IPO Lịch Sử Của SpaceX Định Hình Lại Thị Trường Trước Cả Khi Chính Thức Ra Mắt

Thương Vụ 75 Tỷ USD Của Thập Kỷ

SpaceX đã nộp hồ sơ đăng ký S-1 công khai lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) vào ngày 20 tháng 5 năm 2026, xác nhận họ sẽ tìm cách huy động tới 75 tỷ USD bằng cách chào bán khoảng 555,6 triệu cổ phiếu với giá cố định 135 USD mỗi cổ phiếu . Động thái này bỏ qua quy trình dựng sổ truyền thống của Phố Wall, tự ấn định giá chào bán và nhắm đến mức định giá hậu IPO từ 1,75 đến 2 nghìn tỷ USD .

Những con số này đưa đợt chào bán vượt xa kỷ lục trước đó do Saudi Aramco nắm giữ với 29,4 tỷ USD vào năm 2019 . Giao dịch dự kiến bắt đầu vào ngày 12 tháng 6 trên Sàn Giao dịch Chứng khoán Toàn cầu Nasdaq, với việc định giá diễn ra vào ngày 11 tháng 6 . Tổ hợp bảo lãnh phát hành được dẫn dắt bởi Goldman Sachs và Morgan Stanley, và theo Bloomberg, thương vụ này đã bị đặt mua vượt mức trước cả khi định giá .

Để đảm bảo sự tham gia rộng rãi, SpaceX đã phân bổ tới 30% cổ phiếu IPO cho các nhà đầu tư bán lẻ thông qua các nền tảng như Schwab, Fidelity, Robinhood, SoFi và E*TRADE – một con số kỷ lục lên tới 23 tỷ USD dành cho giới đầu tư cá nhân .

Cơn Sốt Bán Dẫn: Tại Sao Cổ Phiếu Chip Lại Là Nguồn Tiền

Trong khi đà tăng của AI đã có những dấu hiệu đuối sức, đợt bán tháo đã tăng tốc mạnh mẽ khi ngày IPO của SpaceX đến gần. Vấn đề cốt lõi không nằm ở nền tảng cơ bản – nhu cầu về chất bán dẫn vẫn mạnh mẽ – mà là ở cơ chế vận hành. Để mua 75 tỷ USD cổ phiếu SpaceX, các nhà đầu tư buộc phải tạo ra tiền mặt. Và họ bán những gì đã tăng giá mạnh nhất .

Micron Technology là một nghiên cứu điển hình cho động lực này. Mặc dù báo cáo kết quả quý đầu niên độ tài chính vượt xa mức cao nhất của kế hoạch và dự báo doanh thu kỷ lục cho cả năm tài chính 2026, cổ phiếu này vẫn giảm 13,25% vào ngày 6 tháng 6, ngày giao dịch tồi tệ nhất kể từ tháng 4 năm 2025 . Các nhà phân tích ước tính giá trị hợp lý của cổ phiếu này vào khoảng 507,88 USD, thấp hơn khoảng 70% so với giá hiện tại, làm gia tăng sự bất an về định giá bên cạnh áp lực bán ra do thanh khoản . Nghiên cứu của JPMorgan ghi nhận rằng các nhà đầu tư bán lẻ đã đổ tiền vào các cổ phiếu bộ nhớ như Micron và SK Hynix trong những tháng gần đây mà ít chốt lời – khiến chúng trở thành mục tiêu dễ dàng khi cần tiền mặt .

Các dự báo của chuyên gia phân tích cho thấy nhà đầu tư bán lẻ và thụ động có thể sẽ bán tổng cộng 50 tỷ USD cổ phiếu khác để có tiền mua SpaceX, và nếu IPO hoạt động tốt, việc mua vào bắt buộc từ các quỹ chỉ số thụ động có thể gây ra thêm những xáo trộn . Dự kiến khoảng 15 ngày sau khi niêm yết, SpaceX sẽ được đưa vào chỉ số Nasdaq 100 với tỷ trọng khổng lồ, buộc các quỹ thụ động phải mua vào cổ phiếu này bằng cách bán đi những cổ phiếu đang nắm giữ .

BNP Paribas Cảnh Báo Về Sự Rút Thanh Khoản Từ Nhà Đầu Tư Cá Nhân

BNP Paribas nổi lên như một tiếng nói quan trọng cảnh báo khách hàng rằng đợt IPO của SpaceX có thể kích hoạt một đợt bán tháo cụ thể đối với cổ phiếu bán dẫn . Luận điểm của ngân hàng này xoay quanh rủi ro tập trung: tài sản của các quỹ ETF đòn bẩy tại Mỹ đã đạt mức kỷ lục 175 tỷ USD, tập trung rất lớn vào các sản phẩm liên quan đến bán dẫn và Nasdaq. Khi nhà đầu tư bán lẻ rút tiền để dồn vào SpaceX, đây chính là những cổ phiếu họ sẽ bán ra .

Các nhà đầu tư cá nhân được kỳ vọng sẽ là những người mua lớn trong đợt IPO này, và họ cần huy động tiền mặt bằng cách thanh lý những gì mình đang nắm giữ. Một phân tích thị trường đã nhận định: “Ngành đã tăng giá mạnh nhất chính là chất bán dẫn” . Áp lực bán không đến từ sự suy giảm các yếu tố nền tảng – thu nhập của NVIDIA vẫn mạnh mẽ, các hợp đồng HBM của SK Hynix vẫn nguyên vẹn – mà đến từ quy mô tuyệt đối của sự kiện thanh khoản này .

Điều đáng chú ý là chính BNP Paribas đã tăng lượng nắm giữ cổ phiếu Micron lên tới 1.032,4% trong quý IV, nâng tổng số cổ phần lên 37.631 cổ phiếu, trị giá khoảng 11,2 triệu USD, biến ngân hàng này thành người mua vào chứ không phải người bán ra trong kỳ báo cáo . Trước đó, vào tháng 1 năm 2026, BNP Paribas Exane đã nâng mục tiêu giá đối với Micron lên 500 USD từ 270 USD trong khi vẫn duy trì xếp hạng “Vượt trội” . Cảnh báo của công ty về một đợt bán tháo do IPO dường như không phản ánh quan điểm bi quan về nền tảng cơ bản của cổ phiếu, mà đúng hơn là một sự thừa nhận mang tính kỹ thuật về cơ chế thanh khoản đang diễn ra.

Thị Trường Châu Á Chuẩn Bị Đón Sóng Gió

Những cơn địa chấn không chỉ giới hạn ở các sàn giao dịch Mỹ. Các thị trường châu Á đã chuẩn bị cho một phiên đầu tuần ảm đạm vào thứ Hai, ngày 8 tháng 6, sau đợt bán tháo công nghệ dẫn dắt bởi Phố Wall . Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc được dự báo sẽ chịu ảnh hưởng bởi cả dữ liệu lạm phát của Mỹ lẫn đợt IPO Nasdaq đã được lên kế hoạch của SpaceX trong tuần từ 8 đến 12 tháng 6, với các nhà phân tích cảnh báo rằng hoạt động chốt lời có thể gia tăng . Chuyên gia nghiên cứu Park Hye-ran của Chứng khoán Samsung cảnh báo rằng đợt IPO phá kỷ lục này có thể “hấp thụ thanh khoản của thị trường toàn cầu, gây ra những cú sốc ngắn hạn” .

Tại Singapore, viễn cảnh về những đợt niêm yết bom tấn tại Mỹ của SpaceX, OpenAI và Anthropic đã chi phối các cuộc trò chuyện trên thị trường. Các chuyên gia phân tích cảnh báo rằng tham vọng gọi vốn của bộ ba này có thể “thu hút một lượng đáng kể vốn đầu tư toàn cầu và chuyển hướng sự chú ý của nhà đầu tư khỏi các cổ phiếu công nghệ khác” . Sự thay đổi tâm lý này cũng đẩy đồng tiền mã hóa Bitcoin xuống dưới 60.000 USD, mức thấp nhất trong hai năm, mặc dù các dữ liệu trên chuỗi (on-chain) xác nhận mối liên hệ trực tiếp giữa dòng tiền Bitcoin và IPO SpaceX không thể tìm thấy trong các báo cáo hiện tại .

Các Quỹ Đầu Tư Quốc Gia Vùng Vịnh: Kẻ Chiến Thắng, Không Phải Kẻ Bán Tháo

Trong khi phần lớn thị trường toàn cầu đang xoay sở tìm tiền mặt, các quỹ đầu tư quốc gia vùng Vịnh lại đang ở phía bên kia của giao dịch. Nhiều quỹ vùng Vịnh đang được hưởng lợi nhuận khổng lồ từ các khoản đầu tư sớm vào SpaceX và Anthropic khi các công ty này tiến tới việc niêm yết công khai . Ngay cả một cổ phần 1% tại SpaceX dự kiến cũng sẽ có giá trị khoảng 15 tỷ USD ở mức định giá mục tiêu .

Quỹ Đầu tư Công (PIF) của Ả Rập Xê-út đang trong các cuộc đàm phán sâu để nhận một cổ phần neo (anchor stake) khoảng 5 tỷ USD trong đợt chào bán, một động thái sẽ bảo vệ vị thế sở hữu hiện tại chỉ dưới 1% của họ khỏi bị pha loãng, đồng thời biến quỹ đầu tư quốc gia của Vương quốc này trở thành nhà đầu tư bên ngoài lớn nhất trong IPO . Các cuộc thảo luận, được Reuters đưa tin lần đầu vào ngày 2 tháng 4 năm 2026, vẫn đang diễn ra và chưa có thỏa thuận ràng buộc nào đạt được .

MGX có trụ sở tại Abu Dhabi đã nắm giữ cổ phần trong OpenAI và SpaceX, trong khi Cơ quan Đầu tư Qatar và Mubadala cũng có mối liên hệ thông qua nhiều kênh trước IPO khác nhau . Vị thế của vùng Vịnh là độc nhất: thay vì thanh lý tài sản để tài trợ cho IPO, các quỹ này vừa là nhà đầu tư hiện hữu thu lợi từ nhiều năm hỗ trợ ban đầu, vừa có khả năng là người mua neo trong đợt ra mắt công chúng .

Điều Gì Sẽ Diễn Ra Tiếp Theo

Việc niêm yết vào ngày 12 tháng 6 chỉ là giai đoạn đầu tiên của một sự xáo trộn thị trường mà các nhà phân tích dự đoán sẽ kéo dài đến cuối tháng. Khi SpaceX gia nhập chỉ số Nasdaq 100, các quỹ thụ động sẽ buộc phải tái cân bằng danh mục, tạo ra một làn sóng bán ra thứ hai đối với các cổ phiếu thành phần hiện có . Morningstar định giá công ty này cao hơn 55% so với giá trị nội tại, và công ty đang gánh khoản lỗ 4,94 tỷ USD từ thương vụ sáp nhập xAI – biến IPO này thành một canh bạc vào khả năng thực thi hoàn hảo trong tương lai . Nhưng với 78% số tiền thu được đã được cam kết và tình trạng khan hiếm nguồn cung lấn át những nghi ngờ về định giá, phía cầu của giao dịch dường như đã được định hình vững chắc .