Cuộc chiến trên bầu trời: Starlink và Amazon Leo, ai đang dẫn đầu?

Cuộc đua cung cấp internet tốc độ cao từ quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO) đang nhanh chóng trở thành cuộc chơi của hai “ông lớn”, nơi Starlink của Elon Musk bỏ xa Amazon Leo (trước đây là Project Kuiper) của Jeff Bezos. Trong khi Starlink đã trở thành lựa chọn mặc định cho kết nối trên hàng chục chuyến bay toàn cầu, Amazon vẫn đang loay hoay lắp ráp những vệ tinh đầu tiên và ký kết những hợp đồng sơ khai.

Tính đến đầu năm 2026, khoảng cách là rất rõ ràng. Starlink sở hữu một mạng lưới vận hành hoàn chỉnh, phục vụ hàng triệu khách hàng, còn Amazon Leo đang chạy đua với thời hạn chót của Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC): phải phóng một nửa số vệ tinh trong chòm sao theo kế hoạch trước ngày 30 tháng 7 năm 2026 . Bài viết này sẽ phân tích hiện trạng cuộc đối đầu trên ba mặt trận: đối tác hàng không, triển khai vệ tinh, và chiến lược mở rộng sang các thị trường mới như châu Phi.

Đối tác Hàng không: Lợi thế không thể san bằng của Starlink

Sự hiện diện của Starlink trong ngành hàng không thương mại đã tăng trưởng với tốc độ chóng mặt. Đến tháng 1 năm 2026, đã có hơn 30 hãng hàng không công bố kế hoạch áp dụng dịch vụ này, và gần như tất cả đều cung cấp miễn phí cho hành khách . Danh sách đối tác trải dài toàn cầu, bao gồm một số hãng bay có đội tàu bay lớn nhất ngành.

Các đối tác hàng không chủ chốt của Starlink bao gồm:

• United Airlines: Cam kết triển khai trên toàn bộ đội bay khoảng 1.000 máy bay. Wi-Fi Starlink bắt đầu xuất hiện trên các máy bay phản lực khu vực vào mùa xuân 2025 .
• Hawaiian Airlines: Một trong những hãng lớn đầu tiên áp dụng Starlink, cung cấp trên tất cả các dòng Airbus A321neo và A330 từ năm 2024 .
• Alaska Airlines: Công bố vào tháng 8 năm 2025 sẽ trang bị Starlink cho toàn bộ đội bay vào năm 2027, bắt đầu từ năm 2026 .
• Lufthansa Group: Ký thỏa thuận vào tháng 1 năm 2026 để trang bị cho toàn bộ ~850 máy bay của tập đoàn, dịch vụ bắt đầu vào nửa cuối năm 2026 .
• International Airlines Group (IAG): Một thỏa thuận khổng lồ bao gồm Aer Lingus, British Airways, Iberia, LEVEL và Vueling, với hơn 500 máy bay bắt đầu được trang bị từ đầu năm 2026 .
• Virgin Atlantic: Hãng hàng không Anh đầu tiên tham gia, lắp đặt trên Boeing 787 và Airbus A330neo bắt đầu từ Quý 3 năm 2026 .
• flydubai: Công bố hợp tác tại Dubai Airshow 2025 cho khoảng 100 máy bay .
• Korean Air & các công ty liên kết: Thỏa thuận toàn bộ đội bay cho Korean Air, Asiana Airlines, Jin Air, Air Busan và Air Seoul, công bố tháng 12 năm 2025 .
• Qatar Airways: Hiện đã có khoảng 120 máy bay được trang bị Starlink .
• Các hãng khác như airBaltic, SAS cũng đang trong giai đoạn triển khai tích cực .

Ngược lại, Amazon Leo mới chỉ có hai đối tác hàng không, và chưa hãng nào có một chuyến bay thương mại thực thụ:

• JetBlue: Trở thành hãng đầu tiên ký với Project Kuiper vào tháng 9 năm 2025. Dịch vụ dự kiến cho khoảng 25% đội bay, mục tiêu ra mắt vào năm 2027 .
• Delta Air Lines: Công bố vào ngày 31 tháng 3 năm 2026, đây là thỏa thuận hàng không có hồ sơ cao nhất của Amazon tính đến nay. Sẽ trang bị ban đầu cho 500 máy bay, nhưng dịch vụ không bắt đầu trước năm 2028 .

Triển khai Vệ tinh: Khoảng cách quá lớn về phần cứng

Sự khác biệt về phần cứng trên quỹ đạo thậm chí còn ấn tượng hơn cả các hợp đồng hàng không. Starlink đã phóng vệ tinh từ năm 2019 và có hơn 8.300 vệ tinh trên quỹ đạo vào cuối năm 2025 . Theo một số báo cáo gần đây hơn, con số đó đã vượt qua 10.000 .

Amazon Leo, để so sánh, chỉ mới phóng những vệ tinh hoạt động đầu tiên vào tháng 4 năm 2025. Đến tháng 9 năm 2025, sau năm sứ mệnh, họ mới đạt 129 vệ tinh trên quỹ đạo trong kế hoạch chòm sao hơn 3.200 vệ tinh . CEO Andy Jassy của Amazon đã tuyên bố trong thư gửi cổ đông năm 2026 rằng dịch vụ thương mại sẽ ra mắt vào giữa năm 2026 . Công ty cũng đã đầu tư 11 tỷ đô la vào dự án và ký hợp đồng phóng với nhiều nhà cung cấp, bao gồm cả SpaceX .

Điều này có nghĩa là Starlink hiện đông hơn Amazon Leo ít nhất 60 lần về số lượng vệ tinh đang hoạt động, chưa kể đến nhiều năm kinh nghiệm quản lý một mạng lưới băng thông rộng toàn cầu.

Thị trường Châu Phi: Biên giới tiếp theo của Starlink

Trong khi đợt ra mắt thương mại đầu tiên của Amazon Leo nhắm đến Mỹ, Canada, Đức, Pháp và Anh , thì Starlink đã và đang thực thi một chiến lược mở rộng đầy tham vọng khắp châu Phi. Tính đến tháng 3 năm 2026, dịch vụ này đã hoạt động thương mại tại 28 thị trường châu Phi, bao gồm cả Cộng hòa Trung Phi, nơi họ vừa ra mắt trong cùng tháng .

Một quan hệ đối tác mang tính bước ngoặt với Airtel Africa, được công bố vào tháng 12 năm 2025, sẽ triển khai dịch vụ Direct-to-Cell (Kết nối trực tiếp đến điện thoại) của Starlink trên toàn bộ 14 thị trường của Airtel tại châu Phi – bao gồm Nigeria, Kenya và Uganda – bắt đầu từ năm 2026 . Điều này sẽ cho phép 174 triệu thuê bao của Airtel Africa truy cập dịch vụ nhắn tin, thoại và dữ liệu ở những khu vực không có sóng di động truyền thống. Thử nghiệm đã được tiến hành tại Kenya vào đầu năm 2026 và mở rộng sang Uganda vào tháng 5 năm 2026 .

Ngoài kế hoạch kết nối trực tiếp, Starlink còn tham gia vào các dự án hạ tầng quốc gia. Vào tháng 11 năm 2025, họ đã tham gia kế hoạch mở rộng kỹ thuật số toàn quốc trị giá 400 triệu đô la của Cộng hòa Dân chủ Congo .

Liệu Amazon Leo có bắt kịp?

Sự gia nhập thị trường của Amazon Leo là một dấu hiệu đáng kể, nhưng họ đang phải chiến đấu trong thế trận vô cùng khó khăn trước một đối thủ đã có lợi thế dẫn trước quá lớn về cả cơ sở hạ tầng lẫn doanh số. Câu hỏi cạnh tranh giờ đây không còn là liệu Amazon có thể xây dựng mạng lưới hay không, mà là liệu họ có thể giành được đủ khách hàng quan trọng trước khi vị thế “mặc định” của Starlink trở nên vĩnh viễn đối với cả các hãng hàng không lẫn thị trường tiêu dùng chưa được phục vụ đầy đủ .

Hiện tại, hệ sinh thái tích hợp của Starlink – kết hợp các thỏa thuận hàng không, băng thông rộng tiêu dùng và quan hệ đối tác Direct-to-Cell mới nổi – đã giúp họ kiểm soát câu chuyện ban đầu và tạo ra một lợi thế dẫn đầu gần như không thể san bằng trong cuộc đua không gian mới về kết nối.