Vì sao giá dầu Brent có thể duy trì 90–110 USD/thùng trong năm 2026

Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang đối mặt với một trong những cú sốc lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Moody’s cảnh báo giá dầu Brent có thể duy trì trong khoảng 90–110 USD/thùng trong phần lớn năm 2026, chủ yếu do khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đã chuyển từ một sự kiện tạm thời sang rủi ro địa chính trị kéo dài.

Tuyến đường biển chiến lược này là “yết hầu” của thị trường năng lượng toàn cầu. Khi hoạt động vận chuyển bị gián đoạn hoặc bị đe dọa, nguồn cung dầu quốc tế bị thắt chặt và thị trường trở nên cực kỳ nhạy cảm với các diễn biến địa chính trị.

Nguyên nhân cốt lõi: Khủng hoảng Hormuz kéo dài

Theo đánh giá của Moody’s, khả năng Eo biển Hormuz sớm trở lại hoạt động bình thường là rất thấp. Cơ quan xếp hạng tín nhiệm này cho rằng “khó có triển vọng đạt được một thỏa thuận nhanh chóng và bền vững giữa Mỹ và Iran”, vì vậy tuyến đường biển quan trọng này có thể tiếp tục bị gián đoạn trong suốt năm 2026.

Điều này khiến các nhà phân tích ngày càng xem cuộc khủng hoảng không chỉ là cú sốc cung ngắn hạn mà là rủi ro cấu trúc đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Moody’s cho rằng tình hình hiện nay có thể làm thay đổi lâu dài các tuyến thương mại dầu, chiến lược vận chuyển và cách thị trường định giá rủi ro.

Vì sao Eo biển Hormuz quan trọng

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải hẹp nối Vịnh Ba Tư với các thị trường toàn cầu. Khoảng 20% nguồn cung dầu của thế giới và gần một phần tư lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) đi qua điểm nghẽn này.

Khi tuyến vận chuyển này bị hạn chế hoặc đe dọa:

• Hàng triệu thùng dầu mỗi ngày có thể bị “kẹt” tại các cảng xuất khẩu vùng Vịnh.
• Nguồn cung toàn cầu nhanh chóng bị thắt chặt.
• Giá dầu thường tăng do thị trường cộng thêm “phí rủi ro địa chính trị”.

Trong cuộc khủng hoảng năm 2026, việc đóng cửa và leo thang quân sự quanh eo biển đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất kể từ khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970.

Giá dầu đã vượt mốc 100 USD

Thị trường phản ứng rất nhanh với cú sốc nguồn cung. Giá dầu Brent đã vượt 100 USD/thùng lần đầu tiên sau nhiều năm, khi các cuộc tấn công tàu biển và gián đoạn vận chuyển lan rộng khắp khu vực Vịnh Ba Tư.

Ở thời điểm cao nhất trong giai đoạn đầu khủng hoảng, giá dầu còn tăng mạnh hơn khi giới giao dịch lo ngại rằng một phần lớn xuất khẩu dầu toàn cầu có thể bị phong tỏa.

Đà tăng này không chỉ do thiếu hụt nguồn cung ngay lập tức. Thị trường còn phải tính đến:

• chi phí bảo hiểm tàu chở dầu tăng mạnh
• tuyến vận chuyển dài hơn khi phải tránh khu vực nguy hiểm
• nguy cơ gián đoạn lặp lại trong tương lai

Những yếu tố cấu trúc này giúp giải thích vì sao Moody’s cho rằng giá dầu có thể duy trì ở mức cao ngay cả khi một phần hoạt động vận chuyển được khôi phục.

Gián đoạn vận tải đang làm thay đổi dòng thương mại dầu

Các thị trường năng lượng đang bắt đầu thích nghi với điều mà nhiều chuyên gia gọi là “trạng thái bình thường mới” về rủi ro vận chuyển ở vùng Vịnh.

Khi Eo biển Hormuz trở nên không an toàn hoặc khó dự đoán, các nhà sản xuất và người mua dầu buộc phải điều chỉnh bằng cách:

• chuyển hướng tàu chở dầu nếu có thể
• tăng sử dụng đường ống hoặc cảng xuất khẩu thay thế
• tìm nguồn cung từ các nhà sản xuất ngoài khu vực Vịnh

Ngay cả khi tuyến đường được mở lại hoàn toàn, nhiều chuyên gia cho rằng rủi ro địa chính trị đã đủ lớn để thay đổi lâu dài mô hình thương mại năng lượng toàn cầu.

Tác động lan rộng tới nguồn cung và xuất khẩu năng lượng của Mỹ

Việc gián đoạn vận chuyển qua Hormuz đã khiến một phần đáng kể nguồn cung dầu toàn cầu bị đe dọa. Khi hàng triệu thùng dầu có nguy cơ không ra được thị trường, các nước nhập khẩu bắt đầu tìm đến những nguồn cung ngoài khu vực Hormuz.

Điều này làm tăng vai trò chiến lược của các nhà xuất khẩu không phụ thuộc vào tuyến đường này, trong đó có Mỹ. Tuy nhiên, các báo cáo hiện có chưa đưa ra con số chính xác về mức tăng khối lượng xuất khẩu dầu của Mỹ trong thời gian khủng hoảng.

Dù vậy, xu hướng đa dạng hóa nguồn cung đang trở thành ưu tiên của nhiều quốc gia nhập khẩu năng lượng.

Nỗ lực ngoại giao mở lại tuyến đường vẫn bế tắc

Dù áp lực kinh tế ngày càng lớn, các nỗ lực ngoại giao vẫn chưa đạt được bước đột phá.

Mỹ đã thúc đẩy việc thành lập một liên minh quốc tế nhằm khôi phục tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, nhiều tháng sau khi cuộc xung đột bắt đầu bằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, tuyến đường này vẫn phần lớn bị đóng và các cuộc đàm phán tiến triển rất hạn chế.

Một số chính phủ trong khu vực lo ngại rằng ngay cả khi đạt được thỏa thuận, kết quả có thể chỉ là mở lại tuyến vận chuyển mà không giải quyết được các căng thẳng sâu xa gây ra khủng hoảng.

Bức tranh lớn: rủi ro cấu trúc mới của thị trường dầu

Thông điệp quan trọng từ cảnh báo của Moody’s là thị trường dầu hiện không còn đối mặt với một sự cố ngắn hạn.

Thay vào đó, khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đã tạo ra “phí rủi ro địa chính trị” dài hạn, có thể giữ giá dầu ở mức cao trong nhiều năm. Nguy cơ vận chuyển, ngoại giao mong manh và dòng thương mại đang thay đổi khiến thị trường năng lượng toàn cầu bước vào giai đoạn biến động mới.

Vì vậy, mức giá Brent khoảng 90–110 USD/thùng trong năm 2026 ngày càng được xem là kịch bản cơ sở thực tế, thay vì chỉ là một đợt tăng giá tạm thời.