Mỹ điều tra Apex Logistics về các chuyến hàng máy chủ AI dùng chip Nvidia

Nhà chức trách Mỹ đang điều tra liệu Apex Logistics, công ty giao nhận vận tải có trụ sở tại Singapore, có giúp đưa các máy chủ AI sử dụng chip Nvidia tới Trung Quốc, vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ hay không. Các tin tức cho biết cuộc điều tra tập trung vào 47 chuyến hàng Apex xử lý trong năm 2024. Tuy nhiên, đây vẫn là một cuộc điều tra, không phải kết luận rằng công ty đã vi phạm pháp luật; thông tin hiện có cũng không xác nhận cả 47 chuyến hàng đều tới Trung Quốc.12

Tuyến vận chuyển nào đang bị xem xét?

Các máy chủ bị nhắc đến được cho là do Super Micro Computer sản xuất và có trang bị chip Nvidia. Nhà chức trách đang xem xét liệu những chuyến hàng do Apex xử lý có được chuyển hướng tới Trung Quốc bất chấp các hạn chế của Mỹ hay không.917

Theo các tường thuật, tuyến đường bị nghi vấn bắt đầu từ Đài Loan, đi tới Mỹ, rồi tiếp tục tới một điểm đến khác ở châu Á ngoài Trung Quốc trước khi tới Hong Kong. Hàng hóa có thể đã được đưa tiếp vào Trung Quốc đại lục. Đây là tuyến đường đang được điều tra, chưa phải thông tin đã được xác minh cho từng chuyến hàng.29

Các điều tra viên cũng được cho là đang xem xét cáo buộc hai cựu nhân viên Apex sử dụng mã vận chuyển khiến thiết bị được phân loại là không thuộc phạm vi kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Cáo buộc này chưa phải kết luận xác định trách nhiệm pháp lý của Apex hay các nhân viên liên quan.13

Apex và công ty mẹ nói gì?

Apex cho biết công ty biết phía Mỹ quan tâm đến một số ít chuyến hàng mình xử lý trong năm 2024 và đang hợp tác với nhà chức trách.2 Công ty mẹ tại Thụy Sĩ, Kuehne+Nagel, mô tả đây là một vụ việc riêng lẻ trong khuôn khổ cuộc điều tra rộng hơn của chính phủ Mỹ và cho biết Apex đang hợp tác. Kuehne+Nagel cũng nói rằng công ty mẹ chưa được nhà chức trách liên hệ.14

Mối liên hệ được đưa tin với Super Micro Computer là các lô hàng đang bị xem xét có thể gồm hệ thống máy chủ của hãng này, bên trong có chip Nvidia. Những thông tin được dẫn ở đây không xác lập rằng Super Micro đã có hành vi sai trái.917

Vì sao cuộc điều tra có thể tác động tới ngành logistics?

Vụ việc có thể dẫn tới lần đầu tiên Mỹ có biện pháp thực thi nhắm vào một công ty vận tải vì cáo buộc liên quan đến hoạt động buôn bán chất bán dẫn trái phép.417 Nếu nhà chức trách hành động, điều đó sẽ cho thấy việc thực thi kiểm soát xuất khẩu có thể mở rộng từ các nhà sản xuất công nghệ sang những đơn vị tham gia thu xếp vận chuyển hàng hóa. Đây là ý nghĩa tiềm tàng của vụ việc, không phải dự đoán về kết quả điều tra.

Kiểm soát xuất khẩu và những điểm còn bỏ ngỏ

Các nguồn tin mô tả cuộc điều tra là nghi vấn vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ liên quan đến các hệ thống AI tiên tiến được cho là hướng tới Trung Quốc.17 Tuyến đi qua nhiều điểm trung chuyển khiến nhà chức trách xem xét liệu hàng hóa thuộc diện kiểm soát có bị chuyển hướng hay không.

Thông tin hiện có không cho thấy vụ việc là một phần của sáng kiến dưới thời chính quyền Trump nhằm tập trung vào hành vi né thuế quan. Các nguồn được dẫn mô tả đây là cuộc điều tra về kiểm soát xuất khẩu.217

Riêng Singapore, Business Standard đưa tin nước này tuyên bố sẽ không dung thứ việc lãnh thổ của mình bị sử dụng để né kiểm soát xuất khẩu của các quốc gia khác. Đây là lập trường được đưa tin ở phạm vi rộng hơn, không phải tuyên bố đã được xác minh của Singapore về riêng cuộc điều tra Apex.21

Điểm cần phân biệt là những gì đang bị điều tra—các chuyến hàng, tuyến vận chuyển và cách phân loại hàng hóa—với những gì chưa được xác lập: Apex, công ty mẹ hay nhà sản xuất máy chủ có vi phạm pháp luật hay không.