Thị Trường Châu Âu, Giá Dầu và Ngoại Giao Sau Đòn Không Kích Mới Nhất của Mỹ vào Iran

Trước đó vào tháng 5, kịch bản này còn rõ nét hơn. Vào ngày 12/5, Stoxx 600 giảm 1,2% sau khi Tổng thống Donald Trump ra tín hiệu rằng chưa có thỏa thuận hòa bình lâu dài nào trong tầm mắt, kéo chỉ số DAX của Đức giảm 1,4% cùng chiều . Phiên mở cửa ngày 2/3—phiên đầu tiên sau khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu—còn tồi tệ hơn, với Stoxx 600 mất 1,6% và Euro Stoxx 50 mất 2% khi các nhà đầu tư phản ứng với một loạt các cuộc không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel vào cuối tuần trước .

Bài học rút ra cho thị trường chứng khoán mang tính nhị phân: họ tăng điểm khi một thỏa thuận ngừng bắn trông có vẻ khả thi và lại giảm trở lại khi điều đó không xảy ra.

Giá dầu: Các đợt tăng giá từ đàm phán hòa bình rất mong manh

Giá dầu Brent đã trở thành thước đo thời gian thực đáng tin cậy nhất cho diễn biến của cuộc chiến. Trước xung đột, giá dầu Brent đầu năm 2026 vào khoảng 61 USD/thùng, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) . Điều này đã thay đổi hoàn toàn sau các cuộc không kích chung của Mỹ-Israel vào ngày 28/2 và việc eo biển Hormuz bị phong tỏa, đẩy giá dầu tăng vọt.

Đến cuối quý I, giá Brent đã chạm mức 118 USD/thùng, mức tăng hàng quý đã điều chỉnh lạm phát lớn nhất kể từ năm 1988, theo EIA . Mức đỉnh của năm 2026 đến vào ngày 29/4, khi Brent chạm gần 120 USD vì Mỹ cân nhắc tiếp tục các cuộc tấn công sau một tháng ngoại giao thất bại .

Chuyển nhanh đến cuối tháng 5. Trong phiên trước các cuộc không kích ngày 26/5, giá Brent đã giảm khoảng 7% với kỳ vọng về một thỏa thuận hòa bình . Các cuộc không kích mới của Mỹ đã xóa sạch những mức tăng đó gần như ngay lập tức. Trong phiên giao dịch đầu giờ châu Á, Brent tăng gần 2% lên 97,56 USD/thùng và tiếp tục leo thang lên khoảng 99–100 USD khi phiên giao dịch diễn ra .

Biến động này—giảm mạnh khi có tin đàm phán, tăng vọt khi có cuộc không kích mới—là đặc điểm nổi bật của thị trường năng lượng trong suốt ba tháng qua. Eo biển Hormuz vẫn trên thực tế đang bị đóng cửa đối với giao thông dầu mỏ thương mại, và giá dầu thô toàn cầu sẽ duy trì ở mức cao cho đến khi eo biển này được mở cửa trở lại một cách an toàn .

Cổ phiếu hàng không: Chi phí nhiên liệu và giá cổ phiếu lao dốc

Các hãng hàng không châu Âu đã phải hứng chịu một số cú sốc nặng nề nhất của cuộc chiến. Chi phí nhiên liệu máy bay đã tăng gần gấp đôi kể từ khi xung đột bắt đầu, và các hãng vận tải có chương trình phòng hộ rủi ro hạn chế là đối tượng bị ảnh hưởng nặng nhất .

Air France-KLM được giao dịch ở mức 8,92 Euro vào cuối tháng 3 sau khi tăng giá vé khứ hồi hạng phổ thông đường dài thêm 50 Euro để đối phó với giá nhiên liệu tăng lên 168 USD/thùng . Đến tháng 4, cổ phiếu Air France-KLM đã giảm hơn 20% từ đầu năm, trong khi Lufthansa giảm khoảng 17% .

Vào ngày 2/3, khi thị trường châu Âu mở cửa lần đầu tiên sau khi chiến tranh bắt đầu, cổ phiếu Air France-KLM và Lufthansa đều giảm khoảng 7% trong phiên giao dịch đầu, còn IAG, công ty mẹ của British Airways, giảm tới 9% . Vào tháng 4, các hãng hàng không châu Âu đã tập thể kêu gọi Liên minh châu Âu đưa ra các biện pháp hỗ trợ khẩn cấp, cảnh báo rằng việc đóng cửa không phận trên diện rộng và lo ngại về nguồn cung nhiên liệu máy bay đang đe dọa hoạt động .

Tác động đến người tiêu dùng đã có thể đo lường được. Một nghiên cứu của Tổ chức Giao thông & Môi trường (Transport & Environment) ước tính cuộc chiến đã làm tăng thêm khoảng 104 USD vào chi phí nhiên liệu trung bình cho mỗi hành khách trên các chuyến bay đường dài khởi hành từ châu Âu và 29 Euro cho các chuyến bay trong nội bộ châu Âu .

Tình thế tiến thoái lưỡng nan của ECB: Lạm phát năng lượng gặp tăng trưởng yếu

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang đi trên dây. Lạm phát do năng lượng đang gia tăng, nhưng chiến tranh cũng đang làm chậm hoạt động kinh tế—một cú sốc nguồn cung kinh điển không dễ giải quyết bằng các câu trả lời chính sách tiền tệ đơn giản.

Trước xung đột, ECB đang trong chu kỳ cắt giảm lãi suất. Hầu hết các nhà phân tích hiện dự kiến họ sẽ giữ nguyên lãi suất hoặc chậm nhất là giảm tốc độ cắt giảm trong tương lai. Một đợt tăng lãi suất đầy đủ được coi là khó xảy ra, trừ khi kỳ vọng lạm phát trở nên mất kiểm soát nghiêm trọng . Rủi ro trung tâm là việc eo biển Hormuz bị đóng cửa kéo dài sẽ đẩy khu vực đồng Euro vào tình trạng "stagflation" (lạm phát đình trệ): giá năng lượng cao thúc đẩy lạm phát trong khi tăng trưởng suy yếu, khiến ECB không có lựa chọn thoải mái nào.

Ngoại giao và Eo biển Hormuz: Chu kỳ tiến hai bước, lùi một bước

Giai đoạn quân sự mang tên Chiến dịch Epic Fury—chiến dịch ban đầu của Mỹ và Israel—được tuyên bố kết thúc vào ngày 5/5 . Kể từ đó, Mỹ vẫn tiếp tục những gì họ mô tả là các cuộc không kích phòng thủ nhằm vào các bãi tên lửa và tàu của Iran bị cáo buộc đang rải mìn ở vùng Vịnh .

Vào cuối tháng 5, các nhà đàm phán Iran đã đến Qatar để đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh. Chỉ trong vòng vài giờ, Mỹ đã phát động các cuộc không kích mới, làm trật bánh phiên họp trước khi nó có thể mang lại kết quả . Đến ngày 28/5, ông Trump nói rằng Iran đang "đàm phán trong tình trạng kiệt quệ" trong khi Mỹ tiến hành thêm một đợt không kích nữa, và Iran đáp trả bằng cách nhắm vào một căn cứ của Mỹ .

Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu tiêu thụ của thế giới, đã bị đóng cửa hiệu quả đối với vận tải thương mại kể từ cuối tháng 2 . Việc mở cửa trở lại eo biển này là yêu cầu trung tâm của thị trường năng lượng và là chủ đề cốt lõi của mọi kênh ngoại giao. Cho đến khi một lệnh ngừng bắn toàn diện và bền vững được thiết lập, việc qua lại an toàn qua eo biển không thể tiếp tục, và giá năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục phản ánh rủi ro nhị phân của một bước đột phá bất ngờ hoặc một sự leo thang sâu rộng hơn.

Chính quyền Mỹ đã chuẩn bị một đợt không kích mới vào gần đây nhất là ngày 22/5, ngay cả khi hoạt động ngoại giao gián tiếp vẫn đang diễn ra song song . Chưa có quyết định cuối cùng nào về đợt tấn công đó vào thời điểm đó. Về phần mình, các thị trường vẫn bị mắc kẹt giữa hai thái cực—chờ đợi một thỏa thuận có thể khiến giá dầu lao dốc và giải cứu các cổ phiếu vốn chủ sở hữu và hàng không đang bị bán tháo, hoặc chuẩn bị cho sự leo thang hơn nữa sẽ đẩy giá Brent vượt xa mốc 100 USD và làm sâu sắc thêm đà bán tháo.