Meta Đệ Đơn Yêu Cầu Xử Phạt NSO Group: 'Trận Chiến Pháp Lý' Phần Mềm Gián Điệp Bước Sang Hồi Mới

Vào ngày 8 tháng 6 năm 2026, gã khổng lồ công nghệ Meta đã chính thức đệ đơn yêu cầu tòa án liên bang Mỹ xử phạt công ty phần mềm gián điệp Israel NSO Group vì tội "vi phạm lệnh cấm của tòa án". Cáo buộc này được đưa ra chỉ một năm sau khi một tòa án tương tự ban hành lệnh cấm vĩnh viễn, không cho phép NSO "từng tiếp cận hoặc cố gắng tiếp cận" nền tảng WhatsApp hay người dùng của họ một lần nào nữa . Đây là chương mới nhất trong cuộc chiến pháp lý kéo dài sáu năm, bắt đầu từ năm 2019 khi WhatsApp lần đầu kiện NSO vì đã khai thác lỗ hổng để cài phần mềm gián điệp Pegasus vào điện thoại của khoảng 1.400 người dùng, bao gồm các nhà báo, nhà hoạt động nhân quyền và người bất đồng chính kiến .

Những vi phạm bị phát hiện

Cuộc điều tra của WhatsApp đã chỉ ra hai hành vi vi phạm rõ ràng đối với phán quyết của tòa:

• Chiến dịch lừa đảo tinh vi (spear-phishing): Những kẻ tấn công có liên hệ với NSO đã cố gắng lừa người dùng nhấp vào các liên kết độc hại, chuyển hướng họ đến các trang web bên ngoài tầm kiểm soát của WhatsApp. Các chiến dịch này "mô phỏng gần như y hệt" chiến thuật tấn công "1-click phishing" mà NSO đã sử dụng trong quá khứ để triển khai Pegasus .
• Tạo tài khoản thử nghiệm trái phép: Meta cũng đã bắt quả tang NSO tạo các tài khoản và nhóm thử nghiệm trên WhatsApp để kiểm tra các sản phẩm giám sát của mình. Meta khẳng định đây là hành vi vi phạm trực tiếp lệnh cấm vĩnh viễn .

Những hành động này cho thấy một sự thách thức trắng trợn đối với lệnh cấm tưởng chừng như cuối cùng đã chấm dứt mọi hoạt động của NSO trên WhatsApp .

Bước ngoặt pháp lý: Từ phán quyết lịch sử đến yêu cầu xử phạt

Vụ kiện giữa WhatsApp và NSO Group là một trong những vụ kiện mang tính biểu tượng nhất về an ninh mạng toàn cầu. Dưới đây là các mốc thời gian quan trọng:

• Tháng 10/2019: WhatsApp đệ đơn kiện lên Tòa án Quận Bắc California, cáo buộc NSO vi phạm Đạo luật Lừa đảo và Lạm dụng Máy tính (CFAA) của Mỹ và luật chống tin tặc của bang California .
• Tháng 12/2024: Thẩm phán Phyllis Hamilton ra phán quyết tóm tắt, khẳng định NSO phải chịu trách nhiệm pháp lý về hành vi tấn công, vi phạm luật chống tin tặc của cả liên bang và tiểu bang .
• Tháng 5/2025: Bồi thẩm đoàn liên bang ra lệnh cho NSO phải bồi thường khoảng 168 triệu USD – trong đó bao gồm 167,25 triệu USD tiền phạt và 444.719 USD tiền bồi thường thiệt hại – đồng thời ban hành lệnh cấm vĩnh viễn. Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) ca ngợi đây là một "chiến thắng vang dội", còn Meta thì gọi đó là "một biện pháp răn đe quan trọng đối với ngành công nghiệp độc hại này" .
• Tháng 6/2026: Meta đệ đơn yêu cầu xử phạt, với lập luận rằng NSO đã vi phạm chính lệnh cấm vừa được ban hành chỉ một năm trước đó bằng các cuộc tấn công mới .

Tại sao động thái lần này lại đặc biệt quan trọng?

Yêu cầu xử phạt tòa án (contempt motion) là một bước leo thang đáng kể về mặt pháp lý. Nó không bắt đầu lại từ đầu như một vụ kiện mới. Thay vào đó, nó yêu cầu chính tòa án đã ban hành lệnh cấm thực thi lệnh đó bằng các biện pháp trừng phạt. Nếu được chấp thuận, NSO có thể phải đối mặt với các khoản tiền phạt nặng, bị tịch thu tài sản hoặc các hình phạt cưỡng chế khác .

Về mặt chiến lược, động thái này báo hiệu rằng Meta đang theo đuổi chính sách "không khoan nhượng" trong việc thực thi pháp luật. Thay vì chờ đợi để xây dựng một vụ kiện mới kéo dài nhiều năm, công ty đã hành động ngay lập tức – một cách tiếp cận có thể định hình lại cách các nền tảng công nghệ đối phó với những kẻ tái phạm trong ngành công nghiệp giám sát.

Bức tranh toàn cảnh về mối đe dọa từ phần mềm gián điệp

NSO Group từ lâu đã bị chính phủ Mỹ đưa vào "danh sách đen" vì các hoạt động "đi ngược lại lợi ích an ninh quốc gia hoặc chính sách đối ngoại" của Washington . Bất chấp sự chỉ định này và phán quyết năm 2025, việc công ty này tiếp tục có các hoạt động chống lại WhatsApp cho thấy một thực tế đáng lo ngại: chỉ riêng những chiến thắng pháp lý là chưa đủ để ngăn chặn ngành công nghiệp phần mềm gián điệp thương mại.

Nỗ lực thực thi pháp luật của Meta là một phần của cuộc trấn áp rộng lớn hơn trên các nền tảng. Đầu năm 2025, WhatsApp đã cảnh báo khoảng 90 nhà báo và thành viên xã hội dân sự về một chiến dịch tấn công zero-click riêng biệt có liên quan đến một công ty phần mềm gián điệp khác của Israel là Paragon Solutions . Chiến dịch đó, bị WhatsApp ngăn chặn vào tháng 12 năm 2024, được cho là đã sử dụng các tệp PDF độc hại được gửi trong các cuộc trò chuyện nhóm để xâm nhập thiết bị mà không cần bất kỳ sự tương tác nào từ phía người dùng.

Xét một cách tổng thể, những vụ việc này cho thấy một ngành công nghiệp không hề bị ngăn cản bởi một phán quyết mang tính bước ngoặt. Yêu cầu xử phạt lần này là tuyên bố rõ ràng nhất từ trước đến nay của Meta rằng họ sẽ sử dụng mọi công cụ pháp lý sẵn có – không chỉ để giành tiền bồi thường, mà còn để thực thi các hạn chế vĩnh viễn mà tòa án đã áp đặt đối với các nhà cung cấp phần mềm gián điệp .