Cơn sốt AI đang đẩy đơn đặt hàng chip quay lại Trung Quốc

Cơn bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu đang âm thầm thay đổi cách vận hành của ngành bán dẫn. Khi các nhà máy đúc chip hàng đầu tập trung vào sản xuất bộ xử lý AI lợi nhuận cao, công suất dành cho các công nghệ sản xuất cũ trở nên khan hiếm. Kết quả là nhiều khách hàng quốc tế bắt đầu quay lại đặt hàng tại các nhà máy Trung Quốc.

Kết quả kinh doanh mới nhất của Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC) – nhà đúc chip lớn nhất Trung Quốc – cho thấy rõ xu hướng này.

Nhu cầu AI đang hút công suất về các chip tiên tiến

Sự bùng nổ của AI đang chi phối phần lớn năng lực sản xuất bán dẫn tiên tiến. Các công ty như Nvidia và Apple đang đặt hàng số lượng lớn chip AI được sản xuất tại những nhà đúc hàng đầu như TSMC.

TSMC cho biết doanh thu quý I/2026 đạt khoảng 35,9 tỷ USD, tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ nhu cầu mạnh mẽ từ chip AI.

Vì các chip này có biên lợi nhuận cao, các nhà máy sản xuất đang ưu tiên dành dây chuyền cho chúng. Hệ quả là công suất dành cho các tiến trình sản xuất cũ (mature node) – thường dùng trong nhiều thiết bị phổ thông – bị thu hẹp.

Theo đồng CEO SMIC Zhao Haijun, nhu cầu AI đã trực tiếp khiến một số loại chip công nghệ cũ như chip quản lý nguồn (power‑management) rơi vào tình trạng thiếu hụt công suất sản xuất.

Vì sao khách hàng nước ngoài quay lại các nhà máy Trung Quốc

Khi công suất ở các nhà đúc chip ngoài Trung Quốc trở nên hạn chế, nhiều khách hàng quốc tế bắt đầu tìm kiếm các nhà cung cấp thay thế.

SMIC cho biết trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh rằng đơn hàng từ khách hàng nước ngoài đang tăng lên, vì làn sóng AI đã hút phần lớn công suất ở các nhà máy khác.

Một số yếu tố chính đứng sau sự dịch chuyển này:

• Các nhà máy tiên tiến ưu tiên chip AI: những sản phẩm như GPU AI và bộ nhớ băng thông cao mang lại lợi nhuận lớn hơn.
• Nhu cầu chip công nghệ cũ vẫn rất lớn: các ngành như ô tô, điện tử công nghiệp và IoT vẫn phụ thuộc nhiều vào các tiến trình sản xuất cũ.
• Trung Quốc mở rộng mạnh năng lực mature‑node: nhiều nhà máy trong nước đã đầu tư lớn vào các dây chuyền này, tạo nguồn cung thay thế.

Kết quả là chuỗi cung ứng bán dẫn đang tái cân bằng: chip tiên tiến tập trung ở một số nhà đúc hàng đầu, còn chip công nghệ cũ ngày càng được sản xuất nhiều tại Trung Quốc.

Kết quả kinh doanh Q1/2026 của SMIC

Báo cáo quý gần nhất của SMIC phản ánh khá rõ xu hướng này.

Trong quý I/2026, công ty ghi nhận:

• Doanh thu: 2,5055 tỷ USD (tăng 0,7% so với quý trước và khoảng 11,5% so với cùng kỳ năm trước)
• Biên lợi nhuận gộp: 20,1%, tăng nhẹ so với quý trước
• Lợi nhuận ròng: khoảng 197 triệu USD, tăng khoảng 5% so với cùng kỳ nhưng thấp hơn kỳ vọng do chi phí hoạt động tăng.

Tỷ lệ sử dụng nhà máy của SMIC vẫn ở mức rất cao. Trong quý kết thúc tháng 3, mức sử dụng đạt khoảng 93,1%, dù công ty vẫn đang mở rộng công suất.

Con số này cho thấy các dây chuyền sản xuất của SMIC vẫn được khai thác gần như tối đa, đặc biệt với các tiến trình mature‑node.

Triển vọng Q2/2026 cho thấy đà tăng vẫn tiếp tục

Ban lãnh đạo SMIC dự báo xu hướng tích cực sẽ kéo dài sang quý tiếp theo.

Dự báo chính thức cho Q2/2026 gồm:

• Doanh thu tăng: khoảng 14–16% so với quý trước
• Biên lợi nhuận gộp: khoảng 20–22%

Các chỉ số này đều cao hơn kỳ vọng trước đó của thị trường và cho thấy nhu cầu đối với các dòng chip hiện tại vẫn mạnh.

Trung Quốc ngày càng chiếm vai trò lớn ở chip “công nghệ cũ”

Chiến lược bán dẫn của Trung Quốc trong nhiều năm qua tập trung mạnh vào các tiến trình sản xuất mature‑node.

Phân tích của CSIS cho thấy từ 2014 đến 2025, công suất chip công nghệ cũ tại Trung Quốc tăng nhanh gấp bốn lần tốc độ tăng của nhu cầu toàn cầu, và hiện chiếm khoảng một nửa công suất toàn cầu trong phân khúc này.

Các chip “legacy” này tuy không phải công nghệ tiên tiến nhất nhưng lại cực kỳ quan trọng trong nhiều ngành, bao gồm:

• ô tô và máy móc công nghiệp
• thiết bị điện tử tiêu dùng
• hệ thống quản lý nguồn
• thiết bị viễn thông

Vì các chip này ít phụ thuộc vào những máy quang khắc tiên tiến nhất, các nhà máy Trung Quốc vẫn có thể mở rộng sản xuất ngay cả khi bị hạn chế tiếp cận một số thiết bị công nghệ cao.

Điều này có ý nghĩa gì cho chuỗi cung ứng chip toàn cầu

Những xu hướng trên cho thấy ngành bán dẫn có thể đang bước vào một cấu trúc mới:

• Sản xuất chip tiên tiến ngày càng tập trung ở các nhà đúc hàng đầu như TSMC và Samsung, nơi nhu cầu AI chiếm ưu thế.
• Sản xuất chip mature‑node trở nên phân tán hơn về địa lý, với Trung Quốc đóng vai trò ngày càng lớn.
• Chuỗi cung ứng bán dẫn có thể phân tầng rõ hơn, khi mỗi khu vực chuyên sâu vào những lớp công nghệ khác nhau.

Trong tương lai gần, các nhà máy Trung Quốc khó có thể thay thế các nhà sản xuất dẫn đầu ở mảng chip AI tiên tiến. Tuy nhiên, quy mô ngày càng lớn trong các tiến trình mature‑node giúp họ trở thành nguồn cung quan trọng cho những con chip “bình dân” nhưng thiết yếu của thế giới.

Nói cách khác, cơn sốt AI không chỉ thay đổi ngành điện toán — mà còn đang định hình lại nơi sản xuất những con chip phục vụ hầu hết thiết bị hàng ngày của chúng ta.