Các báo cáo ngày 23/8/2026 cho thấy một bước phát triển đáng chú ý trong chiến dịch sử dụng drone tầm xa của Ukraine: các UAV dường như đã tiến tới tỉnh Arkhangelsk ở miền bắc nước Nga, cách biên giới Ukraine khoảng 1.900 km. Đây được mô tả là lần đầu tiên có bằng chứng công khai cho thấy drone Ukraine xuất hiện tại khu vực này.
6
8
Bằng chứng hiện có ủng hộ kết luận rằng đã xảy ra một vụ xâm nhập sâu, kéo theo phản ứng phòng không quanh khu vực sân bay vũ trụ Plesetsk. Tuy nhiên, chừng đó chưa đủ để khẳng định Plesetsk bị đánh trúng, bị hư hại hoặc chắc chắn là mục tiêu được lựa chọn.
Những gì bằng chứng hiện cho thấy
Nhiều dấu hiệu độc lập đang cùng hướng tới một sự việc có thật:
- Video được các nhà phân tích nguồn mở (OSINT) định vị cho thấy drone bay qua Kargopol theo hướng bắc. Kargopol cách Plesetsk khoảng 170 km, đặt các UAV trên một lộ trình hướng về khu vực sân bay vũ trụ.
1
- Khói được ghi nhận ở vùng lân cận Plesetsk. Điều này phù hợp với khả năng phòng không khai hỏa hoặc một sự cố khác, nhưng chỉ riêng khói không thể xác định nguyên nhân hay chứng minh một cơ sở đã bị đánh trúng.
1
9
- Nhà chức trách Nga phát cảnh báo drone tại tỉnh Arkhangelsk, kêu gọi người dân tìm nơi trú ẩn và tạm thời hạn chế Internet di động.
10
18
- Các hạn chế bay tạm thời, được một số báo cáo gọi là “Kế hoạch Thảm” (Carpet Plan), được áp dụng gần sân bay phục vụ khu vực Plesetsk.
7
- Chính quyền địa phương Nga mô tả đây là một cuộc tấn công drone quy mô lớn. Các nguồn tin Nga cũng tuyên bố đã tiêu diệt khoảng 40 UAV Ukraine và không có thương vong hay thiệt hại. Những con số này là tuyên bố chính thức của phía Nga, chưa phải đánh giá độc lập về thiệt hại trên thực địa.
8
13
Khi đặt cạnh nhau, các chi tiết trên khiến khả năng đã xảy ra một vụ việc liên quan tới drone tại khu vực này đáng tin hơn một tin đồn chỉ dựa trên một hình ảnh đơn lẻ. Nhưng cần phân biệt rõ: bằng chứng cho thấy drone tới vùng rộng hơn quanh Plesetsk không đồng nghĩa với việc chúng đã lọt vào khu phức hợp sân bay vũ trụ hoặc đánh trúng một cơ sở cụ thể.
Điều gì vẫn chưa được xác nhận?
Không có nguồn nào được cung cấp cho bài viết này đưa ra hình ảnh độc lập, có thể kiểm chứng, cho thấy thiệt hại bên trong tổ hợp Plesetsk. Ukraine cũng chưa có tuyên bố được xác nhận nào nêu Plesetsk là mục tiêu. Các báo cáo chủ yếu sử dụng những từ như “có thể”, “sơ bộ” và “nhiều khả năng”, cho thấy đây vẫn là một đánh giá chứ chưa phải kết luận đã được chứng minh.
9
11
12
Cách mô tả thận trọng nhất hiện nay là: một vụ drone Ukraine được báo cáo đã xâm nhập khu vực Plesetsk trong bối cảnh tỉnh Arkhangelsk hứng chịu một sự cố phòng không quy mô lớn. Gọi đây là một cuộc tấn công đã được xác nhận nhằm vào sân bay vũ trụ Plesetsk sẽ vượt quá những gì bằng chứng hiện có cho phép.
Sự không chắc chắn này rất quan trọng bởi Plesetsk là một tổ hợp rộng lớn và nhạy cảm về chiến lược. Một drone bay gần khu vực, một vụ đánh chặn ở vùng lân cận và một đòn đánh trúng cơ sở phóng hoặc hạ tầng hỗ trợ là ba cấp độ tác động quân sự hoàn toàn khác nhau.
Vì sao Plesetsk có ý nghĩa chiến lược?
Plesetsk gắn với chương trình không gian quân sự của Nga, trong đó có việc phóng vệ tinh quân sự và các hoạt động liên quan tới tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM).
6 Các báo cáo cũng liên hệ địa điểm này với Rassvet, dự án vệ tinh quỹ đạo thấp mà Moscow giới thiệu như một hệ thống liên lạc tương tự Starlink.
Reuters dẫn lời một quan chức tình báo quân sự Ukraine cho biết Nga có 16 vệ tinh Rassvet trên quỹ đạo và lên kế hoạch xây dựng chòm vệ tinh gồm 292 chiếc vào năm 2027.
25 Một số nguồn khác mô tả Rassvet là một mạng lưới liên lạc đang phát triển, chưa phải hệ thống đã hoàn toàn vận hành ổn định.
25
28
Vì vậy, Plesetsk vẫn có tầm quan trọng chiến lược ngay cả khi chưa có bằng chứng cho thấy vụ việc ngày 23/8 gây thiệt hại. Việc đe dọa không phận quanh một cơ sở phóng quân sự có thể buộc Nga tăng cường trinh sát và phòng không, làm phức tạp công tác chuẩn bị phóng và khiến việc bảo vệ hạ tầng cách xa tiền tuyến trở nên tốn kém hơn. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có không cho thấy những tác động này chắc chắn đã xảy ra vào ngày 23/8; đây chỉ là những hệ quả tiềm tàng lý giải vì sao địa điểm này đáng chú ý.
Mối liên hệ với vụ việc được cho là xảy ra hồi tháng 3
Sự kiện tháng 8 diễn ra sau các tuyên bố trước đó của Nga rằng Ukraine từng tìm cách tấn công Plesetsk vào khoảng ngày 25/3/2026, thời điểm các vệ tinh liên quan tới Rassvet được chuẩn bị phóng. Người đứng đầu Roscosmos Dmitry Bakanov được cho là đã nói cuộc tấn công bị ngăn chặn.
34
35
Vụ việc trước đó không phải bằng chứng độc lập về một đòn đánh thành công. Các báo cáo dựa trên nguồn chức năng Nga cho biết drone không đánh trúng sân bay vũ trụ.
32 Ý nghĩa chính của nó là Plesetsk từng xuất hiện trong các tuyên bố về nỗ lực của Ukraine nhằm gây sức ép lên hạ tầng không gian và tên lửa chiến lược của Nga.
Các báo cáo tháng 8 có thể cho thấy sự quan tâm lặp lại đối với địa điểm này, nhưng tự chúng không chứng minh cuộc tấn công hồi tháng 3 đã thành công, cũng không xác nhận hai vụ việc là một chiến dịch phối hợp.
Drone tầm xa và chiến thuật tấn công theo đàn đang mở rộng
Vụ việc tại Arkhangelsk xuất hiện trong bối cảnh quy mô và phạm vi địa lý của các cuộc tấn công bên trong nước Nga gia tăng. Ngày 18/8, thị trưởng Moscow nói 620 drone đã nhằm vào Moscow và khu vực xung quanh, trong đó 180 chiếc được cho là bị bắn hạ tại vùng này. Reuters cũng đưa tin một nhà kho của Wildberries bị hư hại nhẹ.
39
Những con số trên phần lớn dựa vào tuyên bố của quan chức Nga và cần được đọc với sự thận trọng tương ứng. Dù vậy, chúng cho thấy logic tác chiến của các đợt tấn công bằng số lượng lớn: triển khai nhiều drone có thể kéo căng mạng lưới phòng không, gây gián đoạn ở sâu trong hậu phương và buộc chính quyền áp dụng biện pháp khẩn cấp trên phạm vi rộng.
Sự kiện tại Arkhangelsk làm nổi bật một khía cạnh khác của cùng chiến dịch. Tầm quan trọng của nó không nằm chủ yếu ở số lượng drone, mà ở tuyến bay và địa điểm xuất hiện: UAV được cho là đã tới một vùng xa xôi ở phía bắc, nơi gắn với hạ tầng không gian quân sự. Tương tự, các con số drone bị đánh chặn trong ngày 23–24/8 vẫn là tuyên bố chính thức nếu chưa có nguồn độc lập kiểm chứng.
Ukraine cũng công khai mô tả một số đòn đánh tầm xa khác là nỗ lực làm suy yếu năng lực công nghiệp quốc phòng và hạ tầng hỗ trợ chương trình không gian của Nga. Reuters đưa tin Ukraine tuyên bố đã đánh trúng một trung tâm tên lửa có liên hệ với mạng lưới vệ tinh kiểu Starlink đang hình thành của Nga.
26 Điều đó không chứng minh mọi cơ sở liên quan tới chương trình đã bị vô hiệu hóa, nhưng cho thấy vì sao các trung tâm phóng, cơ sở sản xuất tên lửa và hạ tầng vệ tinh ngày càng xuất hiện trong câu chuyện về mục tiêu của cuộc chiến.
Kết luận
Bằng chứng hiện có ủng hộ một kết luận thận trọng nhưng đáng chú ý: drone Ukraine dường như đã tới tỉnh Arkhangelsk của Nga, cách Ukraine khoảng 1.900 km, trong lúc Nga triển khai một phản ứng phòng không đáng kể.
6
7
8
Tuy nhiên, bằng chứng chưa ủng hộ tuyên bố chắc chắn rằng sân bay vũ trụ Plesetsk bị đánh trúng hoặc đó chắc chắn là mục tiêu được nhắm tới. Khói gần địa điểm, video drone được định vị, hạn chế bay, cảnh báo dân cư và việc cắt Internet di động mới chỉ xác lập bối cảnh của sự cố, chứ chưa xác nhận thiệt hại.
Bài học rộng hơn là hiệu quả của chiến tranh drone ngày càng được đo bằng tầm bay, khả năng lập tuyến và năng lực buộc đối phương phải trả giá để phòng thủ — không chỉ bằng những vụ nổ đã được xác minh tại mục tiêu. Việc Plesetsk xuất hiện trong các báo cáo cho thấy hạ tầng chiến lược phía bắc nước Nga có thể đang phải đối mặt với rủi ro lớn hơn; đồng thời, những dữ kiện còn bỏ ngỏ nhắc nhở rằng tác động thực tế trên chiến trường vẫn cần được kiểm chứng độc lập.