SoftBank tìm khoản vay 10 tỷ USD thứ hai dựa trên cổ phần OpenAI

SoftBank được cho là đang tìm khoản vay trị giá 10 tỷ USD thứ hai, dùng cổ phần tại OpenAI làm tài sản bảo đảm. Khoản vay kỳ hạn hai năm có thể có mức lãi suất khoảng 275 điểm cơ bản trên SOFR — lãi suất tham chiếu qua đêm phổ biến trên thị trường USD — với Mizuho Bank giữ vai trò ngân hàng thu xếp chính và quản lý sổ lệnh. Vì các bên vẫn đang thảo luận, đây mới là một phương án tái cấp vốn tiềm năng, chưa phải khoản vay đã hoàn tất. 1

Động thái này nằm trong kế hoạch thay thế hoặc kéo dài khoản vay cầu không có tài sản bảo đảm trị giá 40 tỷ USD của SoftBank, dự kiến đáo hạn vào tháng 3/2027. Khoản vay cầu được thu xếp để hỗ trợ khoản đầu tư bổ sung của SoftBank vào OpenAI cũng như các mục đích chung của tập đoàn. 34

Khoản vay thứ hai sẽ giải quyết điều gì?

Nếu được hoàn tất, khoản vay mới sẽ chuyển một phần nguồn vốn ngắn hạn từ khoản vay cầu sang một khoản vay riêng có kỳ hạn hai năm, được bảo đảm bằng cổ phần OpenAI. Về thực tế, SoftBank sẽ có thêm thời gian để đáp ứng các cam kết tài chính với OpenAI và giảm số tiền phải trả hoặc tái cấp vốn cùng lúc khi khoản vay cầu đến hạn.

Mức giá được đề xuất — SOFR cộng khoảng 275 điểm cơ bản — cho thấy đây là khoản vay lãi suất thả nổi, tức chi phí vay sẽ biến động theo lãi suất tham chiếu. Mức chênh lệch cuối cùng, danh mục tài sản thế chấp, các điều khoản ràng buộc và nhóm bên cho vay vẫn có thể thay đổi trước khi giao dịch được ký kết. 1

Vì sao tốc độ huy động vốn đáng chú ý?

SoftBank đã hoàn tất khoản vay ký quỹ 10 tỷ USD đầu tiên, được bảo đảm bằng cổ phần OpenAI, vào ngày 6/8. Khoản vay này cũng có kỳ hạn hai năm và được thu xếp bởi một nhóm tổ chức gồm Goldman Sachs, JPMorgan, Mizuho Securities USA, Apollo Global Funding và Sumitomo Mitsui Banking. 2

Đề nghị huy động khoản vay thứ hai xuất hiện chỉ 22 ngày sau đó. Khoảng thời gian ngắn này cho thấy quy mô cũng như tính cấp bách trong nhu cầu vốn của SoftBank: theo nguồn tin mô tả khoản vay được đề xuất, tập đoàn dự kiến đầu tư gần 65 tỷ USD vào OpenAI vào tháng 10. 1

Tuy nhiên, việc liên tục vay dựa trên cùng một công ty tư nhân cũng làm rủi ro tài sản thế chấp và rủi ro định giá tập trung hơn. Các khoản vay có thể mang lại thanh khoản trong ngắn hạn, nhưng không loại bỏ rủi ro nền tảng.

SoftBank đang xây dựng một gói tái cấp vốn nhiều lớp

Khoản vay 10 tỷ USD thứ hai chỉ là một trong những nguồn tiền có thể được sử dụng để trả nợ. SoftBank cũng đang thảo luận với các ngân hàng đầu tư về khả năng phát hành trái phiếu quốc tế trị giá 10–20 tỷ USD nhằm tái cấp vốn cho các khoản nợ liên quan đến OpenAI. Trái phiếu có thể được phát hành bằng USD hoặc euro, nhưng quy mô, thời điểm và cấu trúc vẫn chưa được quyết định. 919

Bên cạnh đó, các báo cáo cho biết SoftBank đang lên kế hoạch phát hành đợt trái phiếu bán lẻ kỷ lục trị giá 1 nghìn tỷ yên tại Nhật Bản. Nếu cùng được triển khai, khoản vay ký quỹ, trái phiếu quốc tế và trái phiếu bán lẻ trong nước sẽ tạo cho SoftBank nhiều kênh huy động vốn, thay vì chỉ phụ thuộc vào một phương án duy nhất để thay thế khoản vay cầu. 23

Việc đa dạng hóa có thể giúp SoftBank dễ xử lý hơn thời điểm đáo hạn vào tháng 3/2027. Dù vậy, không phương án nào tự nó giải quyết được câu hỏi cốt lõi: các ngân hàng và nhà đầu tư trái phiếu sẵn sàng cho SoftBank vay bao nhiêu dựa trên một khoản đầu tư lớn, tập trung vào OpenAI — một công ty vẫn được định giá trên thị trường tư nhân.

Vì sao bên cho vay thận trọng với cổ phần OpenAI?

OpenAI chưa niêm yết, nên cổ phần của công ty không có giá thị trường được công bố liên tục và cũng không thể mua bán nhanh như cổ phiếu niêm yết. Các cuộc đàm phán trước đây về khoản vay thế chấp bằng cổ phần OpenAI được cho là từng đình trệ vì bên cho vay gặp khó khăn trong việc định giá cổ phần công ty tư nhân. Sau đó, SoftBank được cho là đã đưa ra bảo lãnh doanh nghiệp trong trường hợp giá trị tài sản thế chấp không đủ, qua đó tạo thêm quyền truy đòi đối với chính SoftBank ngoài số cổ phần được cầm cố. 18

Cấu trúc này chuyển một phần rủi ro trở lại SoftBank. Nếu giá trị được gán cho cổ phần OpenAI giảm, tập đoàn có thể phải bổ sung tiền mặt làm tài sản bảo đảm hoặc trả nợ trước hạn theo các điều khoản được đưa tin của khoản vay đầu tiên. 5

Điều đó tạo ra khả năng xuất hiện chênh lệch thanh khoản: SoftBank có thể bị yêu cầu bổ sung tiền đúng vào thời điểm giá trị tài sản thế chấp đang chịu sức ép. Một đợt niêm yết OpenAI trong tương lai có thể tạo ra mức giá cổ phiếu minh bạch và khả năng giao dịch tốt hơn. Nhưng cho đến khi điều đó xảy ra, bên cho vay vẫn phải dựa vào định giá từ các vòng gọi vốn tư nhân, mức chiết khấu an toàn, các điều khoản bảo vệ trong hợp đồng và năng lực tín dụng của SoftBank.

Áp lực từ xếp hạng tín nhiệm

Xếp hạng tổ chức phát hành dài hạn của SoftBank được báo cáo ở mức BB+, thấp hơn ngưỡng đầu tư. Sau cam kết đầu tư bổ sung vào OpenAI, S&P từng điều chỉnh triển vọng của SoftBank xuống mức tiêu cực, với lý do lo ngại thanh khoản tài sản, chất lượng danh mục đầu tư và năng lực tài chính của tập đoàn có thể suy giảm. 27

Các thông tin sau đó cho biết S&P đã đưa triển vọng trở lại mức ổn định trong khi vẫn giữ xếp hạng BB+. Vì vậy, không nên mô tả triển vọng của SoftBank là luôn ở mức tiêu cực trong suốt giai đoạn này. Vấn đề dai dẳng nằm ở bản thân mức xếp hạng BB+ và sự tập trung của bảng cân đối kế toán vào các khoản đầu tư công nghệ lớn, chứ không chỉ ở hướng thay đổi triển vọng tại một thời điểm cụ thể. 2829

Xếp hạng dưới ngưỡng đầu tư có thể khiến chi phí tái cấp vốn cao hơn hoặc thu hẹp nhóm ngân hàng và nhà đầu tư trái phiếu sẵn sàng cung cấp vốn. Đây là điểm đáng lưu ý khi SoftBank vừa phải tái cấp vốn cho khoản vay cầu quy mô rất lớn, vừa tiếp tục rót tiền vào OpenAI và quản lý các khoản vay khác được bảo đảm bằng tài sản.

Những diễn biến cần theo dõi

Các mốc quan trọng sắp tới gồm việc khoản vay 10 tỷ USD thứ hai có được ký chính thức hay không, đợt phát hành trái phiếu quốc tế có thực sự ra thị trường hay không và các nhà đầu tư yêu cầu những điều kiện nào. Mức lãi suất cuối cùng cùng gói điều khoản ràng buộc sẽ cho thấy bên cho vay đang đánh giá rủi ro cổ phần OpenAI — một tài sản tư nhân — ra sao.

Chiến lược của SoftBank vì thế không chỉ là đi vay thêm. Tập đoàn đang cố gắng xếp chồng nhiều công cụ — tài trợ ký quỹ, trái phiếu doanh nghiệp, nợ bán lẻ và khả năng bán hoặc tiền tệ hóa tài sản — quanh một trong những khoản đầu tư vào công ty tư nhân lớn nhất của mình.

Cách làm này có thể giúp kéo dài thời hạn nợ và phân tán nguồn vốn. Nhưng rủi ro trung tâm vẫn không thay đổi: cổ phần OpenAI có thể có giá trị rất lớn trên giấy tờ, trong khi vẫn khó định giá và khó bán nhanh khi các chủ nợ cần được bảo vệ.