CEO Nvidia lên tiếng: Từ chiếu trên 95% đến số 0, đế chế chip AI ở Trung Quốc sụp đổ thế nào

Giám đốc điều hành Nvidia, Jensen Huang, đã leo thang giọng điệu chỉ trích các lệnh kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn của Mỹ, thẳng thừng gọi chính sách này là một thất bại phản tác dụng, vô tình phá hủy sự thống trị của công ty ông tại Trung Quốc. Trong một loạt các tuyên bố công khai ngày càng cấp bách và các cuộc gặp với quan chức cấp cao Mỹ, Huang đã vẽ ra một bức tranh đảo chiều đầy nghiệt ngã: thị phần chip tăng tốc AI của Nvidia tại Trung Quốc đã sụp đổ từ hơn 90% xuống con số không tròn trĩnh, trong khi đối thủ bản địa Huawei nhanh chóng lấp đầy khoảng trống. Lập luận của Huang giờ đây không chỉ còn là lợi nhuận của Nvidia; đó là một lời cảnh báo địa chính trị rằng sự cô lập đang tạo ra một hệ sinh thái AI Trung Quốc song song, có thể sớm vượt mặt đối tác Mỹ.

Sự thất bại của các lệnh kiểm soát xuất khẩu Mỹ

Huang không hề úp mở trong đánh giá của mình về các chính sách bắt đầu từ thời chính quyền Biden và tiếp tục dưới thời Tổng thống Trump. Ông đã nhiều lần gọi các hạn chế xuất khẩu này là "một thất bại", khẳng định rằng những giả định cơ bản đằng sau Quy tắc Khuếch tán AI là "sai lầm về cơ bản" . Phê phán cốt lõi của ông rất đơn giản: các biện pháp kiểm soát không ngăn được Trung Quốc phát triển AI; chúng chỉ đơn thuần chuyển hướng chi tiêu khổng lồ của Bắc Kinh sang các giải pháp thay thế nội địa .

Những con số biết nói đã kể một câu chuyện tàn khốc. Huang lưu ý rằng các hạn chế ban đầu đã cắt giảm thị phần của Nvidia tại Trung Quốc từ 95% xuống còn 50%, nhưng đợt siết chặt sau đó, bao gồm yêu cầu cấp phép cho con chip H20 vốn tuân thủ quy định trước đó, đã đẩy công ty hoàn toàn ra khỏi thị trường . "Tại Trung Quốc, chúng tôi giờ đã tụt xuống mức 0," Huang tuyên bố thẳng thắn trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 5 năm 2026 . Các hồ sơ tài chính sau đó của Nvidia xác nhận công ty "gần như bị loại khỏi cuộc chơi trong thị trường điện toán trung tâm dữ liệu của Trung Quốc" và đã ngừng đưa quốc gia này vào các dự báo tài chính của mình .

Cơ hội 12 tỷ đô cho Huawei

Khoảng trống mà Nvidia để lại đang được Huawei nhanh chóng lấp đầy, và Huang đã công khai thừa nhận đây chính là bên hưởng lợi chính từ chính sách của Mỹ. Ông nói với CNBC rằng Nvidia đã "phần lớn nhường lại" thị trường chip AI Trung Quốc cho Huawei, và đối thủ này hiện đang trải qua những năm tháng kỷ lục .

Bộ xử lý AI chủ lực của Huawei, Ascend 950PR, đạt hiệu năng khoảng 2 PFLOPs và được dự đoán sẽ chiếm khoảng 60% thị trường chip AI Trung Quốc vào cuối năm 2026 . Mức tiền cược tài chính là khổng lồ: Huawei được cho là đang đặt mục tiêu doanh thu 12 tỷ USD từ chip AI cho năm 2026, một kết quả trực tiếp từ sự dịch chuyển bắt buộc của thị trường Trung Quốc . Hệ quả chiến lược là sự chuyển đổi nhanh chóng từ hệ sinh thái phần mềm CUDA của Nvidia sang nền tảng CANN độc quyền của Huawei, một cuộc di cư đe dọa tách rời hoàn toàn chồng phần mềm AI của Trung Quốc khỏi phần cứng Mỹ .

'Kết cục tồi tệ' của một hệ sinh thái bị phân tách

Cảnh báo sâu sắc nhất của Huang được dành cho những hệ lụy trong tương lai của sự chia rẽ này. Trên Podcast Dwarkesh, ông gọi kịch bản các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc tối ưu hóa mô hình của họ cho chip Huawei là "một kết cục tồi tệ" đối với Hoa Kỳ. Mối quan tâm cụ thể của ông nhắm vào DeepSeek, startup AI có ảnh hưởng của Trung Quốc, khi họ đang chuẩn bị ra mắt mô hình V4 trên phần cứng Ascend 950PR của Huawei .

Huang lập luận rằng sự dịch chuyển này sẽ cho phép Trung Quốc – với nguồn năng lượng "dồi dào" và đội ngũ nhà nghiên cứu đông đảo – phát triển một tiêu chuẩn AI tối cao và độc lập của riêng mình. Ông cảnh báo khi "AI lan tỏa ra phần còn lại của thế giới" với các tiêu chuẩn Trung Quốc, Mỹ có nguy cơ đánh mất lợi thế công nghệ . Huang đã rất thẳng thắn về quỹ đạo này, tuyên bố rằng "Trung Quốc không hề ở phía sau" và đang ở trong "khoảng cách có thể tấn công" để chiếm vị trí dẫn đầu toàn cầu về AI .

Chiến lược Trung Quốc của Nvidia: Chưa từ bỏ cuộc chơi

Dù thị trường sụp đổ và khoản xóa sổ hàng tồn kho khổng lồ 5,5 tỷ USD cho các chip H20 bị chặn, Huang không hề lùi bước. Chiến lược của ông tập trung vào vận động chính sách ráo riết cho một cách tiếp cận linh hoạt hơn . Ông đã gặp riêng Tổng thống Donald Trump và các Thượng nghị sĩ Cộng hòa để vận động cho các chính sách AI liên bang cho phép ít nhất là bán hạn chế chip tiên tiến cho Trung Quốc . Huang lập luận rằng Nvidia không nên bị ép buộc phải "hạ cấp" chip của mình để xuất khẩu, vì những giới hạn như vậy rõ ràng đã không cản trở được sự phát triển AI của Trung Quốc .

Trước công chúng, Huang tiếp tục để ngỏ cánh cửa quay trở lại. Vào tháng 7 năm 2025, ông đã đến Bắc Kinh và tái khẳng định Nvidia sẽ không từ bỏ thị trường bán dẫn lớn nhất thế giới . Đến tháng 5 năm 2026, ông phát tín hiệu thị trường có thể mở cửa trở lại, cho rằng việc xuất khẩu hạn chế dòng chip H200 có thể khả thi nếu các hạn chế được nới lỏng, dù ông thừa nhận chính phủ Trung Quốc phải là bên quyết định mức độ mở cửa thị trường của họ . Việc Huang liên tục thúc đẩy một "cách tiếp cận linh hoạt thay vì được ăn cả ngã về không" nhấn mạnh niềm tin của ông rằng hợp tác là con đường duy nhất để duy trì năng lực cạnh tranh và tầm ảnh hưởng của Mỹ .