Baidu là gì? Từ công cụ tìm kiếm Trung Quốc đến nền tảng AI và xe tự lái

Baidu, Inc. là một công ty internet và trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc, có trụ sở chính tại Bắc Kinh. Công ty khởi đầu với công cụ tìm kiếm tiếng Trung và quảng cáo theo từ khóa, nhưng hiện đã mở rộng sang điện toán đám mây AI, mô hình nền tảng, giải pháp AI cho doanh nghiệp, công nghệ lái xe tự động và dịch vụ taxi tự hành Apollo Go.

Nói ngắn gọn, Baidu không còn chỉ là một công cụ tìm kiếm. Đây là một tập đoàn công nghệ đang cố gắng kết nối lượng người dùng internet, hạ tầng đám mây, mô hình AI và công nghệ di chuyển thông minh trong cùng một hệ sinh thái.

Baidu được thành lập như thế nào?

Baidu do Robin Li (Lý Ngạn Hoành) và Eric Xu thành lập năm 2000. Trước khi sáng lập Baidu, Robin Li từng phát triển RankDex — một công nghệ xếp hạng trang web được xem là nền tảng quan trọng trong hướng phát triển công cụ tìm kiếm sau này của ông.46

Tên “Baidu” (百度) gắn chặt với bối cảnh tìm kiếm bằng tiếng Trung. Công ty ngay từ đầu đã tập trung vào lập chỉ mục trang web tiếng Trung, truy xuất thông tin và quảng cáo trực tuyến, dần trở thành một trong những cổng thông tin quan trọng của người dùng internet tại Trung Quốc.

Về mặt pháp lý, Baidu, Inc. là một công ty holding đăng ký tại Quần đảo Cayman vào tháng 1 năm 2000. Văn phòng điều hành chính của công ty nằm tại Baidu Campus, quận Hải Điến, Bắc Kinh.34

Baidu niêm yết ở đâu và có cấu trúc sở hữu ra sao?

Baidu là công ty đại chúng với các thông tin niêm yết chính gồm:

• Cổ phiếu tại Nasdaq của Mỹ có mã BIDU;
• Cổ phiếu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong có mã 9888 ở quầy giao dịch bằng đô la Hong Kong và 89888 ở quầy giao dịch bằng nhân dân tệ;
• Mỗi chứng chỉ lưu ký cổ phiếu Mỹ (ADS) đại diện cho 8 cổ phiếu phổ thông loại A.54

Baidu vận hành thông qua công ty tại Trung Quốc, các công ty con và mô hình “thực thể có lợi ích biến đổi” (VIE). Đây là cấu trúc thường thấy ở các công ty internet Trung Quốc có nhà đầu tư nước ngoài. Vì vậy, chứng khoán mà nhà đầu tư quốc tế nắm giữ không hoàn toàn đồng nhất về mặt pháp lý với các pháp nhân trực tiếp vận hành hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc.54

Baidu đang kinh doanh những gì?

Công cụ tìm kiếm và hệ sinh thái ứng dụng

Tìm kiếm vẫn là hoạt động gắn với thương hiệu Baidu nhất. Xung quanh công cụ tìm kiếm, công ty còn cung cấp nhiều sản phẩm như bản đồ, bách khoa toàn thư, diễn đàn Tieba, thư viện tài liệu Wenku, lưu trữ đám mây, dịch thuật, video và các ứng dụng di động khác. Hệ sinh thái này bao phủ các nhu cầu tìm kiếm thông tin, nội dung, tri thức và tiện ích.36

Baidu không chỉ hiển thị kết quả tìm kiếm tự nhiên mà còn bán nhiều hình thức quảng cáo cho doanh nghiệp, gồm quảng cáo từ khóa, quảng cáo trên luồng nội dung, quảng cáo hiển thị, quảng cáo thương hiệu và dịch vụ tiếp thị tích hợp AI.

Mô hình cơ bản là nhà quảng cáo đấu giá từ khóa để có vị trí nổi bật hơn, sau đó thường trả tiền dựa trên lượt nhấp hoặc các chỉ số hiệu quả khác.

Baidu AI Cloud và dịch vụ doanh nghiệp

Baidu AI Cloud cung cấp hạ tầng điện toán đám mây, nền tảng dữ liệu, công cụ phát triển AI và giải pháp cho từng ngành. Báo cáo tài chính năm 2025 của công ty cho thấy tăng trưởng dịch vụ đám mây đã phần nào bù đắp sự sụt giảm của doanh thu tiếp thị trực tuyến.53

Điều này cho thấy Baidu đang cố gắng giảm sự phụ thuộc vào lưu lượng người dùng và quảng cáo tìm kiếm. Nếu khách hàng doanh nghiệp tiếp tục sử dụng Baidu Cloud cho việc huấn luyện mô hình, suy luận AI, xử lý dữ liệu và triển khai ứng dụng chuyên ngành, mảng AI Cloud có thể trở thành động lực tăng trưởng quan trọng hơn quảng cáo truyền thống.

Mô hình lớn và ứng dụng AI

Mảng AI của Baidu bao gồm dòng mô hình ERNIE (Văn Tâm), chatbot ERNIE Bot, các ứng dụng AI cho doanh nghiệp, nền tảng học sâu PaddlePaddle, chip AI và hạ tầng tính toán thông minh.

Baidu cho biết doanh thu từ các mảng kinh doanh cốt lõi dựa trên AI đã vượt 11 tỷ nhân dân tệ trong quý IV/2025, tương đương 43% doanh thu từ hoạt động kinh doanh chung của công ty.40

Con số này cho thấy Baidu đang cố biến năng lực AI thành doanh thu có thể đo lường, thay vì chỉ xem mô hình lớn là một dự án nghiên cứu hoặc tính năng bổ sung. Tuy nhiên, quảng cáo truyền thống suy yếu cũng đồng nghĩa các mảng AI mới phải tiếp tục chứng minh khả năng kiếm tiền và mở rộng với quy mô lớn.

Apollo và taxi tự hành Apollo Go

Apollo là nền tảng công nghệ lái xe tự động của Baidu, bao gồm bản đồ, hệ thống cảm biến và nhận thức, mô phỏng, phần mềm xe cũng như hợp tác với các nhà sản xuất ô tô.

Apollo Go là dịch vụ di chuyển tự động dành cho công chúng, thường được gọi là robotaxi — tức taxi tự hành không cần tài xế điều khiển trực tiếp.

Baidu cho biết Apollo Go đã hoàn thành 3,4 triệu chuyến vận hành hoàn toàn không người lái trong quý IV/2025. Số chuyến theo tuần đạt đỉnh hơn 300.000 trong cùng quý. Tính đến tháng 2/2026, dịch vụ này đã cung cấp tổng cộng hơn 20 triệu chuyến cho công chúng.39

Baidu cũng từng công bố Apollo Go đã hiện diện tại Dubai và Abu Dhabi, cho thấy hướng quốc tế hóa của công ty không chỉ nằm ở sản phẩm tìm kiếm mà còn ở công nghệ lái xe tự động và dịch vụ di chuyển.33

Baidu kiếm tiền bằng cách nào?

Trong nhiều năm, quảng cáo tìm kiếm là nền tảng doanh thu quan trọng nhất của Baidu. Doanh nghiệp mua vị trí quảng bá quanh các từ khóa, còn Baidu thu tiền dựa trên lượt nhấp, lượt hiển thị hoặc các dịch vụ tiếp thị khác.

Mô hình này từng kết nối nhu cầu tìm kiếm của người dùng, ngân sách quảng cáo của doanh nghiệp và khả năng phân phối thông tin của Baidu. Nhưng thói quen tìm kiếm thông tin đang phân tán hơn: video ngắn, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và trợ lý AI đều cạnh tranh để giành sự chú ý từng thuộc về công cụ tìm kiếm truyền thống.

Vì vậy, Baidu đang mở rộng nguồn thu sang:

• Điện toán đám mây AI;
• Lượt gọi và sử dụng mô hình AI;
• Giải pháp AI cho doanh nghiệp;
• Dịch vụ tiếp thị tích hợp AI;
• Công nghệ và dịch vụ taxi tự hành.

Năm 2025, Baidu ghi nhận tổng doanh thu 129,1 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 18,5 tỷ USD, giảm 3% so với năm trước. Công ty cho biết nguyên nhân chính là doanh thu tiếp thị trực tuyến giảm, trong khi tăng trưởng dịch vụ đám mây chỉ bù đắp được một phần.53

Dữ liệu này cho thấy quá trình chuyển đổi sang AI đã bắt đầu thể hiện trong cơ cấu doanh thu, nhưng chưa thể kết luận rằng AI đã thay thế quảng cáo tìm kiếm. Cách hiểu chính xác hơn là Baidu đang dùng các mảng AI tăng trưởng để giảm sức ép lên hoạt động quảng cáo đã trưởng thành.

Đối thủ của Baidu là những ai?

Cạnh tranh của Baidu hiện đã vượt ra ngoài phạm vi công cụ tìm kiếm:

• Tìm kiếm và khám phá thông tin: Baidu cạnh tranh với Tencent, ByteDance và các sản phẩm video ngắn, nền tảng nội dung của công ty này, Xiaohongshu, Huawei cùng nhiều nền tảng chuyên ngành;
• Điện toán đám mây và AI doanh nghiệp: các đối thủ chính gồm Alibaba Cloud, Huawei Cloud, Tencent Cloud, ByteDance và những công ty chuyên về mô hình AI;
• Robotaxi và lái xe tự động: các đối thủ gồm Pony.ai, WeRide, AutoX và nhiều dự án lái xe tự động khác tại Trung Quốc; ở thị trường quốc tế, Baidu còn có thể gặp sự cạnh tranh từ Waymo và Tesla.

Lợi thế của Baidu nằm ở lượng người dùng tìm kiếm tích lũy trong thời gian dài, năng lực bản đồ và dữ liệu, hạ tầng nghiên cứu AI, cùng chiến lược kết hợp mô hình, đám mây và lái xe tự động.

Thách thức lớn nhất là duy trì người dùng, khách hàng doanh nghiệp và ngân sách quảng cáo trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, đồng thời biến chi phí nghiên cứu - phát triển thành lợi nhuận ổn định.

Công nghệ, bằng sáng chế và các thương vụ đáng chú ý

Con đường phát triển của Baidu có thể chia thành một số giai đoạn: ban đầu là tìm kiếm tiếng Trung và công nghệ xếp hạng trang web; tiếp đó là ứng dụng di động, bản đồ, nội dung và dịch vụ đám mây; sau đó công ty tăng đầu tư vào học sâu, đồ thị tri thức, công nghệ giọng nói và thị giác máy tính; gần đây là các mô hình ERNIE, PaddlePaddle, chip AI và nền tảng Apollo.

Baidu cũng từng sử dụng hoạt động mua bán và đầu tư để bổ sung năng lực trong các lĩnh vực ứng dụng di động, bản đồ, video, chip và lái xe tự động. Thương vụ mua lại 91 Wireless năm 2013 là một giao dịch quan trọng trong mảng phân phối ứng dụng di động. Baidu cũng duy trì quyền lợi liên quan đến iQIYI, nền tảng video dài được niêm yết riêng.36

Số lượng bằng sáng chế cần được đọc một cách thận trọng. Thống kê bằng sáng chế AI, điện toán đám mây và lái xe tự động có thể khác nhau tùy cơ sở dữ liệu, quốc gia đăng ký, tình trạng cấp bằng và phương pháp tính. Vì vậy, một con số tổng duy nhất không thể phản ánh đầy đủ năng lực công nghệ của Baidu.

Baidu từng dẫn một nghiên cứu cho biết đến cuối năm 2024, công ty sở hữu một trong những danh mục bằng sáng chế và đơn đăng ký bằng sáng chế AI lớn tại Trung Quốc. Tuy nhiên, đây là kết quả theo một phương pháp nghiên cứu cụ thể và không nên so sánh trực tiếp với mọi cơ sở dữ liệu khác.45

Baidu quốc tế hóa đến đâu?

Hoạt động tìm kiếm cốt lõi và mảng internet tiêu dùng của Baidu vẫn tập trung chủ yếu tại Trung Quốc. So với công cụ tìm kiếm, các hợp tác quốc tế và chương trình thử nghiệm của Apollo và Apollo Go phản ánh rõ hơn định hướng mở rộng ra nước ngoài hiện nay, trong đó có thị trường Trung Đông.33

Do đó, Baidu chưa phải là một công ty đã sao chép mô hình kinh doanh của Google trên toàn cầu. Cách mô tả sát hơn là: Baidu lấy thị trường Trung Quốc làm nền tảng, đồng thời tìm cách đưa điện toán đám mây AI, năng lực mô hình và công nghệ lái xe tự động ra thị trường quốc tế.

Những tranh cãi và sức ép quản lý chính

Quảng cáo tìm kiếm và vụ Ngụy Tắc Tây

Năm 2016, sinh viên đại học Ngụy Tắc Tây tìm thấy thông tin về một bệnh viện trên công cụ tìm kiếm Baidu, sau đó tiếp nhận một phương pháp điều trị ung thư gây tranh cãi và qua đời. Vụ việc làm dấy lên nhiều câu hỏi về quảng cáo trả phí, quy trình kiểm duyệt quảng cáo y tế và cách đánh dấu kết quả được quảng bá. Các cơ quan chức năng Trung Quốc sau đó đã tiến hành điều tra.1718

Thông tin từ cuộc điều tra chính thức cho biết các kết quả quảng bá theo mô hình “trả tiền theo hiệu quả” của Baidu khi đó chưa phân biệt đủ rõ giữa nội dung thương mại và kết quả tìm kiếm thông thường. Điều này có thể khiến người dùng hiểu nhầm rằng kết quả quảng cáo có độ khách quan cao hơn.30

Vụ việc nêu bật vấn đề đạo đức cốt lõi của nền tảng tìm kiếm: khi doanh nghiệp kiếm tiền từ thứ hạng và độ hiển thị, người dùng có thể nhận biết quảng cáo đến đâu — đặc biệt trong các lĩnh vực rủi ro cao như y tế và tài chính?

Thương mại hóa quyền quản trị diễn đàn Tieba

Baidu từng bị chỉ trích vì trao quyền quản trị hoặc quyền lợi thương mại của một số diễn đàn cho các tổ chức y tế bên thứ ba. Những diễn đàn này có thể được người bệnh xem như không gian trao đổi và hỗ trợ lẫn nhau, nên việc thương mại hóa làm dấy lên lo ngại về ảnh hưởng đến nội dung, quản trị và lợi ích của cộng đồng.

Sau phản ứng của dư luận, Baidu xác nhận dừng việc bán quyền quản trị diễn đàn Tieba cùng các hình thức liên quan.28

Sự cố chiếm quyền tên miền

Năm 2010, kẻ tấn công đã thay đổi bản ghi DNS của Baidu.com tại Mỹ, khiến người truy cập bị chuyển hướng đến một trang giả danh “Quân đội mạng Iran”. Trang web Baidu trong một thời gian không thể hoạt động bình thường.24

Đây là sự cố ở cấp độ tên miền và DNS, không đồng nghĩa với việc toàn bộ hạ tầng tìm kiếm cốt lõi của Baidu đã bị xâm nhập. Vụ việc cũng cho thấy các nền tảng internet lớn cần bảo vệ không chỉ máy chủ và ứng dụng mà cả quy trình quản lý tên miền, DNS và tài khoản.

Các vấn đề khác về quản trị và tuân thủ

Baidu từng bị chỉ trích liên quan đến cáo buộc gian lận lượt nhấp quảng cáo ở các ứng dụng có liên quan, lệnh cấm ứng dụng tại nước ngoài, quản trị nội dung, quyền riêng tư và văn hóa nơi làm việc.

Tuy nhiên, bằng chứng và trách nhiệm trong từng vụ việc không hoàn toàn giống nhau. Việc một công ty có liên quan đến Baidu không tự động có nghĩa là hành vi đó do Baidu trực tiếp thực hiện. Chẳng hạn, trong tranh cãi liên quan đến DO Global, Baidu từng khẳng định đây là một công ty độc lập chứ không phải công ty con của Baidu.

Baidu bị Mỹ đưa vào danh sách “công ty Trung Quốc có liên hệ quân sự” năm 2026

Tháng 6/2026, Bộ Quốc phòng Mỹ đưa Baidu vào danh sách được lập theo Điều 1260H của Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng, gồm các thực thể bị xác định là “công ty quân sự Trung Quốc”. Quyết định này phản ánh nhận định của Bộ Quốc phòng Mỹ; bản thân việc được đưa vào danh sách không đồng nghĩa với một bản án hình sự, cũng không tự động tạo thành lệnh cấm đầu tư toàn diện đối với mọi hoạt động của Baidu.12

Baidu phản hồi rằng công ty không phải là doanh nghiệp quân sự Trung Quốc và không đóng vai trò là bên đóng góp cho nền tảng công nghiệp quốc phòng Trung Quốc theo mô hình kết hợp quân sự - dân sự. Công ty cho rằng việc bị đưa vào danh sách “không có cơ sở đáng tin cậy”.5

Quyết định này làm gia tăng sự bất định đối với hợp đồng chính phủ Mỹ, đánh giá rủi ro của nhà đầu tư và quan hệ công nghệ Mỹ - Trung. Khi phân tích tác động, cần phân biệt giữa việc bị đưa vào danh sách, các hạn chế mua sắm của chính phủ, biện pháp trừng phạt và lệnh cấm thương mại toàn diện — đây là những khái niệm pháp lý khác nhau.

Kết luận: Baidu không còn chỉ là công cụ tìm kiếm Trung Quốc

Baidu bắt đầu với tìm kiếm tiếng Trung và quảng cáo theo từ khóa, nhưng hiện muốn trở thành nền tảng AI kết nối tìm kiếm, điện toán đám mây, mô hình lớn và lái xe tự động. Dữ liệu tài chính năm 2025 cho thấy các mảng liên quan đến AI đang tạo ra nguồn doanh thu ngày càng đáng kể, trong khi sự suy giảm của tiếp thị trực tuyến cho thấy hoạt động kinh doanh cũ vẫn chịu sức ép.3953

Cách gọi “Google của Trung Quốc” có thể giúp hình dung nguồn gốc của Baidu, nhưng không còn mô tả đầy đủ công ty này. Chính xác hơn, Baidu là một tập đoàn công nghệ lấy tìm kiếm tại Trung Quốc làm nền tảng và đang đặt cược vào AI doanh nghiệp, dịch vụ đám mây cùng xe tự hành.

Tương lai của Baidu sẽ phụ thuộc vào ba câu hỏi: AI có tiếp tục tạo ra doanh thu bền vững hay không; Apollo Go có thể mở rộng đến quy mô đủ lớn và có lợi nhuận hay không; và công ty có thể xây dựng lại niềm tin dài hạn trong bối cảnh tranh cãi về quản trị nội dung, tính minh bạch của quảng cáo và sức ép quản lý quốc tế hay không.