Vì sao thị trường mới nổi đang vượt mặt chứng khoán Mỹ năm 2026

Năm 2026 đang chứng kiến một diễn biến đáng chú ý trên thị trường tài chính toàn cầu: cổ phiếu tại các thị trường mới nổi (Emerging Markets – EM) đang vượt trội so với thị trường Mỹ. Sau nhiều năm bị lép vế trước Phố Wall, nhiều chỉ số EM – đặc biệt tại châu Á – đã tăng mạnh.

Sự thay đổi này đến từ một tổ hợp yếu tố hiếm gặp: bùng nổ nhu cầu chip phục vụ AI, sức mạnh của ngành bán dẫn tại Đài Loan và Hàn Quốc, đồng USD suy yếu và dòng vốn toàn cầu quay trở lại các thị trường ngoài Mỹ.

Làn sóng chip AI đang kéo thị trường châu Á đi lên

Động lực rõ ràng nhất là cơn sốt phần cứng trí tuệ nhân tạo. Khi các công ty công nghệ toàn cầu đầu tư mạnh vào trung tâm dữ liệu và hệ thống AI, nhu cầu đối với chip tiên tiến và bộ nhớ tốc độ cao tăng vọt.

Hai quốc gia hưởng lợi nhiều nhất là Đài Loan và Hàn Quốc – những mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Các công ty dẫn đầu gồm:

• TSMC – nhà sản xuất chip theo hợp đồng tiên tiến nhất thế giới
• Samsung Electronics – một trong những tập đoàn bán dẫn và điện tử lớn nhất
• SK Hynix – nhà cung cấp chip nhớ và bộ nhớ băng thông cao cho hệ thống AI

Nhờ nhu cầu mạnh đối với chip AI và bộ nhớ cho máy chủ, các doanh nghiệp này ghi nhận kỳ vọng lợi nhuận tăng mạnh và thu hút dòng tiền đầu tư lớn.

Kết quả là thị trường chứng khoán Đài Loan và Hàn Quốc lập kỷ lục mới trong năm 2026, khi nhà đầu tư đổ tiền vào cổ phiếu bán dẫn.

Theo đánh giá thị trường của J.P. Morgan, chỉ riêng tháng 4/2026:

• MSCI Emerging Markets Index tăng khoảng 14,7%
• Đài Loan tăng khoảng 26%
• Hàn Quốc tăng khoảng 38%

Những mức tăng này phần lớn đến từ các công ty nằm trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu.

Vì sao chỉ số MSCI Emerging Markets tăng mạnh

Một lý do quan trọng khác là cấu trúc của chính các chỉ số thị trường mới nổi.

Trong MSCI Emerging Markets Index, Đài Loan và Hàn Quốc chiếm tỷ trọng lớn – và tỷ trọng này còn tăng thêm khi giá trị thị trường của các hãng chip tăng nhanh.

Điều này tạo ra một hiệu ứng khuếch đại:

• Khi cổ phiếu như TSMC, Samsung hay SK Hynix tăng mạnh, toàn bộ chỉ số EM cũng được kéo lên.
• Nhiều quỹ ETF và quỹ đầu tư toàn cầu muốn tiếp cận chuỗi cung ứng AI thường mua các quỹ theo dõi chỉ số EM, vô tình đẩy dòng tiền vào các thị trường này.

Nói cách khác, sự bùng nổ của ngành bán dẫn đã khiến một số thị trường châu Á trở thành “người hưởng lợi trực tiếp” từ cuộc đua hạ tầng AI toàn cầu.

Đồng USD suy yếu – cú hích lớn cho thị trường mới nổi

Ngoài yếu tố ngành công nghệ, môi trường vĩ mô cũng đóng vai trò quan trọng.

Một trong những yếu tố lớn nhất là đồng USD suy yếu. Khi USD giảm giá:

• Tài sản ở thị trường mới nổi trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư quốc tế
• Các khoản nợ bằng USD của các nền kinh tế đang phát triển dễ trả hơn
• Lợi nhuận đầu tư bằng nội tệ khi quy đổi sang USD trở nên cao hơn

Đầu năm 2026, chỉ số USD Index giảm xuống mức thấp nhiều năm, kích hoạt sự dịch chuyển vốn sang cổ phiếu, trái phiếu và tiền tệ của các thị trường mới nổi.

Sau nhiều năm nhà đầu tư toàn cầu nắm giữ tỷ trọng lớn tài sản Mỹ, xu hướng này bắt đầu đảo chiều khi định giá tại Mỹ trở nên đắt đỏ và USD suy yếu.

Dòng vốn toàn cầu đang khuếch đại đà tăng

Không chỉ yếu tố kinh tế, dòng tiền đầu tư quốc tế cũng góp phần làm tăng tốc đà tăng của thị trường mới nổi.

Các quỹ ETF và quỹ cổ phiếu tập trung vào EM đã thu hút lượng vốn lớn. Chỉ trong vài tuần đầu năm 2026, nhà đầu tư đã rót khoảng 32 tỷ USD vào các ETF thị trường mới nổi niêm yết tại Mỹ, vượt tổng dòng vốn của cả năm trước đó.

Các tổ chức tài chính cũng chỉ ra rằng triển vọng của EM đang được cải thiện nhờ:

• tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp
• cải cách kinh tế ở nhiều quốc gia
• lợi ích đa dạng hóa danh mục đầu tư

Những yếu tố này khiến dòng tiền tiếp tục chảy vào các thị trường đang phát triển.

Vì sao chứng khoán Mỹ kém nổi bật hơn trong năm 2026

Điều quan trọng là thị trường Mỹ không hẳn suy yếu, nhưng tốc độ tăng của nó thấp hơn so với một số thị trường mới nổi.

Một số nguyên nhân chính gồm:

• Cổ phiếu Mỹ bước vào năm 2026 với định giá cao sau nhiều năm tăng mạnh.
• Nhà đầu tư muốn giảm sự phụ thuộc vào nhóm công nghệ lớn của Mỹ.
• Nhiều thị trường châu Á mang lại mức độ tiếp xúc trực tiếp hơn với hạ tầng vật lý của AI, đặc biệt là sản xuất chip và bộ nhớ.

Do đó, dòng tiền đầu tư vào AI không chỉ chảy vào các công ty phần mềm hay nền tảng tại Mỹ, mà còn hướng đến những nhà sản xuất chip ở châu Á.

Những rủi ro lớn đối với đà tăng của thị trường mới nổi

Dù tăng mạnh, đợt phục hồi này vẫn tồn tại nhiều rủi ro vì độ tập trung cao và phụ thuộc lớn vào ngành bán dẫn.

1. Chỉ số phụ thuộc vào một vài “ông lớn” chip

Phần lớn mức tăng của thị trường đến từ một nhóm nhỏ doanh nghiệp như TSMC, Samsung Electronics và SK Hynix. Điều này khiến chỉ số dễ biến động nếu các cổ phiếu này giảm mạnh.

2. Phụ thuộc xuất khẩu chip

Nền kinh tế Hàn Quốc đặc biệt phụ thuộc vào ngành bán dẫn. Trong quý I/2026, chip chiếm khoảng 37% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này – cho thấy rủi ro nếu nhu cầu điện tử toàn cầu suy yếu.

3. Rủi ro thương mại và thuế quan

Các nền kinh tế châu Á phụ thuộc xuất khẩu có thể bị ảnh hưởng nếu Mỹ hoặc các đối tác thương mại áp thuế đối với sản phẩm công nghệ hoặc điện tử.

4. Căng thẳng địa chính trị quanh Đài Loan

Đài Loan sản xuất hơn 90% chip tiên tiến nhất thế giới, khiến hòn đảo này trở thành điểm nóng trong cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc.

Nếu căng thẳng leo thang, chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu – và cả thị trường tài chính – có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Một đợt tăng dựa trên AI – nhưng vẫn khá hẹp

Đà tăng của thị trường mới nổi năm 2026 thực chất là sự giao thoa giữa hai lực lớn:

• Yếu tố vi mô: nhu cầu chip AI bùng nổ giúp lợi nhuận của các hãng bán dẫn tăng mạnh.
• Yếu tố vĩ mô: USD suy yếu và dòng vốn toàn cầu quay lại các thị trường ngoài Mỹ.

Tuy vậy, sự vượt trội này không diễn ra đồng đều trên toàn bộ thế giới mới nổi. Phần lớn mức tăng tập trung vào các nền kinh tế gắn chặt với chuỗi cung ứng chip như Đài Loan và Hàn Quốc.

Chừng nào cơn sốt đầu tư hạ tầng AI còn tiếp diễn, những thị trường này vẫn là người hưởng lợi lớn. Nhưng nếu chu kỳ công nghệ chậm lại hoặc rủi ro địa chính trị gia tăng, chính sự tập trung đó cũng có thể khiến thị trường đảo chiều nhanh chóng.