Thương vụ Meta–Manus đổ vỡ: Trung Quốc can thiệp và kế hoạch 1 tỷ USD mua lại công ty

Thương vụ Meta mua startup AI Manus từng được xem là một trong những thương vụ nổi bật nhất trong làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Nhưng chỉ vài tháng sau khi thỏa thuận trị giá hơn 2 tỷ USD được công bố, Trung Quốc đã yêu cầu hủy bỏ giao dịch.

Hiện nay, các nhà sáng lập của Manus đang cân nhắc một phương án khác: huy động khoảng 1 tỷ USD từ các nhà đầu tư mới để mua lại công ty từ Meta và đưa startup trở lại trạng thái độc lập. Diễn biến này cho thấy công nghệ AI ngày càng gắn chặt với yếu tố địa chính trị và an ninh quốc gia.

Kế hoạch mới: huy động 1 tỷ USD để mua lại Manus

Theo các nguồn tin thân cận với quá trình đàm phán, ba nhà đồng sáng lập Manus — Xiao Hong, Ji Yichao và Zhang Tao — đang thảo luận về một vòng gọi vốn khoảng 1 tỷ USD. Khoản vốn này sẽ giúp họ mua lại công ty từ Meta và thực hiện yêu cầu của Bắc Kinh là phải hủy thương vụ trước đó.

Một số báo cáo cho biết vòng gọi vốn có thể định giá Manus ít nhất tương đương mức 2 tỷ USD mà Meta đã trả trong thương vụ ban đầu. Các nhà sáng lập cũng có thể tự bỏ thêm vốn để hoàn tất giao dịch mua lại.

Nếu kế hoạch thành công, Manus có thể được tái cấu trúc cùng các nhà đầu tư mới, thậm chí tổ chức lại thành liên doanh tại Trung Quốc đại lục trước khi cân nhắc niêm yết IPO tại Hong Kong trong tương lai. Những thảo luận này vẫn đang diễn ra kín và chưa có điều khoản nào được xác nhận công khai.

Vì sao Bắc Kinh chặn thương vụ Meta

Quyết định đảo ngược thương vụ được đưa ra bởi Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) – cơ quan chịu trách nhiệm đánh giá an ninh đối với các khoản đầu tư nước ngoài. Tháng 4/2026, cơ quan này yêu cầu Meta và Manus rút lại hoặc hủy giao dịch, viện dẫn quy định cấm đầu tư nước ngoài vào dự án này.

Các báo cáo cho thấy cuộc điều tra tập trung vào rủi ro liên quan đến:

• chuyển giao công nghệ AI nhạy cảm
• vi phạm quy định kiểm soát xuất khẩu
• nguy cơ nhân tài AI của Trung Quốc rơi vào tay công ty nước ngoài

Những lo ngại này phản ánh sự cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt giữa các cường quốc, đặc biệt trong lĩnh vực AI tiên tiến.

Trường hợp của Manus khá đặc biệt. Công ty đăng ký tại Singapore nhưng được sáng lập bởi doanh nhân Trung Quốc và vẫn có nhiều liên hệ với hệ sinh thái công nghệ Trung Quốc. Vì vậy, Bắc Kinh đã áp dụng thẩm quyền quản lý dựa trên nguồn gốc nhân sự và công nghệ, chứ không chỉ dựa vào nơi đăng ký pháp lý của doanh nghiệp.

Trong quá trình xem xét, hai nhà đồng sáng lập Xiao Hong và Ji Yichao được cho là bị hạn chế rời khỏi Trung Quốc, cho thấy chính quyền muốn giữ các nhân sự chủ chốt và tri thức công nghệ trong phạm vi kiểm soát khi cuộc điều tra diễn ra.

Khoản vốn mới sẽ giúp tách Manus khỏi Meta như thế nào

Vòng gọi vốn 1 tỷ USD nếu diễn ra sẽ chủ yếu được dùng để mua lại phần sở hữu của Meta và tái cấp vốn cho công ty.

Cụ thể, nguồn tiền có thể được dùng để:

• mua lại cổ phần từ Meta nhằm thực hiện yêu cầu hủy thương vụ của Bắc Kinh
• thay thế Meta bằng nhóm nhà đầu tư mới được cơ quan quản lý Trung Quốc chấp nhận
• tái cấu trúc pháp lý và hoạt động của công ty, có thể bao gồm việc thành lập liên doanh tại Trung Quốc

Tuy vậy, nhiều chi tiết vẫn chưa rõ ràng, như giá mua lại chính xác, cấu trúc vốn (nợ hay cổ phần), và liệu Meta có giữ lại cổ phần thiểu số hoặc quan hệ hợp tác thương mại hay không.

Doanh thu và định giá tăng tốc của Manus AI

Startup đứng sau sản phẩm Manus có tên Butterfly Effect, và tốc độ tăng trưởng của công ty này được xem là rất nhanh trong ngành AI.

• Năm 2025, công ty huy động khoảng 75 triệu USD trong vòng gọi vốn do Benchmark dẫn đầu, định giá khoảng 500 triệu USD.
• Không lâu sau đó, Meta đồng ý mua lại công ty với giá hơn 2 tỷ USD, tương đương mức tăng định giá gấp nhiều lần.

Một số báo cáo cho biết Manus đạt khoảng 100 triệu USD doanh thu định kỳ hằng năm (ARR) chỉ vài tháng sau khi ra mắt, nhờ nhu cầu từ doanh nghiệp đối với các AI agent có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ như nghiên cứu thị trường, viết mã hoặc phân tích dữ liệu.

Tuy nhiên, công ty chưa công bố báo cáo tài chính kiểm toán, nên các số liệu chi tiết về lợi nhuận, khách hàng hoặc chi phí vẫn chưa được xác nhận đầy đủ.

Tác động rộng hơn tới đầu tư AI toàn cầu

Vụ việc Meta–Manus có thể trở thành tiền lệ quan trọng đối với các thương vụ AI xuyên biên giới.

Thứ nhất, nó cho thấy Trung Quốc có thể chặn việc các công ty nước ngoài thâu tóm startup AI có liên hệ với Trung Quốc, ngay cả khi doanh nghiệp đặt trụ sở pháp lý ở nước ngoài. Cơ quan quản lý có thể xem xét nhiều yếu tố như quốc tịch nhà sáng lập, nơi đặt nhân sự và nguồn gốc công nghệ.

Thứ hai, các startup AI sử dụng cấu trúc pháp lý offshore (ví dụ đăng ký ở Singapore hoặc Cayman) để thu hút vốn quốc tế có thể phải đối mặt với rủi ro pháp lý nếu sau này muốn bán cho người mua nước ngoài.

Cuối cùng, vụ việc có thể thay đổi chiến lược “thoái vốn” của các công ty công nghệ liên quan đến Trung Quốc. Thay vì bán cho các tập đoàn công nghệ phương Tây, nhiều startup có thể ưu tiên:

• niêm yết IPO tại Hong Kong
• thành lập liên doanh với nhà đầu tư trong nước
• giữ công nghệ và quyền kiểm soát gần hơn với hệ thống quản lý của Trung Quốc

Nói cách khác, câu chuyện Manus không chỉ là một thương vụ bị hủy. Nó cho thấy sự giao thoa ngày càng rõ giữa AI, an ninh quốc gia và dòng vốn toàn cầu, và có thể định hình cách các startup AI cấu trúc doanh nghiệp ngay từ khi mới thành lập.