Vụ dàn xếp 1,5 tỷ USD giữa Anthropic và các tác giả: Điều gì đang xảy ra?

Sau đó, vụ kiện được mở rộng thành class action (kiện tập thể), cho phép đại diện cho một nhóm rất lớn chủ sở hữu bản quyền. Tổng cộng, vụ kiện liên quan tới quyền lợi của khoảng 482.460 cuốn sách.

Để giải quyết tranh chấp, Anthropic đồng ý lập quỹ dàn xếp 1,5 tỷ USD. Nếu tòa án phê duyệt, mỗi tác phẩm đủ điều kiện có thể nhận khoảng 3.000 USD tiền bồi thường.

Vì sao thẩm phán tạm hoãn phê duyệt cuối cùng

Thỏa thuận này từng được phê duyệt sơ bộ vào tháng 9/2025 bởi Thẩm phán liên bang William Alsup, cho phép các tác giả và nhà xuất bản gửi yêu cầu bồi thường.

Tuy nhiên, tại phiên điều trần ngày 14/5/2026, Thẩm phán liên bang Araceli Martinez‑Olguin chưa ký phê duyệt cuối cùng. Thay vào đó, bà yêu cầu hai bên cung cấp thêm thông tin về một số điểm quan trọng.

Cụ thể, tòa muốn làm rõ:

• Mức phí luật sư trong vụ kiện
• Khoản thù lao dành cho các nguyên đơn đại diện
• Các chi tiết cần thiết để đánh giá liệu thỏa thuận có công bằng với toàn bộ nhóm tác giả hay không

Điều này không có nghĩa thỏa thuận bị bác bỏ. Trong các vụ kiện tập thể tại Mỹ, việc thẩm phán yêu cầu thêm tài liệu trước khi phê duyệt cuối cùng là khá phổ biến.

Tranh cãi cốt lõi: huấn luyện AI vs. sách lậu

Vụ kiện này nổi bật vì nó chạm vào một câu hỏi lớn của ngành AI: sử dụng dữ liệu có bản quyền để huấn luyện mô hình có hợp pháp không?

Trong một phán quyết quan trọng năm 2025, Thẩm phán William Alsup đã đưa ra quyết định “hai chiều” về cách Anthropic sử dụng sách.

Tòa án phân biệt rõ hai hành vi:

• Huấn luyện AI bằng sách được mua hợp pháp: có thể được xem là fair use (sử dụng hợp lý) vì quá trình này mang tính chuyển đổi cao.
• Tải và lưu trữ sách lậu: việc xây dựng thư viện kỹ thuật số từ nguồn vi phạm bản quyền không được bảo vệ bởi fair use.

Hồ sơ tòa án cho thấy Anthropic đã tải xuống hơn 7 triệu cuốn sách từ các trang web lậu để xây dựng thư viện dữ liệu nội bộ.

Sự phân biệt giữa “cách dữ liệu được thu thập” và “cách dữ liệu được sử dụng để huấn luyện AI” đang trở thành một vấn đề pháp lý quan trọng đối với toàn bộ ngành AI tạo sinh.

Quy mô của vụ kiện: hàng trăm nghìn tác phẩm

Thỏa thuận áp dụng cho quyền lợi liên quan tới 482.460 cuốn sách trong nhóm kiện tập thể.

Tính đến hạn chót nộp yêu cầu bồi thường vào tháng 3/2026:

• Có 119.876 đơn yêu cầu được gửi
• Bao phủ 440.490 tác phẩm
• Tương đương 91,3% số tác phẩm đủ điều kiện

Tỷ lệ này được xem là cực kỳ cao so với các vụ kiện tập thể thông thường, vốn thường chỉ đạt khoảng 10% số người tham gia.

Tuy vậy, các chuyên gia pháp lý lưu ý rằng con số này tính theo số tác phẩm, không phải số cá nhân tác giả. Một số nhà xuất bản lớn nắm bản quyền hàng chục nghìn cuốn sách nên tỷ lệ tác giả thực sự tham gia có thể thấp hơn.

Vì sao vụ này quan trọng với toàn ngành AI

Thỏa thuận của Anthropic được theo dõi sát vì nó có thể ảnh hưởng tới nhiều vụ kiện AI khác đang diễn ra.

Ba tác động lớn thường được nhắc đến:

1. Mốc tài chính cho các vụ kiện AI

Với giá trị 1,5 tỷ USD, đây có thể là vụ dàn xếp bản quyền lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Quy mô này có thể tạo ra chuẩn tham chiếu cho các cuộc thương lượng giữa công ty AI và người sở hữu nội dung.

2. Mô hình giải quyết tranh chấp dữ liệu quy mô lớn

Cấu trúc thỏa thuận — quỹ bồi thường lớn cộng với khoản chi trả theo từng tác phẩm — có thể trở thành mô hình cho các tranh chấp liên quan đến tập dữ liệu huấn luyện khổng lồ.

3. Làm rõ pháp lý về huấn luyện AI

Những phán quyết trước đó trong Bartz v. Anthropic là một trong những quyết định đầu tiên phân tích việc huấn luyện AI bằng tác phẩm có bản quyền dưới góc độ “fair use”.

Dù thỏa thuận dàn xếp không tạo tiền lệ pháp lý ràng buộc, lập luận của tòa trong vụ này đã bắt đầu ảnh hưởng đến các vụ kiện khác chống lại các nhà phát triển AI.

Điều gì xảy ra tiếp theo

Thỏa thuận vẫn đang trong quá trình xem xét của tòa án. Nếu được phê duyệt cuối cùng, tiền từ quỹ 1,5 tỷ USD sẽ được phân phối cho các tác giả và nhà xuất bản đủ điều kiện.

Dù kết quả ra sao, Bartz v. Anthropic đã trở thành một cột mốc quan trọng trong cuộc tranh luận toàn cầu về AI: khi máy học từ thư viện khổng lồ các tác phẩm của con người, luật bản quyền nên áp dụng như thế nào?