Bom đã rơi ở Beirut, lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran đứng trước nguy cơ sụp đổ ngay khi vừa công bố

Một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, vốn được kỳ vọng sẽ chấm dứt hơn 100 ngày xung đột và mở lại tuyến hàng hải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, đang phải đối mặt với thử thách nghiêm trọng nhất ngay sau khi được công bố. Vào thứ Hai, ngày 15 tháng 6 năm 2026, các quan chức Israel đã phát đi tín hiệu rằng họ sẽ không ngừng các chiến dịch tấn công Hezbollah ở Lebanon cũng như không từ bỏ các vùng lãnh thổ mà Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã chiếm được. Động thái này trực tiếp mâu thuẫn với một điều khoản then chốt của khuôn khổ hòa bình sơ bộ .

Nội dung chính của khuôn khổ hòa bình Mỹ-Iran

Thỏa thuận sơ bộ đã đạt được, được nhiều hãng tin mô tả như một bản ghi nhớ (MOU) hay một thỏa thuận tạm thời, không phải là một hiệp ước hòa bình cuối cùng. Nó kéo dài lệnh ngừng bắn vốn đã rất mong manh thêm 60 ngày và tạo tiền đề cho các cuộc đàm phán tiếp theo, bao gồm cả các vòng đàm phán trong tương lai về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran . Một phần quan trọng và cũng là yếu tố gây tranh cãi nhất trong thỏa thuận là điều khoản kêu gọi "chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận", trong đó bao gồm cả Lebanon .

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đóng vai trò trung gian hòa giải chủ chốt, là người có công lớn trong việc xây dựng khuôn khổ này. Ông đã công bố sự đồng thuận đạt được vào Chủ Nhật, ngày 14 tháng 6, và xác nhận cả quan chức Iran và Mỹ sẽ tham dự một buổi lễ ký kết chính thức tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu tuần đó . Phần thưởng kinh tế cấp bách nhất mà thỏa thuận mang lại là việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, tuyến đường thủy huyết mạch chiếm khoảng 1/5 lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển của thế giới .

Lập trường đối lập và thách thức của Israel

Chỉ trong vòng vài giờ sau khi thỏa thuận được loan báo, chính phủ Israel đã công khai phá hoại tiền đề của nó. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố rằng Israel sẽ không rút khỏi các vùng lãnh thổ đã chiếm được, bao gồm cả các khu vực ở miền nam Lebanon, và cho biết cả ông lẫn Thủ tướng Benjamin Netanyahu đều phản đối việc rút quân . Các báo cáo khác cho thấy các thành viên trong liên minh cầm quyền còn tuyên bố Israel sẽ "không bị ràng buộc" bởi các điều khoản của thỏa thuận Mỹ-Iran .

Lập trường này tạo ra một cuộc xung đột trực tiếp với các điều khoản của thỏa thuận được công bố. Trong khi Mỹ, Iran và Pakistan đều khẳng định lệnh ngừng bắn áp dụng cho tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon, các quan chức Israel đã phản bác rằng họ không phải là một bên của thỏa thuận này và phát đi tín hiệu sẽ tiếp tục các chiến dịch chống lại Hezbollah . Ông Katz được cho là đã tuyên bố rằng phần lớn miền nam Lebanon sẽ bị phá hủy, và coi những gì IDF giành được trên thực địa là một trong những "thành tựu vĩ đại nhất" của họ .

Nguy cơ đổ vỡ và những căng thẳng leo thang

Sự bất đồng này không chỉ dừng lại ở những lời nói mang tính khoa trương. Vào ngày 14 tháng 6, cùng ngày văn bản cuối cùng của thỏa thuận được Pakistan công bố, Israel đã tiến hành một cuộc không kích vào Beirut. Tổng thống Donald Trump đã công khai chỉ trích chiến dịch này, nói rằng "lẽ ra nó không nên xảy ra" khi một thỏa thuận đã ở rất gần tầm tay . Trong một cuộc trò chuyện riêng với trang tin Axios, ông còn được cho là đã đổ lỗi cho Israel vì đã trì hoãn việc ký kết thỏa thuận . Diễn biến này nối tiếp những căng thẳng trước đó, bao gồm các cuộc điện đàm căng thẳng giữa ông Trump và ông Netanyahu, khi nhà lãnh đạo Mỹ được cho là đã "khá bực mình" vì chiến dịch của Israel ở Lebanon đang cản trở các cuộc đàm phán hòa bình với Iran .

Để thỏa thuận Mỹ-Iran có hiệu lực đầy đủ, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh rằng Israel phải dừng các hoạt động quân sự của mình ở Lebanon . Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng đưa ra tuyên bố rằng thỏa thuận này đòi hỏi phải chấm dứt ngay lập tức mọi hành động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon, nơi Israel được cho là đang chiếm đóng gần một phần năm lãnh thổ .

Tình hình hiện tại được các chuyên gia đánh giá như một khoảnh khắc vô cùng mong manh. Thỏa thuận tạm thời này đang phải đối mặt với một thách thức tồn vong ngay lập tức, và liệu nó có thể tồn tại trước sự phản đối công khai từ phía Israel hay không vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ . Nếu các chiến dịch của Israel không dừng lại, cả một khuôn khổ rộng lớn hơn được thiết kế để kết thúc cuộc chiến Mỹ-Iran và ổn định một tuyến giao thương toàn cầu trọng yếu có nguy cơ sụp đổ trước cả khi nó được chính thức đặt bút ký.

---

Lưu ý: Các nguồn tin được cung cấp không bao gồm một bài viết cụ thể nào từ Axios chứa tất cả các chi tiết trong câu hỏi của người dùng. Các sự kiện nêu trên được xác thực chéo bởi nhiều báo cáo ngày 15 tháng 6 về thỏa thuận Mỹ-Iran và lập trường đã nêu của Israel. Thông tin cụ thể rằng Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ là đồng trung gian hòa giải không được hỗ trợ độc lập trong các tài liệu có sẵn, vốn nhất quán xác định Pakistan là nhà trung gian chính.