Đồng minh NATO khó hiểu trước quyết định điều 5.000 lính Mỹ tới Ba Lan

Quyết định của Mỹ triển khai 5.000 binh sĩ tới Ba Lan đã khiến nhiều đồng minh NATO bối rối vì nó xuất hiện ngay sau khi Washington tuyên bố sẽ cắt giảm khoảng 5.000 quân khỏi châu Âu. Hai thông báo gần như trái ngược nhau trong thời gian ngắn khiến các nước đồng minh khó hiểu liệu Mỹ đang thu hẹp hiện diện quân sự tại châu Âu hay chỉ đơn giản là điều chỉnh vị trí lực lượng.

Các quan chức châu Âu cho biết những tín hiệu trái chiều này xuất hiện đúng lúc NATO đang chuẩn bị cho các cuộc thảo luận quan trọng về cam kết phòng thủ và bố trí lực lượng trong tương lai của liên minh.

Quyết định đảo chiều gây tranh cãi

Nguồn gốc của sự bối rối nằm ở thời điểm của các quyết định. Trước đó trong tháng 5, chính quyền Mỹ cho biết sẽ giảm khoảng 5.000 binh sĩ ở châu Âu, bao gồm việc hủy một số kế hoạch triển khai tới Ba Lan và Đức.

Tuy nhiên không lâu sau, Tổng thống Donald Trump lại thông báo Mỹ sẽ gửi 5.000 binh sĩ tới Ba Lan, khiến nhiều quan chức NATO coi đây là sự đảo chiều đột ngột so với chính sách vừa công bố.

Vì con số quân trong hai quyết định gần như tương đương, các đồng minh không rõ tổng số binh sĩ Mỹ tại châu Âu sẽ giảm đi hay chỉ được tái bố trí sang khu vực khác.

Vì sao Ba Lan có ý nghĩa chiến lược

Ba Lan nằm ở sườn phía đông của NATO, gần với các khu vực có vai trò trung tâm trong an ninh châu Âu kể từ khi Nga mở cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022. Do đó, tăng quân tại Ba Lan thường được xem là cách tăng cường răn đe quân sự ở khu vực này.

Đối với nhiều quốc gia Trung và Đông Âu, quyết định triển khai quân mới cho thấy Mỹ vẫn sẵn sàng bảo vệ các nước ở tuyến đầu của NATO. Nhưng với một số đồng minh khác, sự thay đổi nhanh chóng lại làm dấy lên lo ngại rằng kế hoạch quân sự của Washington ở châu Âu đang thay đổi mà không có sự tham vấn rõ ràng.

Khoảng trống trong phối hợp nội bộ NATO

Các nhà ngoại giao và quan chức quốc phòng cho biết thông báo về việc điều quân đã khiến nhiều nước bất ngờ. Khi các ngoại trưởng NATO họp tại châu Âu, nhiều chính phủ đã tìm cách yêu cầu Mỹ giải thích rõ chiến lược tổng thể đằng sau những thay đổi này.

Những điều chỉnh quân sự được thông báo đột ngột cũng làm dấy lên lo ngại rằng sự phối hợp trong NATO có thể gặp khó khăn nếu các quyết định chiến lược lớn không được thảo luận trước với các đồng minh.

Tranh luận lớn hơn: chia sẻ gánh nặng quốc phòng

Vấn đề này còn liên quan đến cuộc tranh luận lâu dài trong NATO về chia sẻ trách nhiệm quốc phòng giữa Mỹ và châu Âu.

Washington trong nhiều năm đã yêu cầu các đồng minh châu Âu tăng chi tiêu quân sự và tự đảm nhiệm nhiều hơn trong việc bảo vệ khu vực. Khi cuộc tranh luận này tiếp tục, mọi thay đổi về số lượng quân Mỹ tại châu Âu đều được xem như tín hiệu về mức độ cam kết lâu dài của Washington.

Những câu hỏi trước các hội nghị NATO sắp tới

Phần lớn các nước NATO không cho rằng Mỹ sắp rút hoàn toàn khỏi việc bảo vệ châu Âu. Tuy nhiên, các thông báo gần đây khiến nhiều chính phủ theo dõi sát ba câu hỏi chính:

• Tổng số quân Mỹ tại châu Âu có giảm dần trong những năm tới hay không?
• Liệu lực lượng Mỹ đang được chuyển dần về phía Đông, tới các nước như Ba Lan, thay vì Tây Âu?
• Các quyết định quân sự của Mỹ trong tương lai sẽ được phối hợp chặt chẽ tới mức nào với NATO?

Vì vậy, việc triển khai quân tới Ba Lan vừa mang ý nghĩa trấn an — vì tăng cường phòng thủ ở sườn đông NATO — vừa tạo ra sự không chắc chắn về định hướng dài hạn của chiến lược quân sự Mỹ tại châu Âu.