Cơn siết công suất chip công nghệ cũ: Làn sóng AI đang đẩy đơn hàng sang các xưởng đúc Trung Quốc

Ngành bán dẫn đang đối mặt với một “điểm nghẽn” mới — nhưng không phải ở những con chip tiên tiến nhất. Thay vào đó, áp lực đang dồn vào các tiến trình sản xuất chip lâu đời (mature‑node) như 28nm hoặc 40nm, vốn được dùng rộng rãi trong thiết bị điện tử hàng ngày.

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), nhu cầu chip truyền thống phục hồi và những thay đổi trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang khiến công suất ở các tiến trình này trở nên chật chội. Trong khi đó, nhiều nhà sản xuất chip lớn đang ưu tiên nguồn lực cho chip AI và bộ nhớ băng thông cao (HBM) — những sản phẩm mang lại lợi nhuận cao hơn. Hệ quả là một phần đơn hàng chip mature‑node đang dịch chuyển sang các foundry Trung Quốc như Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC).

Vì sao công suất chip mature‑node trở nên căng thẳng

Vấn đề không hẳn là thiếu nhà máy sản xuất chip trên toàn cầu, mà là sự phân bổ công suất đang thay đổi.

Trước hết, hạ tầng AI đang bùng nổ. Các trung tâm dữ liệu và hệ thống AI cần GPU, accelerator và các giải pháp đóng gói tiên tiến, đi kèm với bộ nhớ HBM. Những sản phẩm này có giá trị cao hơn nhiều so với chip truyền thống, nên các foundry ưu tiên dây chuyền cho chúng.

Khi nhiều dây chuyền sản xuất được chuyển sang phục vụ chip AI, công suất dành cho các chip mature‑node tự nhiên bị thu hẹp.

Trong khi đó, nhu cầu đối với chip tiến trình cũ lại đang tăng trở lại. Những con chip này — đặc biệt là IC quản lý nguồn (power‑management IC) — được dùng trong nhiều lĩnh vực:

• thiết bị điện tử tiêu dùng
• xe điện và điện tử ô tô
• thiết bị công nghiệp và robot
• thiết bị IoT

Khi nhiều ngành phục hồi cùng lúc, áp lực lên nguồn cung chip mature‑node tăng nhanh.

Theo hãng nghiên cứu TrendForce, tỷ lệ sử dụng trung bình của các nhà máy wafer 8‑inch thuộc top foundry toàn cầu có thể tiến gần 90% vào năm 2026 và vẫn trên 80% tới năm 2027, cho thấy công suất ở phân khúc này vẫn rất căng.

Làn sóng AI đang đẩy đơn hàng sang các foundry Trung Quốc

Khi các nhà sản xuất lớn ở Mỹ, Đài Loan hay Hàn Quốc tập trung nhiều hơn vào chip AI tiên tiến, nhiều khách hàng bắt đầu tìm nhà cung cấp khác cho các chip tiến trình cũ.

Các foundry Trung Quốc trở thành điểm đến quan trọng cho những đơn hàng này. Lãnh đạo SMIC cho biết nhu cầu AI toàn cầu đã trực tiếp khiến nguồn cung chip mature‑node — đặc biệt là chip quản lý điện năng — trở nên khan hiếm, từ đó thúc đẩy thêm đơn hàng cho các nhà sản xuất Trung Quốc.

Một số yếu tố khiến xu hướng này dễ xảy ra:

• Các foundry Trung Quốc vẫn duy trì quy mô lớn ở các tiến trình mature‑node.
• Một số nhà sản xuất phương Tây và châu Á đang thu hẹp hoặc chuyển đổi các dây chuyền cũ sang công nghệ lợi nhuận cao hơn.
• Chính sách nội địa hóa chuỗi cung ứng tại Trung Quốc khuyến khích doanh nghiệp sử dụng chip sản xuất trong nước.

Nhờ vậy, các nhà sản xuất Trung Quốc có thể hấp thụ “đơn hàng tràn” (spillover) khi các foundry hàng đầu dồn lực cho chip AI.

Tỷ lệ sử dụng nhà máy tăng và thị trường phân hóa

Sự dịch chuyển đơn hàng đã phản ánh rõ trong số liệu vận hành của ngành.

Tại SMIC, tỷ lệ sử dụng công suất tăng mạnh cùng với lượng wafer xuất xưởng. Đến cuối năm 2025, mức sử dụng công suất được báo cáo trên 93%, cho thấy nhu cầu rất mạnh đối với năng lực sản xuất của hãng.

Ở quy mô toàn ngành, AI cũng khiến khoảng cách giữa các nhóm foundry ngày càng rõ rệt. Ví dụ, TSMC đạt khoảng 70% thị phần foundry toàn cầu trong quý II/2025, chủ yếu nhờ nhu cầu cao đối với chip tiến trình tiên tiến và công nghệ đóng gói phục vụ AI.

Điều này phản ánh một xu hướng mới trong ngành: các nhà sản xuất dẫn đầu tập trung vào chip AI tiên tiến, trong khi các foundry chuyên về tiến trình cũ hấp thụ phần nhu cầu còn lại.

Doanh thu SMIC tăng nhờ nhu cầu chip mature‑node

Sự dịch chuyển đơn hàng đang mang lại lợi ích rõ rệt cho các foundry Trung Quốc, đặc biệt là SMIC.

Công ty ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực:

• Doanh thu quý IV/2025 đạt 2,49 tỷ USD, tăng so với 2,38 tỷ USD quý trước và 2,21 tỷ USD cùng kỳ năm trước.
• Tổng doanh thu năm 2025 đạt 9,33 tỷ USD, tăng từ 8,03 tỷ USD năm 2024.
• Lợi nhuận ròng năm 2025 đạt 685,1 triệu USD, tăng 39% so với năm trước.

Phần lớn tăng trưởng này đến từ lượng wafer giao hàng cao hơn và mức sử dụng công suất tăng nhờ nhu cầu chip mature‑node.

Bức tranh lớn của ngành bán dẫn

Tình trạng căng thẳng ở các tiến trình chip cũ không phải là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chip toàn diện. Thay vào đó, nó phản ánh sự dịch chuyển cấu trúc trong nhu cầu.

AI đang kéo công suất sản xuất về phía các công nghệ tiên tiến và bộ nhớ HBM, trong khi các chip mature‑node vẫn cực kỳ quan trọng đối với hàng tỷ thiết bị điện tử thông thường.

Khi các foundry toàn cầu tập trung vào công nghệ AI sinh lợi cao, những nhà sản xuất có công suất lớn ở các tiến trình cũ — đặc biệt tại Trung Quốc — ngày càng có vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.