Bộ binh robot của Ukraine không còn là thử nghiệm – Đó là một kế hoạch mua sắm

Vài tuần sau, vào ngày 2 tháng 5 năm 2026, trung đoàn "Lava" của Vệ binh Quốc gia Ukraine đã tiến hành một chiến dịch robot hóa hoàn toàn gần thành phố tiền tuyến Kupiansk để phá hủy một vị trí kiên cố của Nga, tiêu diệt nhân lực và đạn dược mà không cần đưa quân ra chiến trường. Đơn vị này báo cáo đã tiêu diệt khoảng 10 binh sĩ Nga trong cuộc tấn công sử dụng kết hợp drone và robot mặt đất .

Những chiến dịch này không phải là các màn trình diễn đơn lẻ. Một chiến xa tự hành chiến đấu của Ukraine – Droid TW 12.7 được trang bị súng máy 12,7mm – đã bảo vệ một "ngã tư trọng yếu dưới sự tấn công liên tục của đối phương" trong suốt 45 ngày, với người điều khiển ngồi cách đó khoảng 10 km. Người phát ngôn của Quân đoàn 3 đã mô tả đây là "chiến dịch phòng thủ robot hóa hoàn toàn đầu tiên của Ukraine" .

Quy mô thay thế: 164 chiến dịch và hơn 2.000 người

Các đơn vị quân đội Ukraine đã thực hiện 164 chiến dịch do robot dẫn đầu, thay thế vai trò của hơn 2.000 bộ binh trong các nhiệm vụ tiền tuyến, theo báo cáo về sự chuyển dịch sang sử dụng robot mặt đất để thực hiện các nhiệm vụ trước đây cần đến hàng nghìn binh sĩ . Robot được đưa vào "vùng chết chóc" thay cho binh sĩ; các chỉ huy Ukraine mô tả mỗi nhiệm vụ UGV là một mạng sống được cứu .

Quân đoàn 3 của Ukraine, do Tướng Andrii Biletsky chỉ huy, đã công bố kế hoạch thay thế khoảng 30% bộ binh bằng các hệ thống robot mặt đất vào cuối năm 2026. Cố vấn của ông Biletsky, Vladyslav Sobolevskyi, đã xác nhận mục tiêu này tại Diễn đàn An ninh Biển Đen ở Odesa .

Khối lượng nhiệm vụ và cuộc chạy đua mua sắm

Nhịp độ hoạt động đang tăng tốc mạnh mẽ:

• Trong quý đầu năm 2026, quân đội Ukraine đã ghi nhận gần 24.500 nhiệm vụ UGV .
• Hơn 9.000 nhiệm vụ trong số đó diễn ra chỉ trong tháng 3, tăng vọt so với con số khoảng 2.900 nhiệm vụ vào tháng 11 năm 2025 .
• 167 đơn vị quân đội hiện đã tích hợp đầy đủ UGV vào hoạt động .

Cơ quan Mua sắm Quốc phòng đã ký 19 hợp đồng UGV trị giá khoảng 11 tỷ UAH (tương đương khoảng 250 triệu USD) . Vượt xa mục tiêu trước mắt là 25.000 xe trong nửa đầu năm 2026, Tổng thống Zelensky sau đó đã nâng tham vọng lên cao hơn, tuyên bố ít nhất 50.000 hệ thống dự kiến sẽ được ký hợp đồng trong cả năm 2026 .

Các nền tảng trên chiến trường

Hạm đội robot của Ukraine bao gồm nhiều loại hình chiến đấu, hậu cần và kết hợp. Các hệ thống chủ chốt bao gồm :

• Ratel H – Nền tảng bánh xích đa năng của Ratel Robotics, nay được nâng cấp để mang và phóng drone FPV điều khiển bằng cáp quang, tạo thành hệ thống tác chiến mặt đất – trên không, hoạt động như một trạm gốc di động cho drone . Nó có thể mang 400 kg hàng và kéo tới 1,5 tấn .
• TERMIT – UGV chiến đấu được sử dụng trong vai trò tấn công và hỗ trợ trực tiếp.
• KRAMPUS – Nền tảng đa năng hạng nặng trang bị đạn nhiệt áp RPV-16, được sử dụng cho hậu cần, hỗ trợ hỏa lực và rải mìn .
• Droid TW 12.7 – Robot mặt đất có vũ trang với súng máy 12,7mm, đáng chú ý đã được sử dụng trong chiến dịch phòng thủ đơn độc kéo dài 45 ngày .
• Spider – UGV hỗ trợ hỏa lực bánh xích, thiết kế để đối phó với xe bọc thép, công sự, bộ binh và mục tiêu bay tốc độ thấp. Nó đang trong quá trình mã hóa để chính thức đưa vào biên chế và có thể trang bị súng máy Browning M2, PKT cùng súng phóng lựu tự động .
• Các hệ thống bổ sung – Ardal, Rys, Zmiy, Protector và Volia – đã cùng thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ trong một giai đoạn ba tháng .

Sự chuyển đổi học thuyết

Lực lượng Ukraine đang áp dụng học thuyết SBS (Tiểu đoàn Hệ thống Không người lái), giao cho UGV các nhiệm vụ tấn công hỏa lực, rải mìn, hậu cần, công binh và sơ tán thương vong – không chỉ còn là những vai trò thử nghiệm tự phát . Robot giờ là phương tiện chính để tiếp tế cho các vị trí tiền phương, sơ tán thương binh và thậm chí kéo dân thường ra khỏi vùng tranh chấp .

Theo Oleksandr Afanasiev, chỉ huy tiểu đoàn UGV của Lữ đoàn K-2, lý do chính cho việc triển khai hàng loạt hệ thống robot là để cứu mạng binh sĩ . Sự chuyển đổi học thuyết phản ánh sự chấp nhận rộng rãi rằng quân đội có thể chịu đựng tổn thất về robot thay vì người lính.

Những gì robot vẫn chưa thể làm

Dù đà hoạt động mạnh mẽ, các nhà phân tích quân sự cảnh báo rằng robot mặt đất chưa thể thay thế hoàn toàn bộ binh. Một quan điểm phổ biến của các chỉ huy Ukraine: robot không thể dọn chiến hào hay tầng hầm như một người lính với khẩu súng. Vai trò của con người đang chuyển từ tiếp xúc trực tiếp tại "vùng chết chóc" sang vận hành và giám sát từ xa, nhưng địa hình cận chiến phức tạp vẫn là bài toán hóc búa nhất với hệ thống mặt đất không người lái . Mục tiêu thay thế 30% của Quân đoàn 3, dù đầy tham vọng, đã ngầm thừa nhận rằng 70% nhiệm vụ bộ binh còn lại vẫn cần sự hiện diện của con người .

Hệ lụy cho chiến tranh tương lai

Ukraine đã biên chế tiểu đoàn thiết giáp không người lái chuyên dụng đầu tiên trên thế giới và chứng minh rằng việc đánh chiếm vị trí chỉ bằng robot là khả thi về mặt chiến dịch. Sự kết hợp giữa mua sắm nhanh, dữ liệu nhiệm vụ thực tế và tích hợp học thuyết này chưa từng có tiền lệ hiện đại . Những diễn biến này đang buộc các quân đội khác phải đánh giá lại cấu trúc lực lượng lấy bộ binh làm trung tâm và xem xét tốc độ tích hợp các hệ thống tương tự.

Cuộc xung đột này đã cho thấy robot mặt đất có thể tiến hóa từ công cụ hậu cần nhỏ lẻ thành nền tảng chiến trường đa năng – mang theo khí tài tác chiến điện tử, radar, tên lửa, súng cối và thậm chí phóng drone của chính mình – chỉ trong vài tháng thay vì nhiều năm . Liệu quỹ đạo hiện tại sẽ dẫn đến việc thay thế một phần vai trò bộ binh hay một sự chuyển đổi cấu trúc sâu sắc hơn của lực lượng mặt đất vẫn là câu hỏi trọng tâm của kỷ nguyên chiến đấu do máy móc dẫn dắt này.

Lưu ý về nguồn tin: Các số liệu về 164 chiến dịch do robot dẫn đầu, hơn 2.000 bộ binh được thay thế và 600 km² lãnh thổ giành lại đến từ các tuyên bố của quân đội Ukraine được nhiều hãng truyền thông đáng tin cậy đưa tin. Những tuyên bố này chưa được các cơ quan giám sát xung đột độc lập xác minh và cần được hiểu trong bối cảnh môi trường thông tin thời chiến.