Chuyên gia Fidenza Macro bán tháo cổ phiếu AI: 4 lý do khiến thị trường giá lên đã đạt đỉnh

1. Đầu cơ đòn bẩy của nhà đầu tư Hàn Quốc: Sự sụp đổ của "dòng vốn chất lượng thấp"

Chen xác định các nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc là dòng vốn chất lượng thấp đặc trưng của giai đoạn vượt đỉnh trong chu kỳ này. Họ đổ xô vào các quỹ ETF đòn bẩy 2x và 3x trên SK Hynix, Samsung và KOSPI với thứ mà ông mô tả là "sự liều lĩnh không kiềm chế", tạo ra hàng trăm tỷ đô la sức mua nhân tạo . Cơ chế phòng hộ của các sản phẩm này buộc các nhà tạo lập thị trường phải tích lũy một lượng lớn gamma âm (negative gamma) – mua vào ngày tăng và xả ra ngày giảm – làm khuếch đại biến động và kích hoạt các đợt gọi ký quỹ dây chuyền .

Citi ước tính việc thanh lý các sản phẩm đòn bẩy này đã xóa sổ 38,7 tỷ USD, với khoảng 1,2 triệu tài khoản bị thanh lý – tương đương cứ 30 người trưởng thành ở Hàn Quốc thì có một người bị ảnh hưởng . Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc đã giảm gần 30% so với đỉnh tháng 6, buộc cơ quan điều hành thị trường phải tạm dừng giao dịch nhiều lần sau khi mức lỗ vượt quá 10% . Chen lập luận rằng dòng vốn bị suy yếu này khó có thể quay trở lại, và các thị trường giá lên hình parabol được thúc đẩy bởi loại đòn bẩy này hầu như luôn kết thúc bằng các thị trường giá xuống kéo dài .

2. Cạnh tranh mô hình AI Trung Quốc: Phá vỡ hào lợi thế độc quyền

Theo Chen, các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc đang trực tiếp phá hoại logic kinh doanh của các phòng thí nghiệm AI tiên tiến. Bối cảnh cạnh tranh đã thay đổi đáng kể:

• Moonshot AI's Kimi K3 đạt 1.679 điểm trên Code Arena, vượt qua Claude Fable 5 (1.631) .
• Alibaba phát hành Qwen 3.8, một mô hình trọng lượng mở với 2,4 nghìn tỷ tham số .
• Zai's GLM-5 và hệ thống đa tác tử Fugu của Sakana AI cho thấy các đối thủ nhỏ hơn, nhanh nhẹn hơn sử dụng các phương pháp hiệu quả mới – như DeepSeek Sparse Attention và Recursive Self-Improvement – đang thu hẹp khoảng cách chất lượng với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ .

Hiểu biết cốt lõi của Chen thật rõ ràng: nếu 80–90% token chuyển sang các mô hình rẻ hơn hoặc mã nguồn mở, thì nguồn doanh thu ở đỉnh của phổ chất lượng sẽ thu hẹp mạnh, phá vỡ vòng quay chi tiêu vốn đã hỗ trợ định giá cơ sở hạ tầng AI . Mô hình kinh doanh làm nền tảng cho toàn bộ câu chuyện đầu tư AI – rằng các mô hình tiên tiến sẽ có giá cao và biện minh cho chi tiêu cơ sở hạ tầng khổng lồ – đang bị phá vỡ từ bên dưới.

3. Dư thừa nguồn cung sức mạnh tính toán: Từ nút thắt cổ chai sang dư thừa

Có lẽ là trụ cột gây tổn hại nhất về mặt cấu trúc, Chen lập luận rằng câu chuyện về sức mạnh tính toán bị hạn chế về nguồn cung đang đảo ngược. Ông chỉ ra một số diễn biến hội tụ:

• Meta đang xây dựng một mảng kinh doanh đám mây để cho thuê công suất tính toán, làm tăng tổng nguồn cung .
• Các phòng thí nghiệm AI đang nhanh chóng giảm chi phí suy luận, và các chỉ số chi tiêu token từ Silicon Data đã giảm kể từ đỉnh tháng 6, cho thấy các cải tiến về hiệu quả phần cứng đang vượt xa tốc độ tăng trưởng nhu cầu .
• OpenAI đang trì hoãn IPO và gặp khó khăn trong việc huy động vốn, một diễn biến sẽ lan tỏa đến chuỗi cung ứng chất bán dẫn .
• Google đã nâng dự báo chi tiêu vốn AI năm 2026 lên 205 tỷ USD, nhưng cổ phiếu đã giảm 7% sau tin tức này – thị trường không còn khen thưởng cho việc mở rộng chi tiêu vốn .
• Chênh lệch tín dụng trung tâm dữ liệu đang mở rộng, báo hiệu rủi ro tín dụng gia tăng trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng điện toán .

Chen đưa ra một nhận xét quan trọng: chính hành động đầu tư để giải quyết các nút thắt cổ chai đã phá hủy câu chuyện về nút thắt cổ chai vốn làm cho các cổ phiếu này trở nên hấp dẫn . Các siêu quy mô càng xây dựng nhiều, thì sức mạnh tính toán càng trở nên khan hiếm và lợi nhuận trên số vốn đó càng thấp.

4. Bối cảnh chính sách Fed và lạm phát đình trệ

Hai lực lượng vĩ mô làm trầm trọng thêm các rủi ro cụ thể của AI:

• Chiến tranh Iran đã tiêu tốn của Mỹ 37,5 tỷ USD sau khi lệnh ngừng bắn sụp đổ vào tháng 7 năm 2026. Dầu Brent đã tăng từ 70 USD lên 85 USD, và Chen cảnh báo về một cuộc xung đột "ngừng rồi lại tiếp" kéo dài, định kỳ đẩy giá dầu tăng vọt . Kết hợp với bốn cú sốc lạm phát, điều này tạo ra thứ mà ông gọi là "áp lực lạm phát đình trệ mạnh mẽ và dai dẳng nhất" trong nhiều năm .
• Uy tín của Fed đang xói mòn. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã phá vỡ mốc 5,2%, đạt mức cao nhất trong hai năm. Sự steepening giảm giá trong thị trường trái phiếu phản ánh quan điểm của thị trường rằng Fed, dưới sự lãnh đạo của Christopher Waller, đang mất kiểm soát lạm phát. Việc FOMC không tăng lãi suất đã cho phép kỳ vọng lạm phát trở nên không được neo giữ .

Một báo cáo PCE vững chắc hơn có thể đưa Fed, lợi suất kỳ hạn ngắn và đồng đô la vào vùng nguy hiểm trực tiếp cho các giao dịch AI đông đúc, Chen cảnh báo . Giao dịch AI, vốn đã lung lay vì sự thái quá của chính nó, sẽ phải đối mặt với một môi trường vĩ mô trừng phạt các thành phần đầu cơ có thời hạn dài nhất của nó.

Kết luận của Chen: Tiền mặt, Vàng và Xoay vòng

Chen so sánh một cách rõ ràng thời điểm hiện tại với tháng 3 năm 2000, tháng 3 năm 2008, tháng 1 năm 2020 và tháng 12 năm 2022 – tất cả đều là những điểm uốn lượn trước các biến động thị trường dữ dội . Hiện tại, ông đang nắm giữ tiền mặt, tích lũy vàng khi giá yếu, và cho rằng vốn sẽ xoay chuyển khỏi AI sang chăm sóc sức khỏe, tài chính, phần mềm và công nghệ sinh học . Kịch bản cơ sở của ông là một quá trình tạo đỉnh kéo dài nhiều tháng, với nhiều biến động hơn phía trước khi quá trình thanh lý các khoản đầu cơ quá mức vẫn tiếp tục.

Luận điểm này không chỉ đơn thuần là giá xuống – nó là một lập luận mang tính cấu trúc rằng chính các động lực đã đẩy cổ phiếu AI lên mức cao hình parabol hiện đang chủ động đảo ngược. Đối với các nhà đầu tư vẫn còn nắm giữ tài sản liên quan đến AI, ấn phẩm của Chen cung cấp một khuôn khổ đáng suy ngẫm, dựa trên nguồn tin để đặt câu hỏi liệu thị trường giá lên còn có thể đi xa hơn hay đã đạt đến đỉnh điểm.