Venice hủy họp báo ban giám khảo 2026: Vì sao quyết định này gây tranh luận về Gaza và Palestine?

Liên hoan phim quốc tế Venice đã hủy — hay theo cách diễn đạt của ban tổ chức là “có lẽ sẽ không” tổ chức — buổi họp báo khai mạc truyền thống của ban giám khảo chính. Trả lời Variety, ban tổ chức nói nguyên nhân là xung đột lịch trình và cho biết sẽ thay thế bằng một buổi tiệc chào mừng dành cho các nhà báo. 21 Deadline xem đây là sự phá lệ đáng chú ý so với thông lệ của liên hoan, đồng thời cho biết Venice phủ nhận quyết định này liên quan đến các cân nhắc chính trị. 45

Quyết định lập tức thu hút chú ý vì được đưa ra ngay sau lời kêu gọi mới từ Venice4Palestine, yêu cầu Liên hoan phim Venice và tổ chức chủ quản là Biennale di Venezia có hành động cụ thể ủng hộ Palestine. Bằng chứng hiện có xác nhận sự trùng hợp về thời điểm và hai cách giải thích đối lập, nhưng chưa cho thấy mối quan hệ nhân quả giữa tranh luận về Gaza và việc hủy buổi họp báo.

Venice đã giải thích thế nào?

Lý do chính thức của liên hoan là vấn đề hậu cần: lịch trình của buổi xuất hiện trước báo chí của ban giám khảo bị xung đột. Theo thông tin Venice cung cấp cho Variety, sự kiện này sẽ được thay bằng một buổi tiệc chào đón giới báo chí. 21

Ban tổ chức chưa công khai chi tiết về xung đột lịch trình nói trên. Trong khi đó, Deadline cho biết Venice phủ nhận việc các câu hỏi về Israel và Gaza đã tác động đến quyết định. 45 Vì vậy, kết luận thận trọng nhất hiện nay là: họp báo sẽ không diễn ra như kế hoạch, Venice quy nguyên nhân cho lịch trình, còn động cơ chính trị vẫn chưa được chứng minh.

Vì sao thời điểm này gây hoài nghi?

Thông tin về thay đổi được đưa ra không lâu sau khi Venice4Palestine công bố thư ngỏ mang tên “Yet Gaza Continues to Burn” (tạm dịch: “Gaza vẫn tiếp tục chìm trong lửa”). Thư có hơn 200 người ký tên, trong đó có Annie Ernaux, Roger Waters, Isabel Coixet, Matteo Garrone, Guy Pearce và Alia Shawkat. Nhóm kêu gọi Venice và Biennale di Venezia có hành động cụ thể vì Palestine, bao gồm việc treo cờ Palestine trong thời gian diễn ra liên hoan. 171834

Theo thông lệ, họp báo của ban giám khảo là một trong những dịp tập trung nhất để phóng viên đặt câu hỏi cho các thành viên ban giám khảo và lãnh đạo liên hoan về cuộc chiến ở Gaza, chính sách của sự kiện cũng như trách nhiệm của một thiết chế văn hóa. Việc loại bỏ sự kiện này vì thế làm thay đổi không gian đối thoại, ngay cả trong trường hợp lời giải thích về lịch trình là chính xác.

Đây là ranh giới quan trọng giữa bằng chứng và suy đoán: chuỗi sự kiện khiến quyết định trở nên nhạy cảm về chính trị, nhưng chưa chứng minh Venice hủy họp báo nhằm né tránh các câu hỏi chính trị.

Venice4Palestine đang yêu cầu điều gì?

Lời kêu gọi năm 2026 không chỉ đề nghị Venice chiếu các bộ phim Palestine. Nhóm yêu cầu Biennale, liên hoan phim và rộng hơn là ngành công nghiệp nghe nhìn công khai thể hiện lập trường ủng hộ Palestine. Theo hãng tin Associated Press, một yêu cầu cụ thể là chấm dứt hợp tác với các thực thể ủng hộ chính phủ Israel và rút lời mời đối với các diễn viên Gerard Butler cùng Gal Gadot. 44

Các tường thuật khác về thư ngỏ nhấn mạnh yêu cầu treo cờ Palestine bên cạnh cờ của những quốc gia có phim trong danh sách chính thức. 34 Quan điểm của nhóm là việc đưa tác phẩm Palestine vào chương trình không đồng nghĩa với việc một tổ chức đã thể hiện lập trường chính thức về Gaza.

Tranh cãi nối dài từ những năm trước

Đây không phải lần đầu Venice vướng vào một cuộc tranh luận chính trị liên quan đến cuộc chiến Israel–Gaza.

Năm 2024, hơn 300 nhân vật trong ngành điện ảnh kêu gọi Venice không chiếu hai bộ phim Israel. Giám đốc liên hoan Alberto Barbera bác bỏ đề nghị, cho rằng các bộ phim này không chống Palestine và bảo vệ nguyên tắc lựa chọn tác phẩm dựa trên nghệ thuật. 36

Vấn đề quay trở lại vào năm 2025, khi Venice4Palestine thúc giục Venice và Biennale đưa ra lập trường công khai mạnh mẽ hơn về Gaza. Các nhà hoạt động cũng tổ chức biểu tình và những hoạt động khác xung quanh liên hoan. 4244

Vì vậy, tranh cãi năm 2026 là một phần của cuộc bất đồng rộng hơn về tính trung lập văn hóa. Venice tự xem mình là không gian dành cho lựa chọn nghệ thuật và tranh luận, thay vì một tổ chức đưa ra tuyên bố chính trị trực tiếp. Ngược lại, Venice4Palestine yêu cầu liên hoan thừa nhận những hệ quả chính trị từ các quyết định mang tính thể chế của mình. 42

Ban giám khảo cuộc thi chính năm 2026 gồm những ai?

Ban giám khảo cuộc thi Venezia 83 do Maggie Gyllenhaal làm chủ tịch. Các thành viên còn lại gồm đạo diễn Tunisia Kaouther Ben Hania, nhà soạn nhạc Anh Daniel Blumberg, học giả điện ảnh Italy Francesco Casetti, đạo diễn Pháp Xavier Giannoli, đạo diễn Afghanistan Shahrbanoo Sadat và nhà làm phim Hong Kong Johnnie To. 2

Theo quy chế của liên hoan, ban giám khảo quốc tế trao giải Sư tử vàng cùng các giải thưởng chính thức khác. 9 Đây là ban chấm giải, không phải cơ quan lựa chọn danh sách phim. Các nguồn được cung cấp cũng không có bằng chứng công khai nào cho thấy một thành viên ban giám khảo yêu cầu thay đổi hoặc hủy buổi họp báo.

Dù vậy, thành phần quốc tế của ban giám khảo vẫn liên quan đến tranh cãi. Một buổi xuất hiện công khai của những nhà làm phim và nhân vật văn hóa nổi tiếng có thể dễ dàng trở thành nơi báo chí đặt câu hỏi về Gaza, trách nhiệm nghệ thuật và phản ứng của liên hoan trước lời kêu gọi từ Venice4Palestine.

Những bộ phim Palestine và phim liên quan đến Gaza trong chương trình

Chương trình Venice 2026 có các tác phẩm Palestine và tác phẩm liên quan đến Gaza — một phần bối cảnh quan trọng của tranh luận:

• Al Mowaten Osama (Citizen Osama) của đạo diễn Ahmed Hassouna được ghi nhận là tác phẩm hợp tác sản xuất giữa Pháp và Palestine. 5
• Hiwar ma’ albahr (Conversation With the Sea) của Muayad Alayan là tác phẩm hợp tác giữa Palestine, Hà Lan, Saudi Arabia và Qatar, được chiếu trong hạng mục Venice Spotlight. 1
• NAZA của Yuval Abraham và Rachel Szor được bổ sung vào cuộc thi chính. Mô tả chính thức của Venice cho biết bộ phim được quay ban đêm từ các mái nhà ở Tel Aviv và xem xét những hệ thống đứng sau việc sát hại dân thường Palestine ở Gaza. 712

Những lựa chọn này cho thấy điện ảnh Palestine và các tác phẩm tập trung vào Gaza hiện diện trong chương trình năm 2026. Tuy nhiên, chúng không giải quyết yêu cầu riêng của Venice4Palestine về một tuyên bố thể chế rõ ràng hoặc hành động biểu tượng như treo cờ Palestine. Sự khác biệt giữa việc đại diện thông qua chương trình phim và việc công khai định vị chính trị chính là trọng tâm của tranh cãi.

Điều đã biết và điều vẫn chưa được chứng minh

Bức tranh đã được xác nhận hẹp hơn so với một số tiêu đề gây chú ý:

• Buổi họp báo truyền thống của ban giám khảo chính Venice sẽ không diễn ra như kế hoạch; liên hoan viện dẫn xung đột lịch trình và đề xuất một buổi tiệc chào mừng dành cho báo chí. 2145
• Quyết định được đưa ra ngay sau thư ngỏ của Venice4Palestine với hơn 200 người ký tên, trong đó có các yêu cầu về hành động cụ thể đối với Palestine. 1718
• Venice từng chịu sức ép liên quan đến Gaza và Palestine trong các kỳ liên hoan trước. 3642
• Chương trình năm 2026 có hai tác phẩm do Palestine hợp tác sản xuất và bộ phim tài liệu tập trung vào Gaza mang tên NAZA. 157
• Không có nguồn nào được cung cấp chứng minh áp lực chính trị đã khiến buổi họp báo bị hủy, ban giám khảo phản đối sự kiện, hoặc liên hoan có ý định ngăn các câu hỏi về Gaza.

Vì thế, ý nghĩa của việc hủy họp báo hiện nằm ở chỗ nó diễn ra đúng lúc tuyên bố trung lập chính trị của Venice đang bị soi xét gay gắt — chứ chưa phải là bằng chứng về một động cơ ẩn phía sau.