sở hữu bản game gốc cũng được nhận Hearts of Stone và Blood and Wine mà không phải trả thêm phí.
33
41
Đây là một động thái thân thiện với việc sở hữu và bảo tồn game, nhưng không nên bị thổi phồng thành bằng chứng rằng The Witcher 4 chắc chắn sẽ có hộp vật lý PlayStation kèm vật phẩm sưu tầm. Các nguồn đáng tin cậy được cung cấp chỉ xác nhận chính sách nâng cấp và mở khóa bản mở rộng của The Witcher 3, không xác nhận lời hứa cụ thể nói trên.
Grand Theft Auto 6 là một điểm nóng khác, có liên quan nhưng không hoàn toàn giống câu chuyện của Sony. Các bài đưa tin cho biết game sẽ ra mắt mà không có phiên bản đĩa, trong khi một số hộp bán lẻ được mô tả là chỉ chứa mã tải xuống thay vì phương tiện chơi game.
6
13 Với những người chỉ trích xu hướng kỹ thuật số hóa, một chiếc hộp vẫn buộc người mua phải tải game càng củng cố lập luận rằng “bao bì vật lý” không đồng nghĩa với quyền sở hữu bản game vật lý.
Chiến lược marketing của Rockstar cũng tạo thêm một lớp tranh cãi. Grand Theft Auto VI: An Extended Look được công chiếu trên Netflix ngày 27/8, trước khi xuất hiện trên kênh YouTube và website của Rockstar sáu giờ sau đó.
1
16 Khoảng thời gian ưu tiên dành cho thuê bao Netflix khiến một số người xem phản đối vì không muốn trả tiền để xem trailer sớm, dù đoạn phim sau đó đã được phát hành miễn phí.
7
11
Tranh cãi về Netflix không phải bằng chứng trực tiếp liên quan đến chính sách đĩa của Sony. Tuy nhiên, cả hai vụ việc đều phản ánh một nỗi lo chung của người tiêu dùng: các công ty giải trí lớn đang đặt quyền truy cập sau nền tảng, tài khoản và thời điểm phát hành giới hạn, thay vì trao cho khách hàng một bản sao lâu dài nằm trong tay họ.
Sony cần làm rõ điều gì tiếp theo?
Làn sóng phản đối nhiều khả năng sẽ tiếp tục tập trung vào các câu hỏi thực tế, chứ không phải việc doanh số kỹ thuật số có tồn tại hay không. Người chơi sẽ muốn biết rõ:
- các bản bán lẻ dưới dạng mã tải game có tiếp tục được bán với mức giá tương đương bản kỹ thuật số hay không;
- game sẽ được cài đặt và chơi ngoại tuyến như thế nào;
- điều gì xảy ra khi một tựa game bị gỡ khỏi cửa hàng;
- lệnh cấm tài khoản, hoàn tiền và việc đóng cửa nền tảng ảnh hưởng ra sao đến những game đã mua; và
- Sony cùng các nhà phát hành sẽ đưa ra cam kết bảo tồn nào cho các game phát hành trong tương lai.
Các nguồn chất lượng cao được cung cấp chưa xác nhận một sự kiện State of Play vào ngày 3/9. Vì vậy, không nên xem đây là địa điểm đã được Sony công bố để trả lời những câu hỏi trên.
Kết luận
Sony đang chịu áp lực đáng kể về danh tiếng. Phong trào “no disc, no buy” vẫn tiếp diễn trên mạng, đã xuất hiện tại Gamescom và tập trung vào những mối quan tâm rất cụ thể như bán lại, bảo tồn và quyền sở hữu game.
51
52
58
Tuy nhiên, bằng chứng hiện có không cho thấy Sony đã trì hoãn hoặc hủy bỏ kế hoạch. Chính sách chính thức của hãng vẫn là chấm dứt sản xuất đĩa cho các game PlayStation mới từ tháng 1/2028, còn cảnh báo trên bao bì PS5 cho thấy Sony đang chuẩn bị thị trường cho thời hạn này.
19
53
Ở thời điểm hiện tại, làn sóng phản đối đã thay đổi cuộc trò chuyện rõ rệt hơn là thay đổi quyết định của Sony. Thử thách tiếp theo là liệu những chỉ trích này có tạo ra các biện pháp bảo vệ cụ thể cho người tiêu dùng hay chỉ tiếp tục là một cuộc phản đối mạnh mẽ trước quá trình chuyển đổi mà Sony tin rằng đã được doanh số chứng minh.