Drone Ukraine đánh vào các nhà máy lọc dầu Nga: Khoảng 25% công suất bị gián đoạn

Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công bằng drone tầm xa vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, đặc biệt là các nhà máy lọc dầu quan trọng ở miền trung nước này. Theo dữ liệu ngành được Reuters trích dẫn, những cơ sở bị ảnh hưởng có tổng công suất hơn 83 triệu tấn mỗi năm, tương đương khoảng 1/4 tổng năng lực lọc dầu của Nga.

Các nhà máy lọc dầu đóng vai trò chuyển dầu thô thành xăng, diesel, nhiên liệu máy bay và nhiều sản phẩm dầu mỏ khác. Vì vậy, khi các cơ sở này bị gián đoạn, tác động không chỉ nằm ở sản xuất công nghiệp mà còn ảnh hưởng tới nguồn cung nhiên liệu nội địa và doanh thu xuất khẩu năng lượng, vốn là nguồn thu quan trọng của ngân sách Nga.

Quy mô gián đoạn

Trong làn sóng tấn công gần đây, nhiều nhà máy lọc dầu lớn tại khu vực trung tâm Nga buộc phải tạm dừng hoặc giảm công suất sản xuất.

Theo các báo cáo được Reuters dẫn lại, tổng công suất của các cơ sở bị ảnh hưởng vượt 83 triệu tấn mỗi năm (khoảng 238.000 tấn mỗi ngày).

Con số này tương đương khoảng 25% tổng công suất lọc dầu của Nga. Các nhà máy trong nhóm bị ảnh hưởng cũng chiếm hơn 30% sản lượng xăng và khoảng 25% sản lượng diesel của cả nước, khiến tác động trở nên đáng kể đối với thị trường nhiên liệu trong nước cũng như xuất khẩu.

Một ước tính khác được Reuters trích dẫn cho thấy các cuộc tấn công bằng drone trong đầu năm 2026 đã tạm thời làm gián đoạn khoảng 700.000 thùng công suất lọc dầu mỗi ngày trên toàn nước Nga.

Những nhà máy lọc dầu lớn bị ảnh hưởng

Một số cơ sở lọc dầu quan trọng nhất của Nga đã bị tấn công hoặc buộc phải tạm ngừng hoạt động:

Nhà máy lọc dầu Moscow (Gazprom Neft)
Nằm ở phía đông nam thủ đô Moscow, đây là nguồn cung nhiên liệu lớn cho thành phố và vùng lân cận. Hoạt động của nhà máy được cho là đã phải tạm dừng sau các cuộc tấn công bằng drone vào tháng 5/2026.

Nhà máy lọc dầu Ryazan (Rosneft)
Một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga, nằm phía đông nam Moscow. Các cuộc tấn công bằng drone đã gây cháy và buộc cơ sở này phải dừng xử lý dầu thô, làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu cho khu vực thủ đô.

Nizhny Novgorod – nhà máy NORSI của Lukoil
Một cơ sở lọc dầu lớn ở miền trung Nga, cũng nằm trong danh sách các mục tiêu của chiến dịch tấn công vào ngành lọc dầu của nước này.

Yaroslavl – nhà máy Slavneft‑YANOS
Một trong những nhà máy lọc dầu lớn trong vành đai công nghiệp miền trung Nga, được báo cáo đã phải cắt giảm hoặc dừng sản xuất sau các cuộc tấn công.

Kirishi – nhà máy Kinef
Một trong những tổ hợp lọc dầu lớn nhất của Nga, nằm gần St. Petersburg. Cơ sở này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nhiên liệu cho khu vực tây bắc và hỗ trợ xuất khẩu dầu qua các cảng Baltic. Nó cũng nằm trong số các nhà máy bị ảnh hưởng bởi làn sóng tấn công.

Ngoài ra, các cơ sở ở ngoài khu vực trung tâm cũng bị tác động. Ví dụ, nhà máy Permnefteorgsintez tại Perm — nhà máy lớn thứ bảy của Nga — được cho là đã dừng xử lý dầu thô sau khi drone gây hư hại các thiết bị chưng cất quan trọng.

Tác động đến nguồn cung nhiên liệu và xuất khẩu

Các nhà máy lọc dầu là mắt xích trung tâm trong chuỗi giá trị năng lượng. Khi hoạt động của chúng bị gián đoạn, một số hiệu ứng dây chuyền có thể xảy ra:

• Sản lượng xăng, diesel và nhiên liệu máy bay giảm.
• Xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ giảm, làm mất nguồn thu ngoại tệ.
• Dầu thô phải chuyển hướng sang các nhà máy khác, gây áp lực lên hệ thống vận tải và logistics.
• Chi phí sửa chữa và bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng tăng lên.

Việc các cuộc tấn công tập trung vào miền trung Nga đặc biệt đáng chú ý vì khu vực này vừa cung cấp nhiên liệu cho các trung tâm dân cư lớn, vừa đóng vai trò quan trọng trong hệ thống xuất khẩu năng lượng.

Chiến lược rộng hơn của Ukraine

Các cuộc tấn công bằng drone vào cơ sở năng lượng ngày càng trở thành một phần quan trọng trong chiến lược của Ukraine nhằm gây sức ép lên nền kinh tế thời chiến của Nga.

Theo các báo cáo được Reuters trích dẫn, từ tháng 1 đến tháng 5/2026, drone của Ukraine đã tấn công ít nhất 16 nhà máy lọc dầu của Nga, gần gấp đôi so với cùng giai đoạn năm trước.

Mục tiêu của chiến dịch này bao gồm:

• Gây áp lực lên hệ thống sản xuất và phân phối nhiên liệu của Nga.
• Giảm doanh thu từ xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ.
• Buộc Nga phải phân tán hệ thống phòng không để bảo vệ cơ sở công nghiệp sâu trong lãnh thổ.
• Tăng chi phí kinh tế để duy trì chiến tranh.

Lưu ý: gián đoạn không đồng nghĩa với phá hủy vĩnh viễn

Dù các cuộc tấn công đã khiến nhiều nhà máy phải tạm dừng hoặc giảm công suất, công suất bị ảnh hưởng không đồng nghĩa với việc bị phá hủy lâu dài. Trong nhiều trường hợp, nhà máy có thể khôi phục hoạt động sau khi dập tắt hỏa hoạn và sửa chữa các thiết bị bị hư hại.

Vì vậy, con số 83 triệu tấn công suất mỗi năm nên được hiểu là công suất bị gián đoạn tạm thời, chứ không nhất thiết là sản lượng đã mất vĩnh viễn.

Dù vậy, các cuộc tấn công lặp lại vào những nhà máy lọc dầu lớn cho thấy drone tầm xa của Ukraine đã có khả năng vươn sâu vào trung tâm công nghiệp của Nga và tạm thời làm gián đoạn một phần đáng kể hệ thống chế biến nhiên liệu của nước này.