CEO imec kêu gọi EU ưu tiên thiết kế chip AI trong Chips Act 2.0

Theo Vandenameele, nếu EU không xây dựng được các doanh nghiệp thiết kế chip AI mạnh, khu vực này sẽ tiếp tục phụ thuộc vào Mỹ và Trung Quốc ở những phần giá trị cao nhất của chuỗi bán dẫn.

Trong ngành chip, giá trị chiến lược thường nằm ở kiến trúc, thiết kế hệ thống và phần mềm đi kèm, chứ không chỉ ở khâu sản xuất. Vì vậy, một khu vực có thể sở hữu các nhà máy tiên tiến nhưng vẫn phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài nếu chip được thiết kế bởi công ty ngoại quốc.

Giới hạn của Chips Act trị giá 43 tỷ euro

EU đã triển khai Đạo luật Chips (EU Chips Act) trị giá khoảng 43 tỷ euro vào năm 2023 nhằm củng cố chuỗi cung ứng bán dẫn và tăng thị phần sản xuất chip của châu Âu trên toàn cầu.

Vandenameele cho rằng chương trình này đã giúp ổn định ngành bán dẫn châu Âu trước sự cạnh tranh ngày càng mạnh từ Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, trọng tâm của nó lại nghiêng nhiều về trợ cấp cho nhà máy và năng lực sản xuất.

Điều đó giúp tăng khả năng tự chủ về nguồn cung, nhưng chưa đủ để tạo ra các công ty thiết kế chip AI có sức cạnh tranh toàn cầu.

Theo ông, Chips Act 2.0 nên hỗ trợ mạnh hơn cho hệ sinh thái các công ty “fabless” – tức doanh nghiệp chỉ thiết kế chip nhưng thuê nhà máy bên ngoài sản xuất – đặc biệt trong lĩnh vực bộ tăng tốc AI và kiến trúc xử lý chuyên dụng.

Những lợi thế sẵn có của châu Âu trong ngành bán dẫn

Dù lo ngại tụt hậu, châu Âu thực ra vẫn sở hữu nhiều nền tảng quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn.

Ví dụ, imec tại Bỉ là một trong những trung tâm nghiên cứu bán dẫn hàng đầu thế giới, hợp tác với hơn 600 đối tác trong ngành để phát triển các công nghệ vi mạch thế hệ mới.

Châu Âu cũng có các công ty thiết bị bán dẫn cực kỳ quan trọng như ASML và ASM, cung cấp các công cụ sản xuất chip cho các hãng trên toàn cầu.

Những năng lực này cho thấy châu Âu vẫn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái chip toàn cầu – dù chưa có nhiều “nhà vô địch” trong thiết kế chip AI.

Sản xuất vẫn là mắt xích quan trọng

Dù nhấn mạnh thiết kế, Vandenameele cho rằng đổi mới công nghệ cuối cùng vẫn phải kết nối với sản xuất.

Châu Âu đang bắt đầu mở rộng năng lực này. Một dự án nổi bật là nhà máy bán dẫn của TSMC tại Dresden (Đức), được xây dựng thông qua liên doanh European Semiconductor Manufacturing Company (ESMC) cùng Bosch, Infineon và NXP. Dự án nhận được hàng tỷ euro hỗ trợ công và nhằm củng cố hệ sinh thái sản xuất chip của khu vực.

Nhà máy này dự kiến chủ yếu sản xuất chip cho ngành ô tô và công nghiệp, nhưng vẫn có thể đóng vai trò là con đường sản xuất khu vực cho các nhà thiết kế chip châu Âu trong tương lai.

Nền tảng thiết kế chip châu Âu: bước khởi đầu cho startup

Một thách thức lớn đối với các công ty chip mới là chi phí công cụ thiết kế cực kỳ đắt đỏ, đặc biệt là phần mềm EDA (Electronic Design Automation).

Để giảm rào cản này, EU đã triển khai European Chips Design Platform – một môi trường thiết kế trên nền tảng đám mây cung cấp công cụ, đào tạo và tài nguyên cho startup, doanh nghiệp nhỏ và các tổ chức nghiên cứu.

Động lực mới xuất hiện khi Siemens ký thỏa thuận khung với Chips Joint Undertaking, cho phép các công ty tham gia chương trình truy cập phần mềm EDA tiên tiến của Siemens với điều kiện và chi phí đã được chuẩn hóa.

Nhờ đó, các nhóm nghiên cứu và startup có thể tiếp cận những công cụ trước đây chỉ các tập đoàn lớn mới đủ khả năng sử dụng.

Bức tranh lớn: chiến lược phần cứng AI của châu Âu

Khi ghép các mảnh lại, một chiến lược chip AI cho châu Âu có thể hình thành:

• Các trung tâm nghiên cứu như imec thúc đẩy đổi mới bán dẫn.
• Các nền tảng thiết kế giúp startup tiếp cận công cụ và hạ tầng.
• Các khoản đầu tư vào nhà máy mở rộng năng lực sản xuất trong khu vực.

Điều châu Âu vẫn còn thiếu là những công ty thiết kế chip AI có tầm ảnh hưởng toàn cầu – tương tự Nvidia tại Mỹ.

Thông điệp của Vandenameele gửi tới các nhà hoạch định chính sách khá rõ ràng: nếu EU muốn đạt được chủ quyền công nghệ trong kỷ nguyên AI, chỉ xây nhà máy là chưa đủ. Châu Âu cũng cần tạo ra những doanh nghiệp có thể thiết kế các con chip định hình tương lai của trí tuệ nhân tạo.