Pháp đổi hướng hạn chế mạng xã hội với trẻ dưới 15 tuổi sau khi luật cũ bị bác

Pháp đang thử một con đường thứ hai để quản lý việc trẻ em dùng mạng xã hội, sau khi Hội đồng Hiến pháp nước này chặn lệnh cấm toàn diện với người dưới 15 tuổi. Trọng tâm tranh luận giờ không chỉ là có nên ngăn trẻ vị thành niên tiếp cận nền tảng hay không, mà là làm thế nào giảm các rủi ro trực tuyến cụ thể mà không hạn chế quá mức quyền giao tiếp của các em — đồng thời khiến quy định có thể vận hành trong thị trường chung Liên minh châu Âu (EU). 315

Luật đầu tiên của Pháp dự định làm gì?

Các nghị sĩ Pháp đã thông qua luật vào tháng 7/2026, theo đó trẻ dưới 15 tuổi không được mở tài khoản mạng xã hội. Các nền tảng cũng phải đóng những tài khoản hiện có của nhóm tuổi này; kế hoạch ban đầu là bắt đầu áp dụng từ tháng 9. 1219

Ngày 14/8, Hội đồng Hiến pháp Pháp — cơ quan có vai trò xem xét tính hợp hiến của luật — đã bác điều khoản cốt lõi. Cơ quan này cho rằng lệnh cấm đại trà là sự xâm phạm không tương xứng đối với quyền tự do biểu đạt và giao tiếp. Các thông tin về phán quyết cũng nêu rằng biện pháp quá bao quát vì chưa xét đầy đủ hoàn cảnh riêng của từng trẻ vị thành niên hoặc rủi ro do từng dịch vụ cụ thể gây ra. 315

Phán quyết không có nghĩa mọi biện pháp bảo vệ trẻ em đều không được phép. Nhưng nó đặt ra ngưỡng rất cao với những quy định ngăn rộng rãi người chưa thành niên sử dụng các dịch vụ giao tiếp trực tuyến. 311

Dự thảo sửa đổi thay đổi ra sao?

Sau phán quyết, Chính phủ Pháp đã nộp một đề xuất được làm lại. Theo các thông tin công khai, hướng tiếp cận mới từ bỏ lệnh cấm truy cập toàn diện và chuyển sang hạn chế một số chức năng nền tảng được mô tả là có hại hoặc dễ gây nghiện đối với người dưới 15 tuổi. 56

Đây là thay đổi quan trọng trong cách thiết kế chính sách:

• Mô hình cũ: loại người dưới 15 tuổi khỏi mạng xã hội nói chung.
• Mô hình mới được đưa tin: nhắm vào các tính năng cụ thể, thay vì chặn mọi hình thức giao tiếp trực tuyến. 6

Danh sách chính xác các tính năng bị hạn chế, phạm vi dịch vụ chịu điều chỉnh và phương thức bảo đảm độ tuổi vẫn chưa được xác định rõ trong các tài liệu hiện có. Những chi tiết đó sẽ quyết định cả mức độ tác động thực tế của luật lẫn gánh nặng về quyền riêng tư đối với người dùng.

Cách Pháp cố gắng đáp ứng yêu cầu của EU

Theo thông tin về dự thảo mới, Pháp đã thông báo biện pháp này cho Ủy ban châu Âu. 6 Bước đi này đặt đề xuất trong khuôn khổ giám sát của EU đối với các quy tắc quốc gia có thể ảnh hưởng đến dịch vụ số xuyên biên giới.

Cách tiếp cận hẹp hơn, tập trung vào tính năng, cũng gần hơn với phản đối của Hội đồng Hiến pháp đối với lệnh cấm phổ quát: thay vì coi mọi nền tảng và toàn bộ người dùng dưới 15 tuổi là như nhau, dự thảo hướng tới phân biệt rủi ro gắn với từng kiểu thiết kế sản phẩm. 1516

Tuy nhiên, việc thông báo không đồng nghĩa được phê duyệt. Các nguồn hiện có chưa cho thấy Ủy ban châu Âu sẽ ủng hộ dự thảo cuối cùng hay không, cơ chế pháp lý chính thức sẽ là gì, hoặc Pháp sẽ giải quyết các lo ngại về xác minh độ tuổi và quyền riêng tư như thế nào. Đây vẫn là những câu hỏi trọng yếu khi triển khai.

Macron thúc đẩy giới hạn tuổi chung trên toàn EU

Tổng thống Emmanuel Macron đã đề nghị Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đưa ra một văn bản lập pháp mới của EU nhằm cấm người dưới 15 tuổi tiếp cận mạng xã hội trên toàn khối. Lá thư đề ngày 29/8 được gửi sau khi luật quốc gia của Pháp thất bại. 18

Lý do chính trị khá rõ ràng: các nền tảng lớn hoạt động xuyên biên giới, trong khi ngưỡng tuổi và cách thực thi ở mỗi nước có thể khác nhau. Một chuẩn cấp EU có thể tạo ra mức nền chung cho các quốc gia thành viên, nhưng vẫn phải dung hòa mục tiêu bảo vệ trẻ em, quyền giao tiếp của người chưa thành niên và cơ chế xác minh tuổi khả thi, tôn trọng quyền riêng tư.

Một cuộc tranh luận rộng hơn tại châu Âu

Pháp không phải nước duy nhất kêu gọi phản ứng chung của EU. Hà Lan và Tây Ban Nha đã thúc đẩy một độ tuổi tối thiểu trên toàn EU để dùng mạng xã hội; đề xuất của họ có thể mở rộng sang trò chơi điện tử, chatbot AI và các dịch vụ số khác bị coi là có rủi ro với người trẻ. Hai nước kêu gọi thực thi thống nhất ở cấp EU. 17

Ủy ban châu Âu được kỳ vọng sẽ công bố đề xuất riêng khi sức ép chính trị gia tăng. 1724 Tuy vậy, EU chưa thống nhất một lập trường duy nhất. Những điểm chưa ngã ngũ gồm:

• độ tuổi tối thiểu phù hợp;
• nên khóa hoàn toàn tài khoản hay chỉ hạn chế một số tính năng;
• những dịch vụ nào sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh; và
• làm sao xác minh tuổi hiệu quả mà không tạo ra rủi ro quyền riêng tư không tương xứng.

Các mô hình ở những nước khác

Nhiều nước đang thử nghiệm những cách làm rất khác nhau.

Australia: cấm toàn diện với người dưới 16 tuổi

Australia trở thành nước đầu tiên triển khai lệnh cấm mạng xã hội trên toàn quốc với người dưới 16 tuổi vào tháng 12/2025. Quy định áp dụng với các nền tảng lớn như TikTok, YouTube, Instagram và Facebook. 34

Anh: kế hoạch cấm theo mô hình Australia, kèm giới hạn tính năng

Chính phủ Anh dự kiến cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội theo mô hình Australia, với yêu cầu kiểm tra tuổi chặt chẽ hơn cho các nền tảng. Anh cũng lên kế hoạch hạn chế với người dưới 18 tuổi đối với các chức năng như phát trực tiếp và việc người lạ liên hệ với trẻ. Bộ quy định đầu tiên dự kiến được trình Quốc hội trước cuối năm, còn việc thực thi được lên kế hoạch vào mùa xuân 2027. 3233

Nhật Bản: ưu tiên biện pháp bảo vệ thay vì cấm đại trà

Nhật Bản đến nay chưa chọn lệnh cấm mạng xã hội dựa trên độ tuổi. Thảo luận chính sách ở nước này tập trung vào xác minh tuổi chặt chẽ hơn, cài đặt an toàn mặc định, hạn chế tính năng và tăng trách nhiệm của đơn vị vận hành nền tảng. 5053

Bài học lớn từ trường hợp Pháp

Phán quyết của tòa tại Pháp là một phép thử đáng chú ý cho làn sóng siết quyền tiếp cận mạng xã hội của người trẻ trên thế giới. Nó cho thấy chính phủ có thể theo đuổi biện pháp an toàn cho trẻ em, nhưng một lệnh cấm toàn diện có thể thất bại nếu hạn chế quyền giao tiếp quá rộng hoặc không được chứng minh là tương xứng với rủi ro cần xử lý. 315

Dự thảo sửa đổi của Pháp, đề nghị của Macron về hành động ở cấp EU và những lựa chọn khác nhau tại Australia, Anh, Nhật Bản cùng chỉ về một bài toán chưa có lời giải dứt khoát: bảo vệ trẻ em trên mạng không chỉ phụ thuộc vào con số độ tuổi, mà còn ở mức độ chính xác, tính tương xứng và khả năng thực thi của các quy định đi kèm.