GPU và MacBook Air tăng giá chóng mặt: Tại sao AI đã 'ngốn' sạch nguồn cung bộ nhớ thế giới?

AMD (ít nhất 10%). Vào tháng 7 năm 2026, AMD đã chính thức thông báo với các đối tác sản xuất bo mạch (AIB) như Sapphire, ASUS và XFX rằng giá các bộ kit GPU kèm GDDR sẽ tăng khoảng 10% . Đây là lần tăng giá thứ hai của AMD trong vòng sáu tháng, cũng do tình trạng khan hiếm bộ nhớ GDDR6 .

Gigabyte (lên tới 40%). Là một đối tác mua kit từ Nvidia và AMD, Gigabyte đã 'gánh' phí tổn từ nhiều đợt tăng giá đầu nguồn và cộng thêm biên lợi nhuận của mình. Một nhà phân phối tại Nhật Bản, CFD Sales, đã báo hiệu rằng các đơn hàng card đồ họa Gigabyte từ tháng 8 năm 2026 sẽ cao hơn 20–40% . Một số mức giá bán lẻ trên thị trường đã chạm mức cao hơn 40% so với đầu năm 2026 .

Tại sao bản thân chip GPU không phải là nút thắt. Nvidia, AMD và các đối tác của họ đều có nguồn cung chip GPU silicon dồi dào. Cuộc khủng hoảng giá lần này hoàn toàn là một cuộc khủng hoảng giá bộ nhớ – GDDR6, GDDR7 và năng lực sản xuất chúng . Như một bài phân tích đã kết luận: “Giá card đồ họa trong năm 2026 không tăng vì thiếu chip đồ họa. Chúng tăng vì bộ nhớ được hàn bên cạnh chip đã được định giá lại bởi sự bùng nổ xây dựng AI” .

Cuộc khủng hoảng DRAM và MacBook Air của Apple

Cơn khát bộ nhớ tương tự giờ đây đã ảnh hưởng đến dòng laptop bán chạy nhất của Apple – và người tiêu dùng đang phải gánh chịu hậu quả cả về giá lẫn thời gian chờ đợi.

Tình trạng khan hàng. Mark Gurman của Bloomberg đưa tin vào ngày 2 tháng 8 năm 2026 rằng MacBook Air đang trải qua một tình trạng thiếu hụt “nghiêm trọng”, với các nguồn tin từ cửa hàng bán lẻ cho biết lượng hàng giao “bị hạn chế hơn bao giờ hết” . Tính đến đầu tháng 8, trên cửa hàng trực tuyến Apple Store tại Mỹ, thời gian giao hàng dự kiến kéo dài đến cuối tháng 8 cho hầu hết các cấu hình và vào tháng 9 cho các mẫu RAM cao hơn . Tình trạng khan hàng diễn ra ngay vào mùa tựu trường .

Giá tăng. Apple đã tăng giá MacBook Air thêm 200 USD vào tháng 6 năm 2026 – từ 1.099 USD lên 1.299 USD cho phiên bản cơ bản dùng chip M5 . So với mức giá ra mắt ban đầu là 999 USD, tổng mức tăng trong năm nay là 300 USD . Apple cũng tăng giá MacBook Pro thêm 300 USD và Mac Studio lên tới 1.300 USD trong cùng đợt . Bất chấp các đợt tăng giá, hãng vẫn không thể giữ được hàng tồn kho cho MacBook Air .

Cơ chế hoạt động. MacBook Air sử dụng bộ nhớ LPDDR và NAND – những loại bộ nhớ phải cạnh tranh để giành cùng một công suất làm wafer (bán dẫn) đang bị chuyển hướng sang sản xuất HBM cho các bộ tăng tốc AI. Apple hầu như không thể mua đủ số lượng mô-đun bộ nhớ ở bất kỳ mức giá nào . “Theo những gì tôi nghe được, tình trạng thiếu MacBook Air thực sự có liên quan đến cuộc khủng hoảng bộ nhớ đang diễn ra,” Gurman viết .

Nguyên nhân gốc rễ: Ba động lực cốt lõi

1. Nhu cầu HBM từ các trung tâm dữ liệu AI. Bộ nhớ băng thông cao (HBM3E và sắp tới là HBM4) là thành phần thiết yếu cho các bộ tăng tốc AI của Nvidia (dòng H200, Blackwell và Rubin). Mỗi chip H200 cần tám mô-đun HBM3E . Các 'ông lớn' AI như Google, Microsoft, Meta đang mua gần như mọi mô-đun có sẵn với mức giá cao ngất ngưởng mà các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên hơn hẳn so với các loại DRAM cho người tiêu dùng có biên lợi nhuận thấp hơn .

2. Sự tái phân bổ nguồn cung từ các nhà sản xuất bộ nhớ. Samsung, SK Hynix và Micron – ba công ty kiểm soát hơn 95% sản lượng DRAM toàn cầu – đã chuyển công suất wafer khỏi các dòng DDR4/DDR5 và GDDR6 tiêu chuẩn sang sản xuất HBM, dòng sản phẩm có biên lợi nhuận cao gấp 3-5 lần . Chỉ riêng Samsung đã tăng giá DRAM máy chủ tới 60-70% vào đầu năm 2026 . Giá hợp đồng DRAM đã tăng vọt 90-98% trong quý 1 năm 2026, và một đợt tăng 58-63% nữa được dự báo sẽ xảy ra trong quý 2 .

3. Không có giải pháp nhanh cho năng lực sản xuất. Các nhà máy sản xuất bộ nhớ mới cần 12-24 tháng để đạt sản lượng ổn định. Hầu hết các dự án mở rộng nhà máy đã công bố sẽ không thể mang lại sản lượng đáng kể cho đến năm 2017 . Micron lưu ý rằng tỷ lệ chuyển đổi giữa công suất làm HBM và DDR5 là khoảng 3:1, có nghĩa là mỗi gigabyte HBM tiêu thụ lượng công suất wafer gấp ba lần so với bộ nhớ tiêu chuẩn .

Dự báo của ngành: Khi nào thị trường sẽ hồi phục?

Đồng thuận từ các nhà phân tích là khá ảm đạm cho năm 2026 và phần lớn năm 2027:

• TrendForce và IDC cho rằng bất kỳ sự hạ nhiệt giá nào đều phải gắn với công suất nhà máy bộ nhớ mới, mà sẽ không đạt sản lượng cho đến năm 2027 .
• UBS không kỳ vọng cung cầu DRAM cân bằng cho đến quý 2 năm 2028 .
• Siêu chu kỳ GDDR7 được dự báo sẽ giữ cho thị trường bộ nhớ tiêu dùng thắt chặt cho đến ít nhất là quý 4 năm 2027 .
• Phân tích của Kearney đưa ra mốc phục hồi hoàn toàn có thể xa tới năm 2030 .
• Việc mở rộng nền tảng Rubin của Nvidia sẽ giữ chân nhu cầu về HBM4 cho đến ít nhất cuối năm 2027, tiếp tục cạnh tranh với DRAM tiêu dùng để giành cùng một năng lực sản xuất .
• Giám đốc điều hành Intel, Lip-Bu Tan, đã phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh AI Cisco vào tháng 2 năm 2026 rằng “sẽ không có sự giảm nhẹ nào cho đến năm 2028” .
• Giám đốc bộ phận bộ nhớ của Samsung, Kim Jaejune, đã cảnh báo vào tháng 4 năm 2026 rằng “tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng” trên tất cả các sản phẩm bộ nhớ dự kiến sẽ tiếp diễn cho đến ít nhất năm 2027 .

Kết luận. Không có sự hạ nhiệt giá có ý nghĩa nào đối với GPU hoặc máy tính xách tay được dự báo trong năm 2026. Giá cả được dự báo sẽ vẫn ở mức cao trong suốt phần lớn năm 2027, với một số khả năng hạ nhiệt vào cuối năm 2027 đến 2028 khi các nhà máy mới đi vào hoạt động. Nếu bạn cần mua một chiếc GPU hay MacBook Air ngay bây giờ, mức giá và tình trạng khan hàng hiện tại khó có thể cải thiện trong ít nhất 12-18 tháng tới . Cuộc khủng hoảng này mang tính cấu trúc, không phải mang tính chu kỳ, và nguồn cung bộ nhớ thế giới đã vĩnh viễn thay đổi dưới tác động của nhu cầu AI.