Giá dầu tăng vì căng thẳng Iran khiến Brazil và Hàn Quốc khó hạ lãi suất hơn

Brazil: có “đệm” dầu mỏ, nhưng không hết rủi ro lạm phát

Brazil không bị tác động như một nền kinh tế nhập khẩu dầu thuần túy. Các nhà phân tích được ICIS dẫn lời cho rằng đợt tăng giá dầu là một khoản lợi cho khu vực đối ngoại của Brazil, có thể giúp thặng dư thương mại tăng thêm, trong khi các nước nhập khẩu ròng dầu ở Mỹ Latin chịu áp lực lớn hơn .

Nhưng phần đệm này không giải quyết xong bài toán lãi suất. Ngân hàng trung ương Brazil cho biết xung đột đã làm kỳ vọng lạm phát tăng; các nhà hoạch định chính sách từng cân nhắc chuyển đánh giá về rủi ro lạm phát, trước khi cuối cùng giữ quan điểm cân bằng . Nói cách khác, đây chưa phải là một cú xoay hẳn sang lập trường diều hâu, nhưng đủ để con đường hạ lãi suất bớt êm.

Các tín hiệu cảnh báo đã xuất hiện trước quyết định lãi suất mới nhất. Bộ Tài chính Brazil nâng dự báo lạm phát năm 2026 lên 3,7% sau khi tính đến giả định giá dầu bình quân cao hơn 10,8% so với ước tính trước đó vì xung đột với Iran . Ceron cũng nói chu kỳ hạ lãi suất của Brazil có thể ngắn hơn dự kiến nếu xung đột kéo dài và đẩy giá dầu lên cao hơn .

Cách hiểu thực tế là: Brazil vẫn có dư địa nới lỏng, nhưng biên độ sai số nhỏ hơn. Giá dầu cao có thể hỗ trợ tài khoản đối ngoại, song ngân hàng trung ương vẫn phải xử lý kỳ vọng lạm phát trong nước và nguy cơ giá nhiên liệu truyền sang giá tiêu dùng .

Hàn Quốc: thế kẹt rõ hơn giữa lạm phát và tăng trưởng

Với Hàn Quốc, cú sốc dầu mang sắc thái tiêu cực trực tiếp hơn. Thống đốc BOK nói chính sách sẽ tiếp tục thận trọng và linh hoạt khi cú sốc dầu từ Trung Đông làm tăng lạm phát, gây sức ép lên tăng trưởng và làm gia tăng bất định về ổn định tài chính . BOK cũng nhấn mạnh mức độ phụ thuộc cao của Hàn Quốc vào năng lượng nhập khẩu, khiến kênh giá dầu đặc biệt quan trọng đối với chính sách tiền tệ .

Kênh lạm phát ngắn hạn đã khá rõ. BOK nói giá dầu toàn cầu cao hơn dự kiến sẽ đẩy giá tiêu dùng tháng 5 tăng mạnh hơn; Phó thống đốc Yu Sang-dae cho biết cơ chế trần giá xăng dầu và cắt giảm thuế nhiên liệu đã giúp hấp thụ một phần đáng kể áp lực . Tuy nhiên, các biện pháp này chủ yếu làm giảm mức độ truyền dẫn, chứ không xóa bỏ cú sốc ban đầu.

Điều đó đặt BOK vào thế khó của một cú sốc phía cung. Cắt lãi suất có thể hỗ trợ nhu cầu, nhưng khó biện minh hơn nếu dầu đang nâng lạm phát ngắn hạn. Giữ chính sách ổn định hơn không giải quyết ngay sức ép tăng trưởng, nhưng giúp nhà điều hành có thêm thời gian đánh giá liệu giá dầu chỉ tăng tạm thời hay đang ăn sâu vào mặt bằng giá rộng hơn .

Vì sao cùng một cú sốc lại tạo hai bài toán khác nhau?

Điểm khác biệt nằm ở tác động đối với cán cân trao đổi thương mại — nói đơn giản là nền kinh tế được lợi hay thiệt khi giá hàng xuất khẩu và nhập khẩu thay đổi. Với Brazil, giá dầu cao tạo ra hai lực kéo ngược chiều: lợi ích ở khu vực đối ngoại một bên, rủi ro kỳ vọng lạm phát ở bên kia .

Với Hàn Quốc, các kênh chính lại nghiêng cùng một hướng bất lợi: năng lượng nhập khẩu làm tăng chi phí, đẩy rủi ro lạm phát lên và có thể kéo giảm tăng trưởng . Vì vậy, cả hai ngân hàng trung ương đều trở nên thận trọng hơn, nhưng lý do không giống nhau. Brazil có thể vẫn cắt giảm, song chu kỳ dễ bị rút ngắn nếu kỳ vọng lạm phát tiếp tục tăng . Hàn Quốc có xu hướng phải dè dặt hơn vì cú sốc dầu làm xấu đi đồng thời cả bài toán lạm phát lẫn tăng trưởng .

Những điểm cần theo dõi tiếp

Với Brazil, tín hiệu quan trọng là liệu ngân hàng trung ương có tiếp tục mô tả rủi ro lạm phát là cân bằng hay chuyển sang nhấn mạnh rủi ro tăng sau khi đã từng bàn đến thay đổi này . Kỳ vọng lạm phát và giả định giá dầu của chính phủ cũng sẽ đáng chú ý, nhất là sau khi Bộ Tài chính nâng dự báo lạm phát năm 2026 lên 3,7% trên cơ sở giá dầu giả định cao hơn .

Với Hàn Quốc, phép thử là mức tăng lạm phát tháng 5 có chỉ là tạm thời hay không, và liệu cắt giảm thuế nhiên liệu cùng cơ chế trần giá xăng dầu có tiếp tục làm dịu mức độ truyền dẫn từ giá dầu quốc tế sang giá trong nước . Ngôn ngữ của BOK về tăng trưởng và ổn định tài chính cũng rất quan trọng, vì nhà điều hành đã gắn cú sốc dầu với cả hai nhóm rủi ro này .

Kết luận

Cú sốc dầu liên quan đến Iran không đóng sập cánh cửa hạ lãi suất, nhưng khiến cánh cửa đó hẹp hơn. Brazil có một phần đệm nhờ dầu và tài khoản đối ngoại, song kỳ vọng lạm phát có thể làm chu kỳ nới lỏng ngắn lại . Hàn Quốc đối mặt bài toán khó hơn: năng lượng nhập khẩu làm tăng áp lực giá cả đúng lúc tăng trưởng cũng có thể bị ảnh hưởng .