El Niño 2026 Đã Đến: Các Nhà Dự Báo Nói Gì Về Sức Mạnh và Hậu Quả Của Nó

Cường Độ Có Thể Mạnh Đến Đâu? Nhận Định Bị Chia Rẽ với Kịch Bản Siêu El Niño

Cường độ đỉnh là điểm khiến dự báo trở nên kém chắc chắn hơn nhưng cũng kịch tính hơn. Triển vọng chính thức của NOAA đặt xác suất cao nhất cho một sự kiện từ trung bình đến mạnh. Có 55% khả năng sự kiện đạt đến mức "trung bình đến mạnh" vào cuối năm 2026, và 37% khả năng nó chạm ngưỡng "mạnh" trong giai đoạn tháng 10-12, đồng nghĩa với việc nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực Niño 3.4 sẽ trung bình cao hơn 2°C so với bình thường .

Tuy nhiên, đằng sau những con số xác suất được đo lường cẩn thận từ chính phủ, ngày càng có nhiều mô hình nghiên cứu và vận hành chỉ ra một kịch bản cực đoan hơn nhiều. Một số mô phỏng máy tính cho thấy El Niño 2026 có thể sánh ngang hoặc thậm chí vượt qua Siêu El Niño 2015–2016, vốn là sự kiện mạnh nhất trong dữ liệu của NOAA kể từ năm 1950 . BBC và CNN đã đưa tin về sự tự tin ngày càng tăng trong giới khoa học rằng đây có thể trở thành một trong những đợt El Niño dữ dội nhất từng được ghi nhận . Một đánh giá vào tháng 5 của The Weather Company còn đi xa hơn, lưu ý rằng một số mô hình dự báo dị thường đỉnh có thể đạt ít nhất 2,5°C trên mức trung bình – những con số sẽ đặt năm 2026 vào nhóm các sự kiện mạnh nhất từng được quan sát .

Cũng cần lưu ý những điểm chưa chắc chắn. Không có phân loại cường độ đơn lẻ nào trong bảng xác suất của NOAA vượt quá 37%, phản ánh sự phân tán thực sự trong các kết quả dự báo của mô hình . Hơn nữa, một dự báo học thuật nổi bật sử dụng phương pháp tiếp cận dựa trên mạng lưới khí hậu và độ phức tạp được công bố trên arXiv cho rằng một năm trung tính vẫn có nhiều khả năng xảy ra hơn El Niño, và bất kỳ El Niño nào phát triển cũng sẽ ở cường độ yếu . Đây vẫn là quan điểm thiểu số trong số các trung tâm quốc tế lớn, nhưng nó nhấn mạnh rằng sự khởi phát với độ tin cậy cao không tự động biến thành một kỷ lục gia với độ tin cậy cao.

Một Mùa Bão Đại Tây Dương Yên Ắng Hơn

Tác động ngay lập tức và quan trọng nhất đối với Bắc Mỹ là sự kìm hãm dự kiến đối với hoạt động của bão Đại Tây Dương. Triển vọng chính thức về mùa bão Đại Tây Dương năm 2026 của NOAA, được công bố vào ngày 21 tháng 5, đặt tỷ lệ một mùa dưới mức trung bình là 55%, so với 35% khả năng hoạt động gần mức trung bình và chỉ 10% khả năng có một mùa trên mức trung bình .

Những con số đằng sau tỷ lệ đó: các nhà dự báo dự kiến có từ 8 đến 14 cơn bão được đặt tên, 3 đến 6 cơn bão cuồng phong và 1 đến 3 cơn bão cuồng phong lớn (cấp 3 trở lên) . Cơ chế chính rất đơn giản. Trong các đợt El Niño, gió tây trên cao được tăng cường trên khu vực Đại Tây Dương nhiệt đới làm tăng sức gió đứt theo chiều thẳng đứng, thứ có thể xé toạc cấu trúc thẳng đứng của các xoáy thuận nhiệt đới đang phát triển trước khi chúng kịp tổ chức .

Dự báo theo mùa của Đại học Bang Colorado, công bố vào tháng 4 năm 2026, đồng tình, nói rằng họ "dự đoán El Niño sẽ là yếu tố chi phối cho mùa bão sắp tới" . Tuy nhiên, ngay cả một mùa dưới mức trung bình vẫn mang theo rủi ro đổ bộ, và các chuyên gia liên tục cảnh báo rằng chỉ cần một cơn bão tấn công một bờ biển đông dân cư cũng đủ để biến nó thành một năm thảm họa .

Một Mô Hình Toàn Cầu của Lũ Lụt và Hạn Hán

Kịch bản mưa quen thuộc của El Niño đã xuất hiện trong các dự báo theo mùa. Trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2026, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và các cơ quan nhân đạo như Welthungerhilfe nhấn mạnh những tác động khu vực có khả năng xảy ra sau đây :

Điều kiện khô hạn hơn bình thường được dự báo cho:

• Một phần Nam Á và Quần đảo Hàng hải (Indonesia, Malaysia, Philippines)
• Bắc Đông Phi và khu vực Sahel của Tây Phi
• Trung Mỹ, Caribe, và cực bắc và đông bắc Nam Mỹ
• Phần lớn các khu vực của Úc

Điều kiện ẩm ướt hơn bình thường và nguy cơ lũ lụt tăng cao đối với:

• Vùng Sừng châu Phi phía đông (Ethiopia, Somalia, Kenya)
• Các phần phía nam Nam Mỹ, bao gồm Peru, Ecuador, miền nam Brazil, Uruguay và Argentina

Mối quan tâm nhân đạo đặc biệt cấp bách đối với lượng mưa dưới trung bình ở Ethiopia, nơi các dự báo theo mùa đã chỉ ra áp lực hạn hán, và đối với miền nam châu Phi, nơi giai đoạn từ tháng 10 năm 2026 đến tháng 3 năm 2027 có thể mang đến một đợt mưa dưới trung bình và nắng nóng cực đoan cho các quốc gia bao gồm Zimbabwe, nam Mozambique, nam Malawi và nam Zambia . Mạng lưới Hệ thống Cảnh báo Sớm Nạn đói (FEWS NET) đã chỉ định Đông Phi và Nam Phi là những khu vực "có mối lo ngại cao" đối với sự kiện El Niño 2026–2027 .

Nhiệt Độ Toàn Cầu: Cuộc Chạy Đua Hướng Tới Các Kỷ Lục

Có lẽ tín hiệu toàn cầu quan trọng nhất là nhiệt độ. Dự báo theo mùa của WMO cho giai đoạn tháng 6-8 cho thấy nhiệt độ trên mức trung bình được dự báo trên gần như tất cả các vùng đất liền, một dấu hiệu đặc trưng cho khả năng giải phóng nhiệt từ Thái Bình Dương nhiệt đới vào bầu khí quyển toàn cầu của El Niño .

Một số cảnh báo nghiêm khắc nhất đến từ cộng đồng khoa học. Một phân tích vào tháng 2 năm 2026 của James Hansen và các đồng nghiệp tại Đại học Columbia lập luận rằng ngay cả một El Niño mạnh vừa phải cũng có thể đủ để tạo ra một kỷ lục nhiệt độ toàn cầu vào năm 2026, với mức nhiệt thậm chí còn cao hơn vào năm 2027, được thúc đẩy bởi sự kết hợp giữa độ nhạy khí hậu cao và xu hướng ấm lên nền do khí nhà kính .

Trên một chân trời xa hơn, Tổ chức Khí tượng Thế giới của Liên Hợp Quốc đã cảnh báo rằng một năm nắng nóng chưa từng có "rất có thể xảy ra" vào năm 2030, và một El Niño với cường độ này có thể đẩy nhiệt độ toàn cầu vượt ngưỡng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp sớm nhất là vào năm 2027 . Phân tích hiện trạng khí hậu của Carbon Brief, dựa trên nhiều bộ dữ liệu nhiệt độ toàn cầu, đã dự báo rằng năm 2026 có khả năng là năm nóng thứ hai được ghi nhận, với 19% cơ hội vượt qua năm 2024 để trở thành năm nóng nhất từ trước đến nay .

Điểm mấu chốt từ các trung tâm dự báo hàng đầu thế giới rất rõ ràng: một El Niño với độ tin cậy cao đang hình thành, cường độ đỉnh của nó vẫn chưa chắc chắn nhưng có thể mang tính lịch sử, và các tác động của nó – từ một mùa bão Đại Tây Dương bị kìm hãm đến các đợt hạn hán và lũ lụt cực đoan nguy hiểm – sẽ lan tỏa khắp hành tinh ít nhất cho đến nửa đầu năm 2027.