28.000 Robot Hình Người Trung Quốc Vừa Có 'Căn Cước Công Dân' Số Riêng

Một tiền thân của đợt triển khai toàn quốc này đã bắt đầu từ đầu tháng. Vào ngày 12 tháng 5, Trung tâm Đổi mới Robot Hình người Hồ Bắc đã cấp cái mà họ gọi là "thẻ căn cước số" đầu tiên của cả nước cho robot hình người. Dự án thí điểm cấp khu vực đó đã thiết lập nguyên tắc một mã cho một máy, truy xuất toàn diện và trách nhiệm giải trình rõ ràng, mà tiêu chuẩn HEIS quốc gia hiện đã chính thức hóa trên toàn quốc.

Giải phẫu một mã định danh số 29 ký tự

Mã định danh được mô phỏng một cách rõ ràng theo hệ thống thẻ căn cước công dân của Trung Quốc, mặc dù nó chứa 29 ký tự thay vì 18. Mỗi mã được chia thành bốn phân đoạn có cấu trúc, được thiết kế để nhận dạng robot đồng thời ở nhiều cấp độ.

1. Mã Quốc gia (2 chữ số) – Sử dụng tiêu chuẩn GB/T 2659.1 cho mã quốc gia, làm rõ nguồn gốc của robot và hỗ trợ truy xuất xuyên biên giới khi robot Trung Quốc được xuất khẩu.

2. Mã Doanh nghiệp (4 chữ số) – Xác định duy nhất nhà sản xuất để đảm bảo chủ thể chịu trách nhiệm có thể bị truy cứu.

3. Mã Kiểu Sản phẩm (6 chữ số) – Ánh xạ đến kiểu máy cụ thể và các đặc tính kỹ thuật, cho phép phân loại sản phẩm và xác định ngày sản xuất.

4. Số Sê-ri (17 chữ số) – Hoạt động như một mã nhận dạng cá thể duy nhất trong cùng một kiểu máy, cho phép truy xuất chính xác đến từng đơn vị từ sản xuất đến tái chế.

Theo ông Đổng Kiến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Thông tin thuộc Viện Tiêu chuẩn hóa Điện tử Trung Quốc, cấu trúc bốn phân đoạn này cân bằng "tính cứng nhắc trong quản lý" với "tính linh hoạt về kỹ thuật". Mã quốc gia, doanh nghiệp, sản phẩm và sê-ri thực thi tính duy nhất toàn cầu và khả năng truy xuất bắt buộc, trong khi thiết kế của hệ thống cho phép các nhà sản xuất tùy chỉnh các phần của mã để tương thích với các sơ đồ nhận dạng nội bộ hiện có.

Cách các mã định danh theo sát toàn bộ vòng đời của robot

Tiêu chuẩn này bao phủ mọi bên liên quan trong hệ sinh thái robot—nhà sản xuất, nhà cung cấp dịch vụ, người bán, người dùng và tổ chức tái chế. Mã định danh số được thiết kế để có thể đọc được vĩnh viễn trong suốt vòng đời của robot:

• Thiết kế và Sản xuất: Mã được gán tại thời điểm xuất xưởng và mang theo hồ sơ về nhà sản xuất và thông số kỹ thuật phần cứng.
• Cấp phép Lưu hành và Bán hàng: Mã này hỗ trợ việc kiểm soát theo quy định và theo dõi thương mại từ phân phối đến triển khai cho người dùng cuối.
• Vận hành và Bảo trì: Hồ sơ dịch vụ, cập nhật phần mềm và các sự cố vận hành được ghi lại dựa trên mã duy nhất, lưu giữ lịch sử dịch vụ hoàn chỉnh của máy.
• Cuối Vòng đời và Tái chế: Mã vẫn hoạt động trong suốt quá trình tháo dỡ và tái chế, khép lại vòng trách nhiệm giải trình.

Đây không chỉ đơn thuần là một miếng dán theo dõi. Mục tiêu đã nêu của chính phủ là "truy xuất nguồn gốc, kiểm soát toàn bộ quy trình, ngăn ngừa rủi ro và quy trách nhiệm" trên toàn bộ ngành công nghiệp. Mã này được mô tả là duy nhất và không thể thay đổi trong suốt vòng đời của robot, tạo ra một bản ghi kỹ thuật số vĩnh viễn.

Tại sao Trung Quốc làm điều này ngay bây giờ

Ngành công nghiệp robot hình người của Trung Quốc đã và đang mở rộng quy mô nhanh chóng mà không có một khuôn khổ tiêu chuẩn hóa thống nhất. Bằng cách áp đặt một hệ thống căn cước số bắt buộc, chính phủ muốn giải quyết nhiều vấn đề cùng một lúc.

Thứ nhất, nó tạo ra trách nhiệm giải trình về chất lượng sản phẩm. Khi một robot gặp sự cố hoặc gây ra thiệt hại, mã định danh số cung cấp một chuỗi trách nhiệm rõ ràng, không thể chối cãi cho đến tận nhà sản xuất và chuỗi cung ứng.

Thứ hai, nó xây dựng cơ sở hạ tầng pháp lý trước khi triển khai hàng loạt. Khi robot hình người chuyển từ các môi trường công nghiệp chuyên biệt sang không gian công cộng và tiêu dùng—như chăm sóc người cao tuổi, hậu cần, bán lẻ—các cơ quan quản lý cần một hệ thống để giám sát chúng. Nền tảng mã định danh này cung cấp cho chính phủ một cơ sở dữ liệu toàn quốc để theo dõi những robot nào đang tồn tại, chúng ở đâu và ai đã tạo ra chúng.

Thứ ba, nó hỗ trợ thương mại xuyên biên giới. Thành phần mã quốc gia và khuôn khổ truy xuất tổng thể được thiết kế có chủ đích hướng tới các tiêu chuẩn quốc tế, chuẩn bị cho các nhà sản xuất Trung Quốc tiếp cận các thị trường xuất khẩu có thể yêu cầu tài liệu tương đương.

Tiêu chuẩn hóa ngành cũng củng cố khả năng cạnh tranh của hệ sinh thái trong nước. Nền tảng này đã được mô tả như một bước tiến tới một "hệ sinh thái công nghiệp mở, bao trùm và đôi bên cùng có lợi", báo hiệu rằng chính phủ có ý định hợp nhất các thông lệ rời rạc của nhà sản xuất thành một tiêu chuẩn quốc gia thống nhất.

Điều đáng chú ý là tiêu chuẩn này là bắt buộc đối với robot tham gia vào các kênh sản xuất, phân phối, bảo trì, tái chế và tháo dỡ. Ngôn từ được sử dụng trong các thông báo chính thức rất rõ ràng: mọi robot hình người từ khi xuất xưởng đến khi hết vòng đời đều phải mang một mã số nhận dạng vĩnh viễn, duy nhất.