BIP-110 Là Gì? Soft Fork Gây Tranh Cãi Trên Bitcoin Và Rủi Ro Cho Người Nắm Giữ

Tuy nhiên, với sự ủng hộ của thợ đào chỉ ở mức khoảng 2,6% — thấp hơn xa mức yêu cầu 55% số block trong một giai đoạn điều chỉnh độ khó 2.016 block — đề xuất này gần như chắc chắn sẽ thất bại, nhưng không phải là không có rủi ro .

BIP-110 Hạn Chế Điều Gì Và Tại Sao Gây Tranh Cãi?

Nếu được kích hoạt, BIP-110 sẽ thực thi bảy hạn chế đồng thuận mới đối với các giao dịch Bitcoin trong khoảng một năm, bao gồm :

• Giới hạn các push dữ liệu và phần tử chứng từ (witness) ở mức tối đa 256 byte.
• Giới hạn tổng dung lượng mang dữ liệu trên mỗi giao dịch.
• Hạn chế cách thức đầu vào (inputs) chi tiêu một số loại UTXO nhất định có thể nhúng dữ liệu.

Mục tiêu công bố là tạm thời "điều chỉnh các động cơ bị bóp méo" do hỗ trợ tiêu chuẩn hóa cho dữ liệu tùy ý, nhằm đưa Bitcoin trở về đúng chức năng là tiền tệ . Các nhà phê bình, bao gồm CEO Blockstream Adam Back và Chủ tịch điều hành Strategy Michael Saylor, cho rằng các tham số kích hoạt của đề xuất này là liều lĩnh và có nguy cơ gây ra một cuộc chia tách chuỗi không cần thiết, không mang lại giá trị kinh tế .

Điều Gì Đã Xảy Ra Tại Block 961.632?

Khung cửa sổ tín hiệu bắt buộc — chạy từ block 961.632 đến 963.647 — là con đường kích hoạt cuối cùng của đề xuất sau khi không đạt được ngưỡng ủng hộ 55% tự nguyện từ thợ đào trong bất kỳ giai đoạn điều chỉnh độ khó nào trước đó .

Kể từ block đó, bất kỳ node nào thực thi BIP-110 sẽ coi mọi block không báo hiệu ủng hộ là không hợp lệ. Nếu phần lớn thợ đào tiếp tục tạo ra các block tiêu chuẩn (như thực tế đang diễn ra do sự ủng hộ gần như bằng không), các node thực thi đó sẽ bắt đầu tích lũy một chuỗi thiểu số riêng biệt với hash rate thấp hơn nhiều .

Quá trình kích hoạt các quy tắc giao dịch mới, nếu diễn ra, được dự báo tại block 965.664 vào khoảng đầu tháng 9 năm 2026 .

Sự Ủng Hộ Của Thợ Đào: ~2,6% So Với Ngưỡng 55%

Sự ủng hộ của thợ đào chưa bao giờ đến gần ngưỡng yêu cầu. Dữ liệu chính:

Hầu hết tín hiệu ủng hộ đến từ OCEAN pool và các thợ đào nhỏ; các pool lớn như Antpool và ViaBTC không báo hiệu . Ngưỡng yêu cầu là 1.109 trên 2.016 block trong một giai đoạn điều chỉnh độ khó duy nhất để kích hoạt sớm .

Ba Kịch Bản Có Thể Xảy Ra

1. Kích hoạt thất bại (rất khả quan). Nếu sự ủng hộ không bao giờ đạt ngưỡng 55% trong khung cửa sổ bắt buộc, BIP-110 đơn giản là sẽ không được kích hoạt và hết hạn. Đây là kết quả được dự đoán rộng rãi do sự hậu thuẫn gần như bằng không từ thợ đào . Khung cửa sổ tín hiệu bắt buộc kéo dài đến khoảng block 963.648 (cuối tháng 8) .

2. Sự tập hợp mạnh mẽ của thợ đào vào phút cuối. Một phần đáng kể hash rate có thể chuyển sang báo hiệu ủng hộ vào phút cuối, vượt ngưỡng 55% và khóa soft fork. Mặc dù được coi là khó xảy ra, một số nhà quan sát lưu ý rằng khung cửa sổ vẫn còn mở cho đến cuối tháng 8 .

3. Phân nhánh chuỗi thiểu số. Kịch bản nguy hiểm nhất. Nếu các node thực thi BIP-110 từ chối các block không báo hiệu trong khi đại đa số thợ đào vẫn khai thác bình thường, mạng lưới có thể chia thành hai chuỗi — một chuỗi thiểu số tuân theo các quy tắc BIP-110 và một chuỗi đa số thì không . Adam Back và Michael Saylor đã cảnh báo rằng điều này có thể tạo ra một nhánh thiểu số không có giá trị kinh tế .

Rủi Ro Cho Người Nắm Giữ Bitcoin: Tấn Công Phát Lại, Tổ Chức Lại Chuỗi Và Sự Nhầm Lẫn

Rủi ro tấn công phát lại (Replay attack). Đây là mối nguy hiểm cụ thể nhất đối với những người nắm giữ thông thường. Nhà phát triển Bitcoin Kevin Loaec đã cảnh báo rằng nếu xảy ra phân nhánh chuỗi thiểu số, các giao dịch được ký trên một chuỗi có thể được phát lại trên chuỗi kia . Cụ thể, nếu một người nắm giữ bán coin từ nhánh chuỗi thiểu số, người mua có thể phát lại giao dịch đã ký đó trên chuỗi Bitcoin gốc, qua đó đánh cắp BTC thật của người bán .

Không có cơ chế bảo vệ phát lại tích hợp sẵn giữa hai chuỗi — điều mà quá trình triển khai BIP-110 không bao gồm — cùng một giao dịch có giá trị trên cả hai chuỗi. Một người nắm giữ nhận được thanh toán cho một coin trên nhánh thiểu số có thể bị người mua rút sạch BTC chính tương ứng .

Rủi ro tổ chức lại chuỗi (Reorg risk). Nhà phát triển lõi Bitcoin Jon Atack đã cảnh báo người dùng tạm dừng chuyển BTC trong tuần thứ hai của tháng 8 do nguy cơ tổ chức lại chuỗi tiềm ẩn gần khung cửa sổ tín hiệu bắt buộc, điều này có thể khiến các giao dịch bị đảo ngược hoặc bị chi tiêu kép .

Sự nhầm lẫn giữa sàn giao dịch và ví. Các sàn giao dịch và ví không phân biệt rõ ràng giữa hai chuỗi có thể xử lý tiền gửi hoặc rút tiền trên sai chuỗi, dẫn đến mất tiền .

Sự không chắc chắn về giá trị kinh tế. Nếu một chuỗi thiểu số tồn tại, sự nhầm lẫn của thị trường về chuỗi nào là Bitcoin "thật" có thể gây ra sự biến động giá tạm thời và sự phân mảnh thanh khoản giữa các sàn giao dịch .

Làm Thế Nào Để Tự Bảo Vệ?

Các nhà phát triển Bitcoin đã đưa ra lời khuyên trực tiếp cho giai đoạn xung quanh khung cửa sổ tín hiệu bắt buộc:

• Không chuyển BTC trên chuỗi trong tuần thứ hai của tháng 8 trừ khi thực sự cần thiết .
• Không cố gắng bán hoặc nhận coin từ bất kỳ nhánh fork nào nếu không hiểu cách tách biệt số dư của bạn và đảm bảo bảo vệ phát lại .
• Nếu bạn chạy một node, hãy hiểu bạn đang chạy phiên bản phần mềm nào và liệu nó có thực thi việc từ chối bit phiên bản 4 của BIP-110 hay không. Người đề xuất, Dathon Ohm, đã thúc giục người dùng chuyển từ Bitcoin Core sang Bitcoin Knots — điều ngược lại với những gì hầu hết người vận hành node sẽ làm để ở lại trên chuỗi đa số .

Như nhà phát triển Kevin Loaec đã nói: "Hành động an toàn nhất đối với người nắm giữ là không làm gì cả cho đến khi tình hình được giải quyết và các chuỗi có thể được tách ra."