Hash Rate Bitcoin Giảm 19% Trong Đợt Suy Thoái Dài Nhất Lịch Sử: Thợ Đào Đổ Xô Rời Bỏ BTC Để Chuyển Sang Lĩnh Vực AI Trị Giá 70 Tỷ USD

Giá Bitcoin lao dốc mạnh. Từ mức ~126.000 USD, giá BTC giảm xuống còn ~65.000 USD vào cuối 2025 và đầu 2026, bóp nghẹt biên lợi nhuận khai thác. Hash price – doanh thu trên một đơn vị sức mạnh tính toán – chỉ còn ~36–38 USD/PH/s/ngày, gần hoặc chạm mức hòa vốn của nhiều nhà vận hành .

Chi phí năng lượng leo thang. Những cơn bão mùa đông khắc nghiệt đầu năm 2026 tại Mỹ đã buộc các thợ đào lớn (đặc biệt ở Texas) phải cắt giảm sản xuất hàng loạt để bảo vệ lưới điện, gây ra sự sụt giảm hash rate tạm thời lên tới 30–40% . Áp lực lại tiếp diễn với các đợt nắng nóng mùa hè.

Tái phân bổ vốn sang AI. Đây là yếu tố gây bất ngờ mang tính cấu trúc. Hầu hết mọi công ty khai thác Bitcoin niêm yết tại Mỹ đều đã chuyển hướng nguồn lực sang các trung tâm dữ liệu về trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán hiệu năng cao (HPC) . Các công ty này hiện đã cam kết các hợp đồng AI/HPC với tổng trị giá lên tới hơn 70 tỷ USD. Dự kiến, dịch vụ AI sẽ chiếm tới 70% doanh thu của những công ty này vào cuối năm 2026, tăng từ mức 30% vào đầu năm 2025 . Ngược lại, doanh thu từ khai thác được dự báo sẽ giảm từ mức khoảng 85% tổng doanh thu đầu năm 2025 xuống dưới 20% vào cuối năm 2026 .

Các công ty khai thác đang “chuyển mình” ra sao để theo đuổi AI?

Sự chuyển hướng này diễn ra với tốc độ chóng mặt:

• IREN, Core Scientific, TeraWulf và Hut 8 là những cái tên tiên phong trong việc cải tạo hạ tầng điện và làm mát vốn dùng cho máy đào ASIC sang phục vụ các khối lượng công việc của trung tâm dữ liệu AI . Mới đây, TeraWulf đã mua lại một khu đất rộng 285 mẫu tại Kentucky để phát triển dự án AI/HPC với công suất điện lên tới hơn 1 GW .
• Hut 8 là một ví dụ điển hình khi chuyển đổi các cơ sở vốn được xây dựng cho máy đào Bitcoin ASIC thành các cụm máy tính GPU chuyên dụng cho AI .
• Logic kinh tế rất rõ ràng: cho thuê hạ tầng cho AI mang lại mức giá cao hơn nhiều so với khai thác Bitcoin, vốn đang trong tình trạng biên lợi nhuận bị bào mòn. Các nhà phân tích của Bernstein xác nhận mọi công ty khai thác lớn niêm yết tại Mỹ đều đã tham gia vào AI dưới hình thức này hay hình thức khác .

Tác động lên mạng lưới Bitcoin

Độ khó khai thác (Difficulty). Khi hash rate giảm, độ khó của mạng lưới tự động điều chỉnh giảm xuống để giữ thời gian tạo khối ổn định. Mạng lưới đã ghi nhận nhiều lần điều chỉnh giảm lớn. Tại block 953.568, độ khó đã giảm tới 10,09% (mức giảm lớn thứ hai trong năm 2026), từ 138,9 nghìn tỷ xuống 124,9 nghìn tỷ . Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên kể từ tháng 7/2022 có ba lần điều chỉnh giảm liên tiếp, và nhiều khả năng sẽ còn giảm sâu hơn nếu hash rate tiếp tục xu hướng hiện tại .

Ngân sách an ninh (Security Budget). “Ngân sách an ninh” – tổng giá trị bằng USD mà mạng lưới trả cho thợ đào để bảo vệ hệ thống – đang trải qua thử thách nghiêm trọng nhất. Phần thưởng khối giảm bốn năm một lần, trong khi phí giao dịch chưa tăng đủ để bù đắp . Với ít thợ đào hơn và doanh thu thấp hơn, tổng năng lượng và phần cứng dành để bảo vệ chuỗi đang bị thu hẹp. Một phân tích từ Fidelity Digital Assets cho thấy cuộc tranh luận lâu năm vẫn chưa có hồi kết: phe ủng hộ cho rằng phí giao dịch sẽ thay thế dần phần thưởng khối, nhưng điều này vẫn chưa xảy ra .

Kinh tế khai thác. Hash price tiếp tục giảm xuống chỉ còn khoảng 29 USD/PH/s/ngày trong quý 1/2026, báo hiệu tình trạng khó khăn vẫn còn kéo dài . Theo báo cáo của CNBC hồi tháng 2/2026, hầu hết các công ty khai thác niêm yết đã không còn có lãi . Những thợ đào còn trụ lại chủ yếu là các nhà vận hành hiệu quả nhất với chi phí điện thấp (thường được nhà nước hậu thuẫn hoặc có nguồn tài trợ từ các tổ chức lớn), trong khi các nhà khai thác nhỏ lẻ và kém hiệu quả đã phải rời khỏi cuộc chơi .

Kết luận chính

Đợt suy giảm hash rate lần này không phải là tạm thời. Nó phản ánh một sự thay đổi phân bổ vốn mang tính vĩnh viễn: dòng tiền đang rời khỏi hoạt động khai thác Bitcoin để chảy vào hạ tầng AI. Mạng lưới vẫn hoạt động nhờ cơ chế điều chỉnh độ khó giảm xuống, nhưng nền tảng bảo mật của nó đang bị thu nhỏ. Câu hỏi mở lớn nhất cho mô hình bảo mật dài hạn của Bitcoin là liệu phí giao dịch trong tương lai có đủ để bù đắp cho phần thưởng khối bị mất đi hay không – hay ngân sách an ninh của mạng lưới sẽ tiếp tục suy yếu về cấu trúc.