Khủng hoảng khí đốt châu Âu: Mùa đông khắc nghiệt nhất trong 15 năm đang đến gần

Cảnh báo thâm hụt cơ cấu từ Wood Mackenzie

Trong phân tích công bố ngày 27/7/2026, hãng tư vấn Wood Mackenzie cảnh báo rằng kho dự trữ khí đốt châu Âu có nguy cơ kết thúc mùa bơm dưới 70% . Công ty tư vấn này chỉ ra ba áp lực hội tụ:

• Kho dự trữ ở mức thấp lịch sử kết hợp với sự gián đoạn Hormuz đã đẩy giá giao ngay tăng hơn 50% so với mức thấp nhất tháng 6 .
• Nhu cầu LNG châu Á đang phục hồi đang kéo các lô hàng linh hoạt ra khỏi châu Âu .
• Hàng tồn kho thấp có thể khiến giá cả duy trì ở mức cao trong suốt mùa đông 2026/27 .

Wood Mackenzie cũng mô tả tình hình là một thâm hụt cơ cấu, không phải cú sốc tạm thời, lưu ý rằng ngay cả trước cuộc khủng hoảng Hormuz, thị trường khí đốt châu Âu đã thiếu hụt về cơ bản sau khi mất nguồn cung khí đốt từ đường ống của Nga .

Phong tỏa eo biển Hormuz: Tác động đến nguồn cung và giá LNG

Eo biển Hormuz đã bị đóng cửa hiệu quả từ ngày 28/2/2026, sau khi chiến tranh Iran bùng nổ . Các tác động chính:

• Khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu thường đi qua eo biển; dòng chảy đó gần như bị ngừng lại .
• Các cuộc tấn công của Iran đã vô hiệu hóa khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar tại cơ sở Ras Laffan .
• Chỉ số giá khí đốt tự nhiên của Ngân hàng Thế giới đã tăng 24% so với tháng trước trong tháng 3/2026 .
• Hợp đồng tương lai TTF (chuẩn của châu Âu) đã đạt $14,80/MMBtu vào cuối tháng 4 .
• Shell báo cáo rằng thương mại LNG toàn cầu sẽ đi ngang trong năm 2026, với khoảng 1/5 nguồn cung hàng tháng bị đình trệ kể từ tháng 3 .
• Giá tăng vọt nhưng vẫn thấp hơn đỉnh điểm khủng hoảng năm 2022 .
• Vào tháng 6/2026, nguồn cung LNG toàn cầu thực tế đã tăng 2% so với cùng kỳ năm ngoái bất chấp sự gián đoạn, khi các nhà sản xuất Mỹ và ngoài Trung Đông tăng cường sản xuất .

Cạnh tranh gay gắt với người mua châu Á

Cuộc khủng hoảng Hormuz đã tạo ra một cuộc chiến trả giá cho các lô hàng LNG linh hoạt giữa châu Âu và châu Á:

• Nhu cầu LNG châu Á đang phục hồi và mức chênh lệch giá ưu đãi của châu Á so với châu Âu đã tăng vọt, chuyển hướng các lô hàng giao ngay sẵn có sang các nhà nhập khẩu châu Á .
• Người mua Nam Á, vốn phụ thuộc nhiều vào LNG của Qatar, đang gặp cực kỳ khó khăn để thay thế khối lượng bị gián đoạn, với giá giao ngay vượt quá $20/MMBtu tại thị trường này .
• Wood Mackenzie lưu ý rằng kho dự trữ châu Âu thấp và nhu cầu châu Á phục hồi đang kết hợp để giữ cho thị trường LNG toàn cầu cực kỳ thắt chặt trong suốt mùa đông .

Triển vọng nguồn cung LNG mới và tái cân bằng thị trường

Triển vọng dài hạn của Wood Mackenzie dự báo một làn sóng cung cấp LNG mới, chủ yếu từ Mỹ, dự kiến vào cuối những năm 2020. Dự báo cơ sở của họ cho thấy giá khí đốt giao dịch tại châu Âu gần như giảm một nửa vào năm 2030, xuống mức trung bình €24/MWh (~$8/MMBtu) . Shell cũng kỳ vọng tăng trưởng thương mại LNG sẽ phục hồi vào năm 2027 một khi sự gián đoạn Hormuz được giải quyết . Tuy nhiên, sự tái cân bằng hoàn toàn phụ thuộc vào việc eo biển được mở cửa trở lại – nếu cuộc khủng hoảng kéo dài đến hết năm 2026, Wood Mackenzie cảnh báo về một cuộc suy thoái toàn cầu nông vào nửa cuối năm 2026 .

Tiềm năng dài hạn: Năng lượng tái tạo và bơm nhiệt đến 2030

Giải pháp cơ cấu cho sự phụ thuộc vào khí đốt của châu Âu tập trung vào điện khí hóa và hiệu quả năng lượng:

• IEA dự đoán bơm nhiệt sẽ giảm nhu cầu khí đốt của châu Âu để sưởi ấm các tòa nhà ít nhất 21 tỷ mét khối (bcm) vào năm 2030 .
• Trung tâm Nghiên cứu Chung của EU nhận thấy việc thay thế 30 triệu nồi hơi nhiên liệu hóa thạch (khoảng 35% tổng số) bằng bơm nhiệt sẽ cắt giảm mức tiêu thụ khí đốt và dầu tại các hộ gia đình này tới 36% .
• Quỹ Khí hậu Châu Âu ước tính rằng việc triển khai tham vọng 60 triệu máy bơm nhiệt vào năm 2030 có thể giảm nhu cầu khí đốt của EU trong các tòa nhà tới 40% so với năm 2022, tiết kiệm 60 tỷ euro chi phí nhập khẩu .
• Nhiệt sạch hiện tại (bơm nhiệt, sưởi ấm tập trung, nhiệt mặt trời) đã thay thế 42,5 bcm nhập khẩu khí đốt mỗi năm và con số này có thể tăng lên 74,6 bcm vào năm 2030 .
• Tuy nhiên, việc triển khai đang không đạt mục tiêu: Hiệp hội Bơm nhiệt Châu Âu cảnh báo rằng mục tiêu 60 triệu máy bơm nhiệt đang gặp rủi ro, với tốc độ lắp đặt hiện tại cần phải tăng gấp ba mới có thể theo kịp lộ trình .