Apple bị kiện 2 tỷ bảng Anh tại Anh vì cách triển khai App Tracking Transparency

Apple đang phải đối mặt với một vụ kiện tập thể đề xuất trị giá 2 tỷ bảng Anh tại London liên quan đến cách hãng triển khai App Tracking Transparency (ATT) — khung quyền riêng tư được giới thiệu từ năm 2021. Vụ việc không phản đối việc người dùng có quyền kiểm soát dữ liệu; điểm tranh chấp là cáo buộc Apple đối xử không ngang bằng giữa nhà phát triển ứng dụng bên thứ ba và các dịch vụ của chính Apple. Đây mới là yêu cầu khởi kiện, chưa phải kết luận Apple vi phạm pháp luật. 1

Đơn kiện tại Anh cáo buộc điều gì?

Ngày 3/9/2026, ATT Collective Action Limited đã nộp đơn lên Competition Appeal Tribunal (CAT) ở London — tòa chuyên xử các vụ cạnh tranh của Anh — thay mặt cho hàng nghìn nhà phát triển ứng dụng tại nước này. Giám đốc của tổ chức là Ann Pope, cựu Senior Director for Antitrust tại Cơ quan Cạnh tranh và Thị trường Anh (CMA); hãng luật Hausfeld đại diện cho nhóm nguyên đơn. 14

ATT yêu cầu các ứng dụng muốn theo dõi hoạt động của người dùng trên ứng dụng hoặc website của những công ty khác nhằm phục vụ quảng cáo phải hiện lời nhắc xin phép do Apple kiểm soát. Các nhà phát triển cho rằng Apple buộc bên thứ ba phải đáp ứng các điều kiện đồng ý nghiêm ngặt hoặc bổ sung, trong khi cách áp dụng với dịch vụ của Apple lại nhẹ hơn. 14

Theo lập luận của nguyên đơn, khác biệt này làm giảm khả năng thu thập và sử dụng dữ liệu quảng cáo của các nhà phát triển bên thứ ba, gây thiệt hại cho mô hình ứng dụng sống nhờ quảng cáo và khiến việc thu hút người dùng trở nên khó khăn hoặc tốn kém hơn. Họ cho rằng cơ chế đó đem lại lợi thế không công bằng cho hoạt động quảng cáo của Apple. Đây là các cáo buộc mà Apple có quyền bác bỏ và CAT chưa đưa ra phán quyết. 14

Trọng tâm là vấn đề “xin đồng ý hai lần”

Câu hỏi về cạnh tranh không đơn thuần là ATT có hạn chế theo dõi hay không. Vấn đề là liệu Apple, với vai trò vận hành iOS, có thể buộc các nhà phát hành ứng dụng bên thứ ba vượt qua thêm một bước xin phép do Apple thiết kế, trong khi các dịch vụ của chính hãng lại chịu cơ chế khác hay không.

ATT quy định điều kiện để nhà phát hành ứng dụng sử dụng dữ liệu xuyên ứng dụng và xuyên công ty cho mục đích quảng cáo trên iPhone, iPad. Cơ quan cạnh tranh Đức cho biết nhà cung cấp bên thứ ba phải xin thêm sự đồng ý của người dùng để tiếp cận một số dữ liệu phục vụ quảng cáo, còn các yêu cầu chặt chẽ này không áp dụng cho Apple. 21

Về mặt thực tế, khi người dùng từ chối cho phép, ứng dụng có thể bị hạn chế tiếp cận dữ liệu thường được dùng cho quảng cáo nhắm mục tiêu. Đơn kiện tại Anh lập luận rằng chính thiết kế và sự bất đối xứng của quy trình xin đồng ý — chứ không phải nguyên tắc bảo vệ quyền riêng tư — đã tạo ra tác hại cạnh tranh. 14

Apple bảo vệ chính sách ra sao?

Apple khẳng định ATT là tính năng bảo vệ quyền riêng tư, nhằm trao cho người dùng lựa chọn rõ ràng về việc ứng dụng có được theo dõi hoạt động của họ trên các ứng dụng và website khác hay không. 1

Hãng cũng duy trì quan điểm rằng khung này tuân thủ luật cạnh tranh. Tại Đức, Apple đồng ý điều chỉnh câu chữ và định dạng của các lời nhắc, song cho biết lời nhắc ATT hiện hành vốn rõ ràng, dễ hiểu và hiệu quả trong việc giữ quyền kiểm soát dữ liệu cho người dùng. 2047

Vì thế, điểm đối đầu cốt lõi của vụ việc rất rõ: bên nguyên cho rằng cách triển khai mang tính phân biệt đối xử; Apple cho rằng đây là biện pháp bảo vệ quyền riêng tư có cơ sở chính đáng.

Vì sao diễn biến tại Đức đáng chú ý?

Vụ kiện ở Anh diễn ra sau một thủ tục cạnh tranh quan trọng tại Đức liên quan đến ATT. Tháng 8/2026, Cơ quan Chống độc quyền Liên bang Đức (Bundeskartellamt) kết thúc điều tra sau khi Apple đưa ra các cam kết và các cam kết này được tuyên là có tính ràng buộc. Cơ quan này phản đối sự khác biệt trong thiết kế yêu cầu xin đồng ý đối với dịch vụ của Apple và ứng dụng bên thứ ba. 20

Bundeskartellamt cho biết họ đã xem xét nghi vấn rằng các quy định của Apple có thể ưu ái dịch vụ của Apple hoặc cản trở doanh nghiệp khác. Cơ quan này cũng ghi nhận Apple cho rằng các quy tắc của mình phù hợp với luật cạnh tranh. 2021

Kết quả tại Đức không quyết định việc Apple có phải bồi thường trong vụ kiện ở Anh hay không. Tuy vậy, nó là bối cảnh pháp lý đáng chú ý vì xoay quanh câu hỏi tương tự: kiến trúc xin đồng ý có đối xử công bằng về cạnh tranh giữa Apple và nhà phát triển bên thứ ba hay không.

ATT đang bị xem xét trên khắp châu Âu

ATT đã thu hút sự chú ý của cơ quan cạnh tranh ngoài nước Đức. Tháng 3/2025, cơ quan cạnh tranh Pháp phạt Apple 150 triệu euro vì cách triển khai ATT, cho rằng biện pháp này không cần thiết cũng không tương xứng với mục tiêu bảo vệ dữ liệu mà Apple nêu ra, đồng thời gây bất lợi cho các nhà phát hành bên thứ ba. Apple nói họ thất vọng với quyết định này. 55

Ý, Ba Lan và Romania cũng được xác định là những nơi ATT đã bị giám sát hoặc điều tra về cạnh tranh. 4552 Các diễn biến cho thấy cơ quan quản lý châu Âu đang xem xét cùng một mâu thuẫn từ nhiều góc độ: một cơ chế bảo vệ quyền riêng tư có thể có lợi cho người dùng, nhưng cách thiết kế của nó vẫn có thể phát sinh lo ngại về cạnh tranh nếu được áp dụng thiếu đồng đều.

Điều gì xảy ra tiếp theo?

Vụ kiện tập thể tại Anh đòi bồi thường cho thiệt hại bị cáo buộc đối với các nhà phát triển, nhưng đang ở giai đoạn đầu. CAT sẽ phải xem xét cơ sở pháp lý và chứng cứ của đơn kiện trước khi có thể có bất kỳ khoản bồi thường nào.

Câu hỏi then chốt là liệu cách Apple triển khai ATT có đặt gánh nặng không tương xứng lên các nhà phát hành bên thứ ba, đồng thời giữ lại lợi thế cho hệ sinh thái quảng cáo của Apple hay không. Lập luận bảo vệ quyền riêng tư của Apple, các khác biệt bị cáo buộc trong thiết kế xin đồng ý và tác động kinh tế đối với nhà phát triển sẽ là những yếu tố trung tâm của đánh giá này. 120