Giải thích nguy cơ đình công 18 ngày tại Samsung

Nếu xảy ra, cuộc đình công có thể liên quan tới hơn 40.000 nhân viên, phần lớn làm việc trong các hoạt động sản xuất chip. Đây sẽ là hành động công nghiệp lớn nhất từ trước tới nay tại Samsung.

Trước đó, hàng chục nghìn nhân viên đã tổ chức các cuộc tập trung tại khu phức hợp sản xuất chip ở Pyeongtaek – được xem là nhà máy bán dẫn lớn nhất thế giới – để phản đối chính sách tiền thưởng hiện tại.

Vì sao công nhân cho rằng hệ thống thưởng không công bằng

Trọng tâm của bất đồng nằm ở cách Samsung phân bổ tiền thưởng gắn với lợi nhuận.

Theo công đoàn, hệ thống hiện nay cho phép ban lãnh đạo có quyền quyết định lớn đối với mức thưởng và đặt giới hạn cho thu nhập từ thưởng hiệu suất. Trong khi đó, nhu cầu chip phục vụ AI và trung tâm dữ liệu đang bùng nổ, giúp lợi nhuận ngành chip nhớ tăng mạnh – khiến nhân viên cho rằng họ nên được chia sẻ nhiều hơn từ mức tăng trưởng này.

Công đoàn cho biết đề xuất cải tổ hệ thống lương thưởng của họ chưa được công ty giải quyết thỏa đáng trong các cuộc đàm phán gần đây.

Những yêu cầu chính của công đoàn

Công đoàn lớn nhất của Samsung đã đưa ra một số đề xuất thay đổi cấu trúc thưởng và lương:

• Phân bổ 15% lợi nhuận hoạt động của Samsung Electronics cho thưởng theo hiệu suất của nhân viên.
• Bỏ trần tiền thưởng hiện tại, được cho là giới hạn khoảng 50% lương cơ bản hàng năm.
• Tính thưởng chỉ dựa trên lợi nhuận hoạt động và minh bạch hơn về cách xác định mức chi trả.

Theo lãnh đạo công đoàn, những thay đổi này sẽ tạo ra mối liên hệ rõ ràng và dễ dự đoán hơn giữa hiệu quả kinh doanh của công ty và thu nhập của người lao động.

Cuộc đình công có thể ảnh hưởng thế nào đến sản xuất chip

Samsung Electronics là nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, cung cấp các loại chip như DRAM và NAND – linh kiện quan trọng trong máy chủ AI, điện thoại thông minh, máy tính và nhiều thiết bị điện tử khác.

Vì nhiều người có khả năng tham gia đình công làm việc trong bộ phận bán dẫn, việc ngừng việc kéo dài có thể làm gián đoạn hoạt động tại các nhà máy sản xuất chip lớn. Các nhà phân tích cảnh báo rằng ngay cả sự gián đoạn một phần cũng có thể lan rộng ra toàn bộ chuỗi cung ứng công nghệ.

Một số ước tính cho rằng nếu hoạt động sản xuất chip dừng hoàn toàn, Samsung có thể chịu thiệt hại khoảng 1 nghìn tỷ won mỗi ngày (khoảng 671 triệu USD).

Tuy vậy, tác động tức thời vẫn chưa chắc chắn. Sản xuất bán dẫn có mức tự động hóa rất cao, và các công ty thường duy trì tồn kho hoặc nhân sự dự phòng để giảm thiểu cú sốc ban đầu của đình công.

Vì sao tranh chấp này quan trọng với kinh tế Hàn Quốc

Ảnh hưởng của vụ việc vượt xa phạm vi một doanh nghiệp. Samsung Electronics là tập đoàn lớn nhất Hàn Quốc và đóng góp gần một phần tư tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này.

Do đó, một cuộc đình công kéo dài có thể:

• Làm giảm sản lượng và xuất khẩu chip
• Gây gián đoạn chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu
• Làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư vào ngành bán dẫn chiến lược của Hàn Quốc

Những lo ngại này đã khiến chính phủ phải tích cực tham gia hòa giải giữa hai bên.

Chính phủ và tòa án đã can thiệp ra sao

Chính phủ Hàn Quốc đang đóng vai trò trung gian trong các cuộc thương lượng và cảnh báo có thể áp dụng biện pháp đặc biệt nếu cuộc đình công gây nguy cơ cho nền kinh tế quốc gia.

Thủ tướng Kim Min‑seok cho biết chính phủ sẵn sàng cân nhắc trọng tài khẩn cấp, một cơ chế pháp lý hiếm khi được sử dụng có thể tạm thời đình chỉ hoặc hạn chế hành động đình công trong khi đàm phán tiếp tục.

Ngoài ra, một tòa án Hàn Quốc cũng yêu cầu các hoạt động an toàn và bảo vệ wafer tại nhà máy phải được duy trì ngay cả khi đình công xảy ra, nhằm đảm bảo các dây chuyền sản xuất bán dẫn không bị hư hại.

Những biện pháp này không cấm hoàn toàn đình công, nhưng có thể hạn chế mức độ gián đoạn.

Điều gì có thể xảy ra tiếp theo

Các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp tục dưới sự trung gian của chính phủ nhằm tránh kịch bản đình công. Một thỏa thuận phút chót vẫn có thể đạt được.

Tuy nhiên, nếu thương lượng tiếp tục bế tắc, Samsung có thể phải đối mặt với cuộc đình công quy mô lớn liên quan tới hàng chục nghìn nhân viên — một sự kiện được theo dõi chặt chẽ bởi các công ty công nghệ, nhà đầu tư và chính phủ trên toàn thế giới.