Một chiếc nhẫn ấn bằng đồng khắc hình hải đăng Alexandria được tìm thấy trong cuộc khai quật dưới nước tại Antirhodos, hòn đảo nay đã chìm ở Cảng Đông Alexandria. Nhóm khai quật cho biết đây là chiếc nhẫn ấn đầu tiên được biết đến có hình ảnh ngọn hải đăng. Dù vậy, các thông tin hiện có chưa xác định được chiếc nhẫn được chế tác khi nào, thuộc về ai hay từng được dùng ra sao.
8
12
Tìm thấy ở đâu, và vì sao phát hiện này đáng chú ý?
Chiếc nhẫn được phát hiện tại tàn tích một cung điện trên Antirhodos. Hòn đảo này từng thuộc khu hoàng gia của Alexandria, trong vùng cảng cổ Portus Magnus, nghĩa là “Cảng Lớn”. Viện Khảo cổ học Dưới nước châu Âu (IEASM) tiến hành khai quật cùng các cơ quan phụ trách cổ vật của Ai Cập.
5
6
12
Cụm từ “đầu tiên được biết đến” ở đây nói về một chiếc nhẫn ấn khắc hình ngọn hải đăng, chứ không có nghĩa đây là hình ảnh đầu tiên còn sót lại của công trình này. Hình khắc trên nhẫn có nét tương đồng với hình hải đăng Alexandria trên những đồng xu có niên đại từ thế kỷ II sau Công nguyên.
3
5 Đây là điểm đối chiếu về hình tượng, nhưng tự nó không thể xác định chắc chắn niên đại chiếc nhẫn.
5
27
Thời điểm phát hiện và công bố
Thông báo của IEASM mang ngày 7-10-2026. Một bản tin khác cho biết Bộ trưởng Du lịch và Cổ vật Ai Cập Sherif Fathy thăm đoàn khai quật vào ngày 5-10, và phát hiện được công bố trong chuyến thăm này. Như vậy, các bản tin đưa ra mốc thời gian khác nhau về việc công bố; không nguồn nào xác định chính xác chiếc nhẫn được trục vớt vào ngày nào.
12
31
Các bản tin nêu Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập cùng Hội đồng Tối cao về Cổ vật là những bên phối hợp trong công tác khảo cổ dưới nước. Hisham El-Leithy, Tổng thư ký Hội đồng Tối cao về Cổ vật, là một trong những quan chức cung cấp thông tin về phát hiện.
6
9
30 Franck Goddio, người đứng đầu hoạt động của IEASM, thông báo về chiếc nhẫn qua các kênh của viện.
8
12
Một bản tin cho biết Ahmed Rehema đi cùng ông Fathy khi bộ trưởng kiểm tra công việc trên tàu nghiên cứu. Tuy nhiên, các thông tin hiện có không xác nhận vai trò cụ thể hơn của Rehema trong việc tìm thấy hay nghiên cứu chiếc nhẫn.
7
Chiếc nhẫn có thể gợi mở điều gì — và chưa thể chứng minh điều gì?
Nhẫn ấn có thể được dùng để in dấu lên sáp hoặc đất sét mềm, chẳng hạn nhằm niêm phong hay xác thực thư từ, giấy tờ hoặc vật chứa. Đây là công dụng khả dĩ của loại hiện vật này, chứ không phải bằng chứng cho thấy chiếc nhẫn vừa tìm được đã được sử dụng theo cách cụ thể nào.
6
Việc chiếc nhẫn được tìm thấy trong khu cung điện làm nảy sinh giả thuyết rằng địa điểm này có thể có liên hệ hành chính với công trình nổi tiếng bên cảng. Nhưng phát hiện không chứng minh chủ nhân chiếc nhẫn quản lý ngọn hải đăng, cũng không xác nhận cung điện từng là nơi đặt văn phòng phụ trách công trình ấy.
7
12
Một số bản tin cũng đặt lịch sử khu vực vào bối cảnh Strabo, nhà địa lý cổ đại từng đến Alexandria khoảng năm 29–25 trước Công nguyên. Tuy nhiên, chi tiết này không tự nó cho biết cung điện còn được sử dụng cho công việc hành chính trong bao lâu, hay người ở đó có quản lý ngọn hải đăng hay không.
21
27
Những điều chưa rõ hiện khá cụ thể: các bản tin chưa nêu kích thước chiếc nhẫn, danh tính chủ nhân hay niên đại chế tác được xác định chắc chắn. Sự tương đồng với hình ảnh trên tiền xu thế kỷ II chỉ là một cơ sở so sánh, chưa đủ để giải đáp các câu hỏi đó.
5
27
Những địa điểm và hiện vật khác trong đợt khảo sát
Một bản tin về mùa khai quật cho biết nhóm nghiên cứu khảo sát bốn khu vực ở Cảng Đông Alexandria: đền Isis, tàn tích cung điện, một tháp đá và Timonium.
27 Một bản tin khác đề cập các hiện vật gốm và thủy tinh tìm thấy trong những cuộc khảo sát dưới nước rộng hơn, nhưng phần thông tin hiện có không nêu niên đại của chúng.
35
Vì vậy, chiếc nhẫn hiện nên được nhìn nhận là một phát hiện hiếm với hình khắc đáng chú ý và bối cảnh khảo cổ quan trọng — chứ chưa phải hiện vật đã được định niên đại đầy đủ, xác định chủ nhân hay chứng minh mối liên hệ trực tiếp với việc quản lý hải đăng.